Skip to main contentછેલ્લે અપડેટ: 14-Nov-2026
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Food Pipe & Gastro Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ
ટૂંકમાં
Chicago Classification એ અન્નનળીના દબાણનો ટેસ્ટ વાંચવાનું નિયમપુસ્તક છે. તે ક્રમમાં બે સવાલ પૂછે છે: નીચેનો વાલ્વ ખૂલે છે કે નહીં, અને અન્નનળી કેવી રીતે સંકોચાય છે.
વાલ્વ ન ખૂલે તો તે achalasia કે તેના નજીકના પ્રકાર તરફ ઈશારો કરે છે. વાલ્વ ખૂલે અને સંકોચન વિચિત્ર હોય તો અન્નનળી અકડાયેલી કે નબળી હોઈ શકે.
રિપોર્ટ એકલો સારવાર નક્કી કરતો નથી. તેને endoscopy, barium ની ફિલ્મ અને તમારાં લક્ષણો સાથે મેળવીને વંચાય છે.
Achalasia ની આખી વાત, ટેસ્ટથી લઈને POEM અને Heller ઓપરેશન વચ્ચેની પસંદગી સુધી, અમારા achalasia ની સારવાર પાનામાં વાંચો. આ લેખ ફક્ત દબાણનો રિપોર્ટ કેવી રીતે વંચાય છે તે સમજાવે છે.
તે દુનિયાભરના ડૉક્ટરો જે સહિયારા નિયમોથી high-resolution manometry નું ટ્રેસિંગ વાંચે છે તેનો સમૂહ છે. રંગો અને આંકડાઓના પાનાને તે એક નામવાળી પેટર્નમાં ફેરવે છે.
ટેસ્ટ સમજાવવો સહેલો છે. ઘણા દબાણ-સેન્સરવાળી પાતળી નળી તમારી અન્નનળીમાં રહે છે. તમે લગભગ દસ નાના ઘૂંટડા પાણી ગળો છો. કમ્પ્યુટર દબાણને રંગના નકશા તરીકે દોરે છે.
નકશો એકલો વાંચવો અઘરો છે. Chicago Classification પગલાં અને કટ-ઓફ આંકડા આપે છે. દરેક કેન્દ્ર એ જ પગલાં અનુસરે છે, એટલે એક જ ટ્રેસિંગ પર બે ડૉક્ટર એક જ નામ સુધી પહોંચે એવી અપેક્ષા રહે છે.
આ નિયમો અનેક વાર સુધારાયા છે. હાલનું સંસ્કરણ ચોથું છે. તેમાં વધારાના ગળવાના પ્રયોગો પણ માગવામાં આવે છે, જેમ કે એક સાથે ઝડપથી પાણી પીવું, જેથી ભાર હેઠળ અન્નનળી કેવી ચાલે છે તે દેખાય.
મોટા ભાગનું કામ ચાર આંકડા કરે છે. એક વાલ્વ વિશે કહે છે, અને બાકીના તેની ઉપરની અન્નનળીના સંકોચન વિશે.
| માપ | તે શું બતાવે છે | અજુગતી કિંમતનો અર્થ |
|---|---|---|
| IRP (integrated relaxation pressure) | ગળતી વખતે નીચેનો વાલ્વ કેટલો સારી રીતે ખૂલે છે | ઊંચી કિંમત એટલે વાલ્વ પૂરો ખૂલતો નથી |
| DCI (distal contractile integral) | નીચલી અન્નનળીનું સંકોચન કેટલું જોરદાર છે | ખૂબ ઓછું એટલે નબળી નળી, ખૂબ વધારે એટલે જોરદાર નળી |
| DL (distal latency) | ગળ્યા પછી સંકોચન નીચલી અન્નનળી સુધી કેટલા સમયમાં પહોંચે છે | ટૂંકો વિલંબ એટલે વહેલું, અકડાયેલું સંકોચન |
| Pressurisation | બંધ વાલ્વ સામે અન્નનળી ભરાઈને દબાણ કરે છે કે નહીં | Achalasia ના એક પ્રકારમાં જોવા મળે છે |
કટ-ઓફ કિંમતો મશીન બનાવનારા પ્રમાણે થોડી જુદી હોય છે, એટલે તમારા રિપોર્ટમાં તેની પોતાની મર્યાદા લખેલી હોય છે. તમારા આંકડાને બીજા કેન્દ્રના મિત્રના રિપોર્ટ સાથે ન સરખાવો.
