WhatsApp Skip to main content

Dr. Harsh J Shah

Achalasia માં બલૂનથી પહોળું કરવું: રાહત ટકે છે?

છેલ્લે અપડેટ: 15-Nov-2026

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Harsh Shah, અન્નનળી અને પેટના સર્જન, અમદાવાદ

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Food Pipe & Gastro Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ

ટૂંકમાં

બલૂન અન્નનળીના નીચલા છેડાના કસાયેલા સ્નાયુના કડાને ચીરે છે. તે સ્કોપ દ્વારા થતી દિવસની પ્રક્રિયા છે.

તે સાચી અને લાંબી ચાલતી સારવાર છે, પણ એક કાર્યક્રમ જેવી છે. પહેલાં નાનો બલૂન, જરૂર પડે તો મોટો બલૂન, અને વર્ષો પછી ફરી કરવાની જરૂર સામાન્ય છે.

તે મોટી ઉંમરના અને દબાણના ટેસ્ટમાં હળવી પેટર્નવાળા લોકોને બંધબેસે છે. મુખ્ય જોખમ નળી ફાટવાનું છે, એટલે તે એવા દવાખાનામાં કરવું જ્યાં સર્જન તૈયાર હોય.

Achalasia ની પૂરી માહિતી માટે, બલૂનની POEM અને Heller ઓપરેશન સાથેની સરખામણી સહિત, અમારું achalasia ની સારવાર પાનું વાંચો. આ લેખ એક વિકલ્પ, એટલે બલૂન, વિગતે સમજાવે છે.

બલૂનથી પહોળું કરવું એટલે શું?

નળીના નીચલા છેડાના વાલ્વ પર એક મજબૂત બલૂન મૂકીને ફુલાવાય છે. વાલ્વનો સ્નાયુ ફાટે છે, એટલે ખોરાક પેટમાં જઈ શકે છે.

Achalasia માં ચેતાઓ કામ કરતી બંધ થવાથી વાલ્વ બંધ રહે છે. બલૂન ચેતાઓને સુધારતો નથી. તે વાલ્વને બળથી ખોલે છે. આ બલૂન રબરના ફુગ્ગા જેવો ખેંચાતો નથી. તે એક નક્કી પહોળાઈ જ રાખે છે, અને દબાણથી ગોળ સ્નાયુ-તંતુઓ ફાટે છે, જ્યારે અંદરનું આવરણ સલામત રહે તેવો હેતુ હોય છે.

ડૉક્ટરો તેને pneumatic dilation પણ કહે છે. Pneumatic નો અર્થ માત્ર એટલો કે બલૂનમાં હવા ભરાય છે.

બલૂન શું કરે છે અને શું નથી કરતો
સમસ્યાનો ભાગશું બલૂન તેને બદલે છે?
નીચલા છેડે કસાયેલો વાલ્વહા. સ્નાયુ ફાટે છે અને વાલ્વ ખુલે છે
નળીની સંકોચનની લહેર ગુમાવવીના. નળી હજી ખોરાકને નીચે ધકેલતી નથી
વાલ્વ ઉપરની પહોળી થયેલી નળીધીમે ધીમે વધુ સારી ખાલી થાય છે; પૂરી સાંકડી ભાગ્યે જ થાય
એસિડ ઉપર ચડવા સામે રક્ષણઘટે છે, કારણ કે પછી વાલ્વ નબળો રહે છે

પ્રક્રિયા કેવી રીતે થાય છે?

થોડી વાર બેભાન જેવી શામક દવા હેઠળ થાય છે, સામાન્ય રીતે પૂરા બેભાન કર્યા વગર. મોટા ભાગના લોકો થોડા કલાક નિરીક્ષણ પછી એ જ દિવસે ઘરે જાય છે.

  1. તમે ઉપવાસ કરો છો, ઘણી વાર આગલા દિવસે માત્ર પ્રવાહી, જેથી પહોળી નળીમાં ખોરાક ન રહે.
  2. મોં વાટે સ્કોપ નાખીને વાલ્વ જોવાય છે અને ખોરાકનો ભરાવો કે ગાંઠ નથી તે ચકાસાય છે.
  3. પાતળો તાર પેટમાં મુકાય છે અને તેના પર બલૂન સરકાવાય છે.
  4. એક્સ-રે હેઠળ બલૂન વાલ્વની બરાબર વચ્ચે મુકાય છે. જ્યાં સ્નાયુ કસાયેલો છે ત્યાં સાંકડો કમરો દેખાય છે.
  5. કમરો અદૃશ્ય થાય ત્યાં સુધી બલૂન ફુલાવાય છે, પછી હવા કાઢીને બહાર લેવાય છે.
  6. ફરી સ્કોપથી આવરણ તપાસાય છે અને લીકેજ માટે રંગ-ટેસ્ટ કે નિરીક્ષણ થાય છે.

