Skip to main contentછેલ્લે સુધાર્યું: 11 નવેમ્બર 2026
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Pancreas Cancer Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ
ટૂંકમાં
2026ના સમાચારમાં મુખ્ય વાત એક નવી દવાની છે, જે કેન્સરના કોષની અંદરની RAS સ્વિચને બંધ કરે છે. મોટા અભ્યાસમાં જે લોકોનું કેન્સર ફેલાઈ ગયું હતું અને એક વાર સારવાર થઈ ચૂકી હતી, તેમને આ દવાથી સ્પષ્ટ રીતે લાંબું જીવવામાં મદદ મળી.
બીજા મોટા ભાગના ફેરફારો જૂની બાબતો વધુ સારી રીતે કરવા વિશે છે: શરૂઆતમાં જ ગાંઠની તપાસ, કેટલાક દર્દીઓને ઓપરેશન પહેલાં દવા, અને યોગ્ય ઓપરેશન તથા ફૉલો-અપની પસંદગી.
કેન્સર કાઢી શકાય તેવું હોય ત્યારે અનુભવી ટીમ દ્વારા ઓપરેશન હજી પણ લાંબા ગાળાના નિયંત્રણનો મુખ્ય રસ્તો છે. દરેક નવો રિપોર્ટ તમારે શું કરવું તે બદલતો નથી.
આ લેખ તાજેતરના સંશોધનનો સાદો સારાંશ છે. સારવારના આખા માર્ગ માટે અમારું સ્વાદુપિંડના કેન્સરની સારવાર પાનું જુઓ.
છેલ્લાં બે વર્ષના કેટલાક પરિણામોએ સારવારની રીત બદલી છે. બીજા રસપ્રદ છે પણ હજી ચકાસણી હેઠળ છે. નીચેનું કોષ્ટક બંનેને અલગ પાડે છે.
| નવી વાત | કોના માટે | તેનો અર્થ |
|---|---|---|
| RAS અટકાવતી દવા (daraxonrasib) | ફેલાયેલું કેન્સર, જેની એક વાર સારવાર થઈ ચૂકી હોય | મોટા અભ્યાસમાં સામાન્ય કીમોથેરાપી કરતાં લાંબું જીવન દેખાયું; તમને મળી શકે ત્યારે નવો વિકલ્પ |
| NALIRIFOX કૉમ્બિનેશન | ફેલાયેલા કેન્સરની પહેલી સારવાર | કીમોથેરાપીનું નવું કૉમ્બિનેશન, જે હવે તંદુરસ્ત દર્દીઓ માટે સામાન્ય પસંદગી છે |
| કીમોથેરાપી પછી Olaparib | BRCA જનીન ફેરફારવાળું ફેલાયેલું કેન્સર | કેન્સરને વધુ સમય શાંત રાખે છે; જનીન તપાસ જરૂરી |
| ઓપરેશન પહેલાં દવા | Borderline resectable કેન્સર | સીધા ઓપરેશન કરતાં વધુ સારું; હવે સામાન્ય plan |
| ઓપરેશન પહેલાંની દવામાં રેડિયેશન ઉમેરવું | કાઢી શકાય તેવું કે borderline કેન્સર | કાઢેલો નમૂનો સુધર્યો, પણ દર્દી લાંબું જીવ્યા નહીં |
| દવા પછી locally advanced કેન્સરનું ઓપરેશન | મોટી લોહીની નળીઓને અડતું કેન્સર | નિષ્ણાતના હાથે દેશના સ્તરે શક્ય સાબિત થયું |
દરેક હરોળની મર્યાદા છે, અને તમારું પોતાનું સ્કેન નક્કી કરે છે કે કઈ લાગુ પડે. આ નિર્ણય કેવી રીતે લેવાય છે તે અમારા સ્વાદુપિંડના કેન્સરનું સ્ટેજિંગ અને ઓપરેશન શક્ય છે કે નહીં લેખમાં સમજાવ્યું છે.
ઘણી નવી દવાઓ ફક્ત ચોક્કસ જનીન ફેરફારવાળા કેન્સર પર કામ કરે છે. નિદાન વખતે જ ગાંઠની તપાસ થાય તો પછી કઈ દવા વાપરી શકાય તે ખબર પડે, એટલે કેન્સર પાછું આવે ત્યાં સુધી રાહ જોવી જોઈએ નહીં.
આજે સલાહ એ છે કે નિદાન થતાં જ કેન્સરના પેશીની તપાસ થાય, અને ઘણી વાર વારસાગત ફેરફાર માટે લોહીની પણ. તેને next-generation sequencing (NGS) કહે છે. તેનું પરિણામ વર્ષો પછી પણ કામ લાગી શકે.
