Skip to main contentછેલ્લે અપડેટ: 15-Nov-2026
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Food Pipe & Gastro Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ
ટૂંકમાં
Heller myotomy માં અન્નનળીના નીચલા છેડાનો ટાઇટ સ્નાયુ કાપવામાં આવે છે, જેથી ખોરાક ફરી પેટમાં ઊતરી શકે.
પેટનો ઢીલો વીંટો એસિડને રોકવા માટે ઉમેરાય છે. આ વીંટો ઓપરેશનનો જ ભાગ છે, વધારાનું કંઈ નથી.
ઓપરેશન દૂરબીનથી થાય છે અને દવાખાનામાં ઓછા દિવસ રહેવું પડે છે. જો અંદરની પાતળી પરત પર નાનું કાણું પડે, તો સર્જન તે જ વખતે ટેબલ પર તપાસીને ટાંકા લે છે.
Heller ઓપરેશનની POEM અને બલૂનથી પહોળું કરવા સાથે સરખામણી જાણવા માટે અમારું achalasia ની સારવાર પાનું વાંચો. આ લેખ Heller ઓપરેશનને પગલે પગલે સમજાવે છે.
આ એવું ઓપરેશન છે જેમાં અન્નનળીના નીચલા વાલ્વનો સ્નાયુ કાપવામાં આવે છે. પછી વાલ્વ ખોરાકને રોકતો નથી અને ગળવું સહેલું બને છે.
Achalasia માં અન્નનળીના નીચલા છેડાનો વાલ્વ ઢીલો થઈ શકતો નથી. ખોરાક અને પાણી તેની ઉપર જમા થાય છે. વાલ્વને ઢીલો કરતી ચેતાઓ નાશ પામી હોય છે અને તે પાછી ઊગતી નથી. એટલે સારવારનું લક્ષ્ય વાલ્વને જ ખોલવાનું છે.
સર્જન ફક્ત બહારના સ્નાયુના સ્તરો કાપે છે. અંદરની પાતળી પરત આખી રાખવામાં આવે છે. સ્નાયુ કપાયા પછી કડું ફરી ભીંસાઈને બંધ થઈ શકતું નથી. નામ જર્મન સર્જન Ernst Heller પરથી પડ્યું છે, જેમણે સો વર્ષ પહેલાં આ કાપ વર્ણવ્યો હતો. આજે તે પેટમાં નાના કાણાં પાડીને, કૅમેરાની મદદથી થાય છે.
મોટા ભાગના તંદુરસ્ત પુખ્ત દર્દીઓ માટે, ખાસ કરીને type I અને type II માં, અને કાયમી પરિણામ ઇચ્છતા યુવાનો માટે તે યોગ્ય છે.
| પરિસ્થિતિ | Heller ઓપરેશન |
|---|---|
| દબાણના ટેસ્ટમાં type I કે type II | સારો વિકલ્પ |
| યુવાન અને તંદુરસ્ત, એક જ કાયમી સારવાર જોઈએ | સારો વિકલ્પ |
| બલૂનથી પહોળું કરવાનો કે botulinum ઇન્જેક્શનનો ફાયદો લાંબો ન ટક્યો | હજી શક્ય છે |
| Type III, નળીમાં ઉપર સુધી ખેંચાણ | ઘણી વાર POEM પસંદ થાય છે, કારણ કે તે વધુ ઉપર સુધી પહોંચી શકે |
| જનરલ એનેસ્થેસિયા માટે અયોગ્ય | યોગ્ય નથી; ઓપરેશન વગરની સારવાર વપરાય છે |
| ખૂબ પહોળી, વળી ગયેલી, છેલ્લા તબક્કાની નળી | નળી કાઢવાનું મોટું ઓપરેશન કરવું પડી શકે |
અહીં દબાણના ટેસ્ટનો type ઘણો મહત્ત્વનો છે. તે અમે achalasia ના type I, II અને III અને type કેમ મહત્ત્વનો છે લેખમાં સમજાવ્યો છે.
નળીમાં ગાંઠ નથી તે તપાસાય છે, type પાકો કરાય છે, અને ઓપરેશનના દિવસે નળી ખાલી રહે તે માટે ઘન ખોરાક વહેલો બંધ કરાવાય છે.
અહીં સુધી પહોંચાડતા ટેસ્ટ અમારા લેખ achalasia ના ટેસ્ટ: દબાણનો ટેસ્ટ, barium અને endoscopy માં વર્ણવ્યા છે.
તમે ઊંઘમાં હોવ છો. સર્જન પેટના ઉપલા ભાગમાં નાના કાણાં દ્વારા નળીનો નીચલો છેડો છૂટો કરે છે, સ્નાયુ કાપે છે અને વીંટો ઉમેરે છે.