બલૂન પર થોડું લોહી દેખાય તે અપેક્ષિત છે. થોડા કલાક છાતીમાં દુખાવો સામાન્ય છે. પ્રક્રિયા પછી તીવ્ર દુખાવો, તાવ કે ઝડપી ધબકારા હોય તો તરત બતાવો, કારણ કે તે ફાટવાનો સંકેત હોઈ શકે.

પહેલો બલૂન નાનો કેમ હોય છે?

સારવાર ધીમે ધીમે મોટા પગલે થાય છે. પહેલાં 30 mm નો બલૂન વપરાય છે. લક્ષણ રહે તો જ 35 mm અને પછી 40 mm નો બલૂન વપરાય છે.

જૂની રીતમાં પહેલી બેઠકે એક જ મોટો બલૂન વપરાતો. તે વાલ્વ સારી રીતે ખોલતો, પણ નળી વધુ વાર ફાટતી. હવે સલામત રીત એ છે કે નાનાથી શરૂ કરવું અને થોડા અઠવાડિયાં પછી ફરી તપાસવું.

ધીમે ધીમે મોટા પગલાંની રીત
પગલુંબલૂનફરી તપાસ
પહેલી બેઠક30 mmચારથી છ અઠવાડિયાં પછી લક્ષણ-સ્કોર અને barium ટેસ્ટ
હજી અવરોધ રહે તો35 mmફરી એ જ તપાસ
હજી અવરોધ રહે તો40 mmએ જ તપાસ; ફાયદો ન થાય તો ઓપરેશન કે POEM વિચારવું
વર્ષો પછી રાહત ઘટે તોફરી પહોળું કરવુંઅથવા કાયમી ઓપરેશન તરફ જવું

સારા પરિણામનો અર્થ એ કે ગળવાનો સ્કોર ઘટે અને barium સારી રીતે ખાલી થાય. માત્ર સારું લાગે એટલું પૂરતું નથી, કારણ કે લોકો ખબર વગર ખાવાની રીત બદલી લે છે.

રાહત કેટલો સમય ટકે છે?

બલૂનની રાહત ઇન્જેક્શન કરતાં ઘણી લાંબી ચાલે છે. યુરોપના મોટા અભ્યાસમાં, ફરી કરવાનું આયોજન હોય ત્યારે, તે બે અને પાંચ વર્ષે Heller ઓપરેશન જેવી જ રહી.

આ પરિણામ આયોજન પર આધારિત છે. જે અભ્યાસમાં નાના બલૂન અને ઓછી વાર પુનરાવર્તન થયું ત્યાં POEM સારું રહ્યું. એટલે ડૉક્ટર માપ વધારવા અને લક્ષણ પાછાં આવે ત્યારે ફરી કરવા તૈયાર હોય તો બલૂન સારું કામ કરે છે.

એક કોર્સની અસર વર્ષો સાથે ધીમે ધીમે ઘટે છે. ઘણા લોકોને જીવનમાં એક કે વધુ વાર ફરી કરવું પડે છે. મોટા ભાગના લોકો દરેક વખતે ફરી કાબૂ મેળવે છે. જો તમને એક ઓપરેશન અને પછી કોઈ પ્રક્રિયા નહીં જોઈતી હોય તો myotomy વધુ બંધબેસે. વિકલ્પોની સરખામણી અમારા લેખો Heller ઓપરેશનમાં શું થાય છે અને POEM કોને બંધબેસે છે માં છે.

બલૂન કોના માટે યોગ્ય છે?

તે મોટી ઉંમરના લોકો, સ્ત્રીઓ અને type II પેટર્નવાળા લોકોને બંધબેસે છે. યુવાન પુરુષો અને સ્પેઝમવાળા type III માં ઓછું સારું કામ કરે છે.

બલૂનથી કોને વધુ ફાયદો થાય છે
લક્ષણસારું પરિણામનબળું પરિણામ
ઉંમરલગભગ 40-45 થી વધુયુવાન પુખ્ત
જાતિસ્ત્રીઓપુરુષો
દબાણના ટેસ્ટનો પ્રકારType IIType III (સ્પેઝમવાળો)
નળીનું કદસામાન્ય કે થોડી પહોળીખૂબ પહોળી, વળેલી નળી
અગાઉની સારવારકોઈ નહીં, કે માત્ર ઇન્જેક્શનઅગાઉનો બલૂન જેણે મદદ ન કરી

પ્રકાર એટલા માટે મહત્ત્વનો કે બલૂન માત્ર વાલ્વ ખોલે છે. Type III માં નળીનો પોતાનો ભાગ સ્પેઝમ કરે છે, અને POEM લાંબો ભાગ આવરી શકે છે. જુઓ achalasia ના પ્રકાર I, II અને III અને પ્રકાર કેમ મહત્ત્વનો તથા દબાણના ટેસ્ટ વિશે achalasia ના ટેસ્ટ: દબાણનો ટેસ્ટ, barium અને endoscopy.