ફક્ત “positive” કે “negative” શબ્દ નહીં, આખો રિપોર્ટ માંગો. તેને કેવી રીતે વાંચવો તે સ્વાદુપિંડની બાયોપ્સી અને જનીન તપાસનો અર્થ લેખમાં બતાવ્યું છે. વારસાગત ફેરફાર તમારા ભાઈ-બહેન અને સંતાનો માટે પણ મહત્ત્વનો છે. જુઓ જોખમનાં કારણો અને વારસાગત સિન્ડ્રોમ.
તે આશાસ્પદ પ્રગતિ છે, પણ કેન્સરને દૂર કરતી નથી. જેમનું કેન્સર ફેલાઈ ગયું છે અને પહેલી કીમોથેરાપી પછી કામ કરતું અટક્યું છે, તેમના કેટલાક લોકોનું જીવન તે લંબાવે છે.
RAS એ વૃદ્ધિની સ્વિચ છે, જે લગભગ દરેક સ્વાદુપિંડના કેન્સરમાં “ચાલુ” અટકી ગયેલી હોય છે. દાયકાઓ સુધી કોઈ દવા તેના સુધી પહોંચી શકી નહીં. Daraxonrasib એક ગોળી છે જે સક્રિય RAS સાથે જોડાઈને તેને બંધ કરે છે. મે 2026માં પ્રકાશિત થયેલા મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય અભ્યાસમાં, પહેલી સારવાર લઈ ચૂકેલા દર્દીઓમાં તેની સરખામણી કીમોથેરાપી સાથે થઈ. નવી દવા લેનારા સ્પષ્ટ રીતે લાંબું જીવ્યા, અને કેન્સર વધુ સમય કાબૂમાં રહ્યું.
| પ્રશ્ન | સાદો જવાબ |
|---|---|
| કોના પર અભ્યાસ થયો? | ફેલાયેલા કેન્સરવાળા લોકો, જેમની એક વાર સારવાર થઈ ચૂકી હતી |
| શું તે કેન્સર દૂર કરે છે? | ના. તે કેન્સરને કાબૂમાં રાખે છે અને જીવન લંબાવે છે |
| શું આડઅસર છે? | હા. ચામડી પર ફોલ્લીઓ, મોંમાં ચાંદાં અને પેટની તકલીફ નોંધાઈ છે, અને તેમાં દેખરેખ જરૂરી છે |
| શું ભારતમાં તે સામાન્ય છે? | હજી નહીં. મળવું મંજૂરી, પુરવઠા અને ટ્રાયલ પર આધારિત છે, એટલે ભરોસો રાખતાં પહેલાં ડૉક્ટરને પૂછો |
| શું શરૂઆતના કેન્સર માટે છે? | હજી સાબિત નથી. શરૂઆતના રોગ પરના અભ્યાસ ચાલુ છે |
ફેલાયેલા કેન્સરની સારવાર એક દવા પર નહીં, આખા plan પર ટકે છે. કીમોથેરાપી અને રાહતની સંભાળ સહિત આખું ચિત્ર ફેલાયેલા સ્વાદુપિંડના કેન્સરની સારવાર લેખમાં છે.
Borderline કેન્સરમાં હા, જ્યાં ગાંઠ મોટી લોહીની નળીને અડે છે. સ્પષ્ટ રીતે કાઢી શકાય તેવા કેન્સરમાં પહેલાં દવા આપવાનો ફાયદો હજી અનિશ્ચિત છે.
Borderline કેન્સરમાં અભ્યાસો બતાવે છે કે પહેલાં કીમોથેરાપી આપવાથી વધુ દર્દીઓમાં ગાંઠ સંપૂર્ણ કાઢી શકાય છે, અને તેઓ પહેલાં ઓપરેશન કરાવનાર કરતાં લાંબું જીવે છે. આ હવે સામાન્ય plan છે. જુઓ borderline resectable સ્વાદુપિંડના કેન્સરની સારવાર.
સ્પષ્ટ રીતે કાઢી શકાય તેવા કેન્સરમાં ચિત્ર ઓછું સ્થિર છે. 2026ના એક મોટા વિશ્લેષણમાં જોવા મળ્યું કે પહેલાં દવા આપવાનો દેખીતો ફાયદો આંકડાકીય પક્ષપાત સુધારતાં જતો રહે છે. પહેલાં દવા વિરુદ્ધ પહેલાં ઓપરેશનની તુલના કરતો અભ્યાસ હજી ચાલુ છે. ત્યાં સુધી બંને રસ્તા સ્વીકાર્ય છે, અને પસંદગી તંદુરસ્તી, CA 19-9 સ્તર અને સ્કેન પર આધારિત છે. અમે કેવી રીતે નક્કી કરીએ છીએ તે કાઢી શકાય તેવા સ્વાદુપિંડના કેન્સરની સારવાર લેખમાં વાંચો.