આખું ઓપરેશન સામાન્ય રીતે થોડા કલાકનું હોય છે. કોઈ દર્દીમાં દૂરબીન સલામત ન હોય, જેમ કે અગાઉના ઓપરેશન પછી, તો આ જ પગલાં ખુલ્લી સર્જરીથી થઈ શકે. Dr Harsh Shah દૂરબીનથી અને ખુલ્લી સર્જરીથી ઓપરેશન કરે છે, રોબોટિક સર્જરી તેઓ કરતા નથી.
વાલ્વ કપાય ત્યારે એસિડ નળીમાં ઉપર ચડી શકે છે. પેટનો ઢીલો વીંટો તેને રોકે છે, એટલે વીંટો હંમેશાં ઉમેરાય છે.
વીંટા સાથે અને વીંટા વગર ઓપરેશનની સરખામણી કરતા એક અભ્યાસમાં વીંટા વગર એસિડ ઉપર ચડવાનું ઘણું વધારે જોવા મળ્યું. એટલે સર્જનો હવે વીંટાને Heller ઓપરેશનનો ભાગ ગણે છે. તે ઢીલો હોવો જોઈએ. ચુસ્ત, પૂરો વીંટો નળીને ફરી બંધ કરી દે.
| વીંટો | કેવી રીતે બેસે છે | કેમ પસંદ થાય છે |
|---|---|---|
| Dor | કાપની આગળની બાજુ ઢાંકે છે | અંદરની પરતને પણ ઢાંકીને રક્ષણ આપે છે |
| Toupet | પાછળની બાજુ ઢીલો વીંટાય છે | કાપની કિનારીઓને અલગ રાખે છે; પડદામાં પહોળા છિદ્રમાં યોગ્ય |
| પૂરો વીંટો (Nissen) | નળીની ફરતે પૂરો જાય છે | Achalasia માં વપરાતો નથી, કારણ કે નળી બંધ કરી શકે |
અભ્યાસોમાં બંને અડધા વીંટા લગભગ સરખું કામ કરતા જણાયા. પસંદગી તમારી શરીરરચના અને સર્જનને શું દેખાય છે તેના પર આધાર રાખે છે.
મોટા ભાગના લોકો દવાખાનામાં એક કે બે દિવસ રહે છે, વહેલા પ્રવાહી શરૂ કરે છે અને થોડા અઠવાડિયામાં સામાન્ય ખોરાક પર પાછા આવે છે.
કેટલાક સર્જનો પહેલા દિવસે રંગ સાથેનો ગળવાનો ટેસ્ટ માગે છે, ખાસ કરીને જ્યારે નાનું કાણું સુધારાયું હોય. ખાવા પહેલાં કંઈ લીક થતું નથી તે આથી તપાસાય છે. ત્યાર પછી:
છ થી આઠ અઠવાડિયા પછી પણ ગળવાની તકલીફ રહે તો રાહ જોવાની નહીં, ટેસ્ટ કરાવવાનો છે. કાપ ટૂંકો રહ્યો હોય કે વીંટો ચુસ્ત હોય તેવું બની શકે. આ વિશે અમારા લેખ achalasia ની સારવાર પછી શું ખોટું થઈ શકે માં વાત કરી છે.
મુખ્ય જોખમ અંદરની પરતમાં નાનું કાણું, એસિડ ઉપર ચડવું, અને ગળવાની તકલીફ રહી જવી કે વર્ષો પછી પાછી આવવી એ છે.
| તકલીફ | તેનો અર્થ | શું કરાય છે |
|---|---|---|
| અંદરની પરતમાં કાણું | મોટા ભાગે ટેબલ પર જ ખબર પડે છે | તરત ટાંકા લેવાય અને વીંટાથી ઢાંકાય |
| ઓપરેશન પછી લીક | પહેલા દિવસોમાં દુખાવો, તાવ, ઝડપી નાડી | તાત્કાલિક સ્કેન કે રંગનો ટેસ્ટ; ડ્રેનેજ કે બીજું ઓપરેશન |
| ગળવાની તકલીફ રહી જવી | કાપ ટૂંકો કે વીંટો ચુસ્ત હોઈ શકે | ટેસ્ટ, પછી પહોળું કરવું કે ફરી પ્રક્રિયા |
| એસિડ ઉપર ચડવો | વાલ્વ હવે મજબૂત બંધ થતો નથી | એસિડની ગોળીઓ; વર્ષે એક વાર તપાસ |
| વર્ષો પછી તકલીફ પાછી આવવી | નળી ધીમે ધીમે ફરી બદલાઈ શકે | પહોળું કરવું, ફરી કાપ કે POEM |
પહેલા અઠવાડિયામાં તાવ, વધતો છાતી કે પેટનો દુખાવો, ધબકારા ઝડપી થવા કે શ્વાસ ચડવો હોય તો તરત ડૉક્ટરને મળો. વર્ષો સુધી એસિડ ઉપર ચડવાની શક્યતાને કારણે તમે તપાસમાં રહો છો. લાંબો સમય સારવાર વગરનો એસિડ એ એક કારણ છે કે નળીને વર્ષે એક વાર જોવી જોઈએ.