બલૂનનાં જોખમો કયાં કયાં છે?

મુખ્ય જોખમ નળીની આખી દીવાલ ફાટવાનું છે. તે ઓછું થાય છે પણ ગંભીર છે, અને એટલે જ આ પ્રક્રિયાને સર્જનનો ટેકો જોઈએ.

બલૂન પછીની તકલીફો
તકલીફકેવી રીતે દેખાયશું કરાય
દીવાલ ફાટવી (perforation)તીવ્ર છાતીનો દુખાવો, તાવ, ઝડપી ધબકારા, ચામડી નીચે હવારંગ-સ્કેન; નાના લીકમાં એન્ટિબાયોટિક અને આરામ, મોટામાં ઓપરેશનથી સુધારો
છાતીમાં દુખાવોપ્રક્રિયાના થોડા કલાક પછીનિરીક્ષણ; તીવ્ર હોય તો ફાટવાની તપાસ
એસિડ ઉપર ચડવોછાતીમાં બળતરા, ખાટો સ્વાદએસિડ ઘટાડતી ગોળીઓ, જરૂર પડે તો લાંબો સમય
રાહત ઓછી કે નહીંગળવાની તકલીફ રહેમોટો બલૂન, ફરી પ્રક્રિયા, કે myotomy
ફેફસાંમાં ખોરાકપ્રક્રિયા આસપાસ ઉધરસ કે છાતીનો ચેપપહેલાં લાંબો ઉપવાસ

વહેલી પકડાયેલી અને એ જ દવાખાનામાં સંભાળાયેલી ફાટ સામાન્ય રીતે સારી પડે છે. મોડું થવાથી તે જોખમી બને છે. એટલે બલૂન એવી જગ્યાએ કરવો જ્યાં ટીમ ફાટ પકડી શકે અને એ જ દિવસે ઓપરેશન કરી શકે. તારીખ માટે હા કહેતાં પહેલાં આ પૂછો.

Dr Harsh Shah લેપ્રોસ્કોપિક અને ખુલ્લું ઓપરેશન કરે છે, એટલે સુધારવી પડે તેવી ફાટ તેમના ક્ષેત્રમાં આવે છે. બલૂન પોતે રિપોર્ટ જોયા પછી એન્ડોસ્કોપી ટીમ સાથે નક્કી થાય છે. વારંવારના ઇન્જેક્શન જેવી રીતે બલૂન પછીનું myotomy ઓપરેશન અઘરું બનતું નથી; તે મુદ્દો achalasia માટે botulinum ઇન્જેક્શન લેખમાં સમજાવ્યો છે.

બલૂન કામ ન કરે તો શું?

નિષ્ફળ બલૂનથી કોઈ દરવાજો બંધ થતો નથી. તમે મોટો બલૂન અજમાવી શકો, ફરી કરી શકો, અથવા Heller ઓપરેશન કે POEM તરફ જઈ શકો.

  • સારા પહેલા પરિણામ પછી ગળવાની તકલીફ પાછી આવે તો ફરી પહોળું કરાય છે.
  • ધીમે ધીમે મોટા પગલાંના કોર્સ પછી ફાયદો ન થાય તો myotomy તરફ જવાય છે.
  • બલૂન પછીનો એસિડ ગોળીઓથી કાબૂમાં રખાય છે, અને લક્ષણ ચાલુ રહે તો endoscopy થાય છે.
  • ખૂબ પહોળી, વળેલી નળીમાં જુદી રીત જોઈએ.

નિયમિત ફોલો-અપ વજન ઘટે તે પહેલાં ધીમે ધીમે પાછી આવતી તકલીફને પકડી લે છે. શેનું ધ્યાન રાખવું તે વિશે વધુ અમારા લેખ achalasia ની સારવાર પછી શું ખોટું થઈ શકે માં છે.

ડૉક્ટરને ક્યારે બતાવવું?

ખોરાક અને પાણી બંને અટકે, અથવા બલૂન પછી ગળવાની તકલીફ પાછી આવે તો ડૉક્ટરને બતાવો. પ્રક્રિયા પછી તીવ્ર છાતીનો દુખાવો હોય તો તરત સારવાર લો.