તેઓ બે પગલામાં વાંચે છે. પહેલાં વાલ્વ જુએ છે. પછી જ અન્નનળી કેવી રીતે સંકોચાય છે તે જુએ છે.
છેલ્લું પગલું ખાસ મહત્ત્વનું છે. ટ્રેસિંગ તો એક સવારનું જાણે ફોટો જેવું ચિત્ર છે. રિપોર્ટ પરનું નામ કામચલાઉ લેબલ છે, અંતિમ ચુકાદો નથી.
ચુસ્ત રહેતો વાલ્વ મુખ્ય તારણ છે. તે રિપોર્ટને અવરોધના વર્ગમાં મૂકે છે, અને achalasia તે વર્ગનો મુખ્ય સભ્ય છે.
Achalasia ના ત્રણ પ્રકાર I, II અને III છે, જે વાલ્વની ઉપરની અન્નનળી શું કરે છે તેના પરથી નક્કી થાય છે. તે અમે અલગ લેખમાં સમજાવ્યું છે: Achalasia ના ત્રણ પ્રકાર: પ્રકાર કેમ મહત્ત્વનો.
કેટલાક લોકોમાં વાલ્વ ચુસ્ત હોય છે, પણ સંકોચન ત્રણમાંથી કોઈ પ્રકારમાં બેસતું નથી. ડૉક્ટરો તેને વાલ્વ પરનો outflow અવરોધ કહે છે. તેનાં કારણો ઘણાં છે. કેટલાંક હળવાં કે થોડા સમય પૂરતાં હોય છે. થોડાં achalasia નું શરૂઆતનું રૂપ હોય છે. વાલ્વ પાસેની ગાંઠ પણ આવી જ દેખાઈ શકે.
સારવાર આ તપાસ પછી જ નક્કી થાય છે. દબાણના આંકડા પરથી એકલા તે નક્કી થતી નથી.
વાલ્વ સામાન્ય રીતે ખૂલે તો તકલીફ અન્નનળીના સંકોચનમાં છે. રિપોર્ટ પછી અકડાયેલી, નબળી કે ગેરહાજર પેટર્નનું નામ આપે છે.
આમાંની દરેક પેટર્ન હૃદયના દુખાવા કે reflux જેવી લાગી શકે, એટલે પહેલાં હૃદયની તપાસ અને endoscopy કરાય છે. સારવાર તમારાં લક્ષણો પ્રમાણે નક્કી થાય છે. ઘણા લોકોમાં પહેલાં દવા અને ખાવાપીવાની સલાહ આવે છે. લક્ષણો ખૂબ તીવ્ર રહે ત્યારે જ કોઈ પ્રક્રિયા વિચારાય છે.
ના. ઘણા લોકોમાં દબાણના ટેસ્ટમાં હળવી અજુગતી પેટર્ન હોય છે અને લક્ષણો ઓછાં કે નથી હોતાં. રિપોર્ટ લક્ષણો સમજાવવાનું સાધન છે, એકલા સારવારનું કારણ નથી.
ડૉક્ટરો ટ્રેસિંગની નહીં, વ્યક્તિની સારવાર કરે છે. ગળવામાં તકલીફ ન હોય એવી વ્યક્તિમાં હળવું નબળું સંકોચન સામાન્ય રીતે એમ જ રહેવા દેવાય છે. પણ ચુસ્ત વાલ્વ સાથે પચ્યા વગરનો ખોરાક ઊલટીમાં આવતો હોય અને વજન ઘટતું હોય, તો પગલાં લેવાં જરૂરી છે.