બલૂન, દૂરબીનનો કાપ અને endoscopy નો કાપ, ત્રણેય વાલ્વ ખોલી શકે છે. Heller ઓપરેશનમાં એસિડ રોકવાની પોતાની સુવિધા સાથે આવે છે.
મોટા અભ્યાસોમાં Heller ઓપરેશન અને ક્રમશઃ બલૂનથી પહોળું કરવું, બંનેએ ઘણાં વર્ષો સુધી સરખી રાહત આપી. POEM સાથેના અભ્યાસમાં ગળવાની તકલીફમાં રાહત સરખી મળી, પણ POEM પછી એસિડ ઉપર ચડવાનું વધુ જોવા મળ્યું, કારણ કે POEM માં વીંટો હોતો નથી. Botulinum ઇન્જેક્શન થોડા સમય માટેનો ઉપાય છે, અને જે વ્યક્તિ પ્રક્રિયા કરાવી ન શકે તેના માટે મુખ્યત્વે વપરાય છે. દરેક પસંદગીની વિગત અમારા achalasia ની સારવાર પાના પર છે.
ખોરાક અને પાણી બંને અટકે, અથવા સારવાર પછી ગળવાની તકલીફ પાછી આવે તો ડૉક્ટરને બતાવો. વજન ઘટે ત્યાં સુધી રાહ ન જુઓ.
આ તકલીફ કેવી રીતે શરૂ થાય છે તે જાણવા achalasia કેમ થાય છે: પાછળની ચેતાઓ વાંચો.
આ દૂરબીનનું ઓપરેશન છે અને દવાખાનામાં થોડા જ દિવસ રહેવું પડે છે. તે જનરલ એનેસ્થેસિયા હેઠળ થાય છે અને થોડા કલાક લે છે. તેમાં કુશળતા જોઈએ, કારણ કે અંદરની પરત પાતળી છે અને ફાટવી ન જોઈએ.
વાલ્વ કપાય પછી પેટમાંથી એસિડ ઉપર ચડી શકે છે. પેટનો ઢીલો વીંટો તેને રોકે છે. અભ્યાસોમાં વીંટા વગર એસિડ ઘણો વધુ ચડ્યો, એટલે વીંટો ઓપરેશનનો ભાગ છે.
મોટા ભાગના લોકો થોડા અઠવાડિયામાં સામાન્ય ખોરાક પર પાછા આવે છે. પહેલાં પ્રવાહી, પછી નરમ ખોરાક. પહેલા અઠવાડિયાઓમાં થોડી હળવી તકલીફ સામાન્ય છે અને તે ઘણી વાર શમી જાય છે.
તમારા સર્જનને જણાવો. ટેસ્ટથી કારણ મળે છે. કાપ ટૂંકો હોય, વીંટો ચુસ્ત હોય કે સમય સાથે નળી બદલાઈ હોય એવું બની શકે. પહોળું કરવું, ફરી કાપ કે POEM મદદ કરી શકે.
દરેક માટે એક બીજાથી સારું નથી. ગળવાની તકલીફમાં બંને સરખી રાહત આપે છે. Heller માં વીંટો હોવાથી એસિડ ઉપર ચડવું ઓછું રહે છે. Type III માં POEM નળીમાં વધુ ઉપર સુધી પહોંચી શકે છે.
હા. સામાન્ય રીતે દૂરબીનથી થાય છે. અગાઉના ઓપરેશન જેવા કારણે તે સલામત ન હોય તો આ જ પગલાં મોટા કાપથી કરી શકાય.
હા. એસિડ ઉપર ચડવું ચૂપચાપ વિકસી શકે અને વર્ષો પછી ગળવામાં ફેરફાર આવી શકે. વર્ષે એક વાર તપાસ, ગળવાનો ટેસ્ટ અને જરૂર પડે તો endoscopy કરાવવી.
Achalasia અને તેની સારવારની પૂરી માહિતી માટે achalasia ની સારવાર પાનાથી શરૂ કરો. મુસાફરી પહેલાંના પ્રશ્નો માટે +91-63555-64601 પર ફોન કરો.
ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601
Achalasia માટે Heller ઓપરેશન કહેવાયું છે અને તેમાં ખરેખર શું થાય છે તે સમજાતું નથી? અમદાવાદના અન્નનળી અને પેટના સર્જન Dr Harsh Shah આ ઓપરેશન દૂરબીનથી અથવા ખુલ્લી સર્જરીથી કરે છે. દબાણના ટેસ્ટ, barium અને endoscopy ના રિપોર્ટ સાથે લાવો. આ ઓપરેશન તમને બંધબેસે છે કે નહીં અને શું અપેક્ષા રાખવી તે તેઓ સમજાવશે. ફોન કે WhatsApp પર સંદેશ પણ કરી શકો. Call For Appointment Book on WhatsApp Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.