  • સારા પરિણામ પછી ગળવાની તકલીફ પાછી આવે.
  • ન પચેલો ખોરાક મોં સુધી આવે, ખાસ કરીને રાત્રે.
  • વારંવાર છાતીનો ચેપ કે રાત્રે ઉધરસ.
  • પ્રયત્ન વગર વજન ઘટવું.
  • બલૂનના એક દિવસમાં તીવ્ર છાતીનો દુખાવો, તાવ કે શ્વાસ ચડવો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

શું achalasia માં બલૂનથી પહોળું કરવું કાયમી સારવાર છે?

તે લાંબી ચાલતી સારવાર છે, પણ એક વારનો ઉપાય નથી. રાહત વર્ષો સાથે ધીમે ધીમે ઘટે છે અને ઘણા લોકોને ફરી કરવું પડે છે. દરેક વખત પછી મોટા ભાગના લોકો ફરી સારો કાબૂ મેળવે છે.

બલૂનની પ્રક્રિયા કેટલી દુખે છે?

તે શામક દવા હેઠળ થાય છે, એટલે બલૂન ફુલાવાનું તમને લાગતું નથી. પછી થોડા કલાક છાતીમાં દુખાવો સામાન્ય છે. તીવ્ર દુખાવો, તાવ કે ઝડપી ધબકારા હોય તો તરત તપાસ કરાવો, કારણ કે તે ફાટવાનો સંકેત હોઈ શકે.

કેટલી બેઠકો જોઈશે?

તે વ્યક્તિ પ્રમાણે જુદું છે. સામાન્ય રીતે નાના બલૂનથી શરૂ થાય છે અને ચારથી છ અઠવાડિયાં પછી તપાસ થાય છે. લક્ષણ રહે તો જ મોટો બલૂન વપરાય છે. કેટલાક લોકોને વર્ષો પછી ફરી કરવું પડે છે.

શું બલૂનથી અન્નનળી ફાટી શકે?

હા, થોડા લોકોમાં. તે મુખ્ય જોખમ છે. વહેલી પકડાયેલી અને એ જ દવાખાનામાં સંભાળાયેલી ફાટ સામાન્ય રીતે સારી પડે છે, એટલે પ્રક્રિયા એવી જગ્યાએ કરવી જ્યાં સર્જન એ જ દિવસે ઓપરેશન કરી શકે.

પછી એસિડ ઉપર ચડવાની તકલીફ થશે?

કેટલાકને થાય છે, કારણ કે એસિડને રોકતો વાલ્વ નબળો પડે છે. તે સામાન્ય રીતે એસિડ ઘટાડતી ગોળીઓથી કાબૂમાં આવે છે. છાતીમાં બળતરા કે ખાટો સ્વાદ આવે તો ડૉક્ટરને જણાવો.

શું બલૂન Heller ઓપરેશન કે POEM કરતાં સારો છે?

હંમેશાં નહીં. એક મોટા અભ્યાસમાં આયોજનવાળો બલૂન કોર્સ Heller ઓપરેશન જેવો રહ્યો. યુવાન પુરુષો અને સ્પેઝમવાળા type III માં સામાન્ય રીતે myotomy કે POEM વધુ સારા રહે છે. તમારા રિપોર્ટ નક્કી કરે છે.

પ્રક્રિયા પછી શું સામાન્ય રીતે ખાઈ શકાય?

ડૉક્ટર કહે તેમ પહેલાં પ્રવાહી અને પછી નરમ ખોરાક, સામાન્ય રીતે એક દિવસમાં. ધીમે ખાઓ અને સારી રીતે ચાવો. આરામ પ્રમાણે ખોરાક પછીના દિવસોમાં વધારી શકાય.

સંબંધિત પાનાં

Achalasia અને તેની સારવારની પૂરી માહિતી માટે achalasia ની સારવાર પાનાથી શરૂ કરો. મુસાફરી પહેલાંના પ્રશ્નો માટે +91-63555-64601 પર ફોન કરો.

Dr Harsh Shah ક્યાં તપાસે છે

ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601

Achalasia માટે બલૂનની સલાહ મળી છે અને ભરોસો થતો નથી? Dr Harsh Shah અમદાવાદમાં અન્નનળી અને પેટના સર્જન છે અને ગળવાની તકલીફોની સારવાર કરે છે. તમારા barium, endoscopy અને દબાણના ટેસ્ટના રિપોર્ટ જોઈને તેઓ સમજાવે છે કે તમારી ઉંમર અને પ્રકાર માટે બલૂન, Heller ઓપરેશન કે POEM કયું બંધબેસે. બલૂનથી નળી ફાટે તો શું થાય તે પણ કહે છે. ફોન કરો કે WhatsApp પર લખો. Call For Appointment Book on WhatsApp Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Get health updates from Dr Harsh Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

Dr. Harsh J Shah
Dr Harsh Shah, Gastro, Cancer & Laparoscopic Surgeon, Ahmedabad
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.