Whipple ઓપરેશન પોતે બહુ બદલાયું નથી. બદલાયું છે કે કોને તે અપાય છે, તેનું આયોજન કેવી રીતે થાય છે, અને કયાં વધારાનાં પગલાં બિનજરૂરી સાબિત થયાં છે.
| કયો પ્રશ્ન તપાસાયો | શું મળ્યું |
|---|---|
| શું મોટી ઉંમર ઓપરેશન ટાળવાનું કારણ છે? | ના. ખૂબ મોટા રાષ્ટ્રીય અભ્યાસમાં ફક્ત ઉંમર પરથી પરિણામ અંદાજી શકાયું નહીં |
| ગાંઠો પ્રભાવિત હોય તો પણ સ્વચ્છ કિનારી મહત્ત્વની છે? | હા. ત્યારે પણ સંપૂર્ણ દૂર કરવાથી ફાયદો થાય છે |
| મુખ્ય ધમની પહેલાં સંભાળવી વધુ સારું છે? | Randomised અભ્યાસમાં સામાન્ય રીત કરતાં કોઈ ફાયદો ન મળ્યો |
| જઠરને આંતરડા સાથે જોડવાની કઈ રીત સારી? | બંને રીતનાં પરિણામ સરખાં રહ્યાં |
| Locally advanced કેન્સરમાં દવા પછી ઓપરેશન થઈ શકે? | હા, ઘણા દર્દીઓમાં, નિષ્ણાત કેન્દ્રમાં |
| સૌમ્ય કે ઓછા ગ્રેડની ગાંઠ ખોતરીને કાઢી શકાય? | મોટી તકલીફો ઓછી, પણ પ્રવાહી લીક વધુ; પસંદગી દરેક દર્દી પ્રમાણે |
કેટલાક ટેક્નિકના પ્રશ્નો ખુલ્લા છે, જેમ કે Whipple ઓપરેશનમાં દૂરબીનથી અને ખુલ્લા ઓપરેશનની સરખામણી. Dr Harsh Shah દૂરબીનથી અને ખુલ્લું, બંને ઓપરેશન કરે છે, અને પસંદગી તમારા સ્કેન તથા સલામતી પર આધારિત છે. એની ચર્ચા અમે રૂબરૂ કરીએ છીએ.
જ્યાં દર વર્ષે ઘણાં Whipple ઓપરેશન થાય છે ત્યાં તે વધુ સલામત રહે છે. ઓપરેશન પછી enzymes અને ખોરાક સાજા થવામાં મદદ કરે છે. જુઓ સ્વાદુપિંડના ઓપરેશન પછી ખોરાક, enzymes અને સુગર.
થોડા અંશે, પણ કોઈ નવી તપાસ હજી સ્કેન અને બાયોપ્સીનું સ્થાન લેતી નથી. લોહીની તપાસ રોગને અનુસરવામાં મદદ કરે છે, અને artificial intelligence હજી હમણાં રેડિયોલૉજિસ્ટને મદદ કરવા લાગ્યું છે.
ઓપરેશન પછીનું ફૉલો-અપ સ્કેન અને માર્કરના આધારે ગોઠવાય છે. જુઓ સ્વાદુપિંડના કેન્સરના ઓપરેશન પછીનું ફૉલો-અપ.
લાળ બનાવતી સિસ્ટ (IPMN)નું લાંબા ગાળાનું જોખમ ધાર્યા કરતાં વધુ છે, એટલે ફૉલો-અપ બધા માટે એકસરખું નહીં, દરેક સિસ્ટ પ્રમાણે ગોઠવાઈ રહ્યું છે.
દેખરેખ હેઠળના લોકો પરના મોટા અભ્યાસમાં જણાયું કે તેમને પછીથી સ્વાદુપિંડનું કેન્સર થવાનું જોખમ સામાન્ય વસ્તી કરતાં ઘણું વધારે હતું. મુખ્ય નળી પહોળી હોય, વજન વધુ હોય અને સિસ્ટ મોટી હોય ત્યારે જોખમ વધુ હતું. ડેન્માર્કની નવી સર્વસંમતિ સૂચવે છે કે ચોક્કસ કદથી મોટી અને મુખ્ય નળીને સામેલ કરતી સિસ્ટમાં વિગતવાર તપાસ થાય, નાની બાજુની શાખાની સિસ્ટમાં હળવું ફૉલો-અપ રહે, અને જેમની સિસ્ટ વર્ષોથી સ્થિર હોય એવા મોટી ઉંમરના લોકોમાં સ્કેન બંધ કરાય. સિસ્ટ કેન્સરમાં ફેરવાઈ શકે, એટલે અમે તેને પણ એટલી જ કાળજીથી લઈએ છીએ. જુઓ સ્વાદુપિંડની સિસ્ટ.
કેન્સર કાઢી શકાય તેવું હોય ત્યારે સારી રીતે થયેલું સંપૂર્ણ ઓપરેશન લાંબા ગાળાના નિયંત્રણનો એકમાત્ર રસ્તો છે. કીમોથેરાપી, પોષણ અને ધૂમ્રપાન બંધ કરવું હજી પણ મહત્ત્વનાં છે.
બધા રિપોર્ટ સાથે લાવો અને પૂછો કે તમારા સ્ટેજ, તંદુરસ્તી અને ગાંઠની તપાસ મુજબ કયો નવો વિકાસ લાગુ પડે છે. પછી પૂછો કે પહેલાં શું કરવું.
હા. RAS સ્વિચ બંધ કરતી ગોળી (daraxonrasib) મોટા અભ્યાસમાં, ફેલાયેલા અને એક વાર સારવાર લઈ ચૂકેલા કેન્સરવાળા લોકોને સ્પષ્ટ રીતે લાંબું જીવવામાં મદદરૂપ થઈ. તે કેન્સરને કાબૂમાં રાખે છે, દૂર કરતી નથી, અને ભારતમાં મળવું મંજૂરી તથા પુરવઠા પર આધારિત છે.
ના. તે રોગને કાબૂમાં રાખે છે અને કેટલાક લોકોનું જીવન લંબાવે છે. કેન્સર કાઢી શકાય તેવું હોય ત્યારે અનુભવી ટીમ દ્વારા ઓપરેશન હજી લાંબા ગાળાના નિયંત્રણનો મુખ્ય રસ્તો છે.
ઘણી દવાઓ ફક્ત ચોક્કસ જનીન ફેરફારવાળા કેન્સર પર કામ કરે છે, જેમ કે BRCA, KRAS કે MSI-high. આ વહેલું ખબર પડે તો પહેલી અને પછીની સારવારનો plan બનાવી શકાય.
Borderline કેન્સરમાં, જ્યાં ગાંઠ મોટી લોહીની નળીને અડે છે, તે સૂચવાય છે. સ્પષ્ટ રીતે કાઢી શકાય તેવા કેન્સરમાં બંને રસ્તા સ્વીકાર્ય છે અને પસંદગી તંદુરસ્તી, CA 19-9 અને સ્કેન પર આધારિત છે.
ના. ઓપરેશન પહેલાંની દવામાં તે ઉમેરવાથી કાઢેલો નમૂનો સુધર્યો, પણ દર્દી લાંબું જીવ્યા નહીં, એટલે તે પસંદ કરેલા કેસમાં જ વપરાય છે.
હા, જો તંદુરસ્ત હોય. મોટા રાષ્ટ્રીય આંકડા બતાવે છે કે ફક્ત ઉંમર પરથી પરિણામ નક્કી થતું નથી. તંદુરસ્તી, પોષણ અને બીજી બીમારીઓ નિર્ણય દોરે છે.
સામાન્ય જોખમવાળા લોકો માટે હજી નથી. લોહીનાં માર્કર રોગને અનુસરવામાં મદદ કરે છે, અને બચેલા ગાંઠના DNA તથા કમ્પ્યુટર દ્વારા સ્કેન વાંચવા પર હજી અભ્યાસ ચાલે છે.
ટ્રાયલનું પરિણામ લોકોના જૂથ માટે હોય છે, કોઈ એક વ્યક્તિ માટે વચન નથી. રિપોર્ટ ડૉક્ટર પાસે લાવો અને પૂછો કે તે તમારા સ્ટેજ, તંદુરસ્તી અને ગાંઠની તપાસને લાગુ પડે છે કે નહીં.
આખી સારવારના માર્ગ માટે સ્વાદુપિંડના કેન્સરની સારવાર પાનું જુઓ. મુસાફરી પહેલાં પ્રશ્નો હોય તો +91-63555-64601 પર ફોન કરો.
ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601
સ્વાદુપિંડના કેન્સરની કોઈ નવી દવા વિશે વાંચ્યું છે અને વિચારો છો કે તે તમને કે સ્વજનને લાગુ પડે કે નહીં? સ્કેન, બાયોપ્સી અને ગાંઠની જનીન તપાસના રિપોર્ટ જોઈને Dr Harsh Shah સમજાવે છે કે નવી વાતોમાંથી કઈ તમારા કેસમાં કામની છે અને કઈ નથી. બધા રિપોર્ટ સાથે લાવો. ફોન પણ કરી શકો, કે WhatsApp પર સંદેશ મોકલી શકો. અપોઇન્ટમેન્ટ માટે કૉલ કરો WhatsApp પર બુક કરો Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