રિપોર્ટમાં ગંભીર લાગતી પેટર્નનું નામ હોય તો ગભરાશો નહીં. ઘણી પેટર્ન સાદાં પગલાંથી સંભાળાય છે. Achalasia જેવી કેટલીકમાં સારવારના સારા વિકલ્પો છે. યોગ્ય પહેલું પગલું એ છે કે તમારા બધા ટેસ્ટ એક સર્જન કે gastroenterologist સાથે મળીને વંચાવો.
Dr Harsh Shah દૂરબીનની અને ખુલ્લી સર્જરી કરે છે. POEM કે બલૂનથી પહોળું કરવું તમને વધુ બંધબેસતું હોય તો, તમારા રિપોર્ટ તપાસ્યા પછી endoscopy ટીમ સાથે મળીને plan બને છે.
ફક્ત સારાંશની લીટી નહીં, રંગના નકશા સાથેનો આખો પ્રિન્ટ કરેલો રિપોર્ટ લાવો. Endoscopy અને barium ની ફિલ્મ પણ લાવો.
લાળ પણ ગળી ન શકાય તો જલદી ફોન કરો. વજન ઝડપથી ઘટતું હોય, કે ખોરાક શ્વાસનળીમાં જઈને ખાંસી કે છાતીનો ચેપ થતો હોય, તો પણ જલદી ફોન કરો. આ બધામાં આગામી અપોઇન્ટમેન્ટની રાહ જોવાને બદલે તરત તપાસ જોઈએ.
તે નિયમોનો સમૂહ છે જેનાથી ડૉક્ટરો અન્નનળીના high-resolution manometry ટ્રેસિંગને વાંચે છે. પહેલાં જોવાય છે કે નીચેનો વાલ્વ ખૂલે છે કે નહીં. પછી અન્નનળી કેવી રીતે સંકોચાય છે તે જોઈને પેટર્નને નામ અપાય છે.
Manometry દબાણનો ટેસ્ટ છે. સેન્સરવાળી પાતળી નળી નાકમાંથી અન્નનળીમાં મુકાય છે, અને તમે પાણીના નાના ઘૂંટડા ગળો છો. તે ટૂંકા સમયમાં પૂરો થાય છે, તેમાં બેભાન કરવાની જરૂર પડતી નથી અને મોટા ભાગે સહન થઈ જાય છે.
IRP એટલે integrated relaxation pressure. ગળતી વખતે નીચેનો વાલ્વ કેટલો સારી રીતે ખૂલે છે તે તે બતાવે છે. IRP ઊંચો હોય તો વાલ્વ પૂરો ખૂલતો નથી.
હંમેશાં નહીં. Achalasia ઘણી પેટર્નમાંની એક છે. નામ આપતાં પહેલાં રિપોર્ટને endoscopy, barium ની તપાસ અને તમારાં લક્ષણો સાથે મેળવીને વંચાય છે.
તે એવી પેટર્ન છે જેમાં અન્નનળીનાં સંકોચન અતિશય જોરદાર હોય છે, અને છાતીમાં દુખાવો કે ગળવામાં તકલીફ થઈ શકે છે. વાલ્વ સામાન્ય રીતે ખૂલે છે. તે વર્ગીકરણની સંકોચનવાળી પેટર્નમાંની એક છે.
તેનો અર્થ સંકોચન નબળું છે, એટલે ખોરાક ધીમે નીચે જાય છે. તે ઘણી વાર જોવા મળે છે અને એસિડ reflux સાથે હોય છે. લક્ષણો હોય ત્યારે જ સારવારની જરૂર પડે છે.
લાળ પણ ગળી ન શકાય કે વજન ઝડપથી ઘટતું હોય તો જલદી ડૉક્ટરને બતાવો. ખોરાક શ્વાસનળીમાં જઈને ખાંસી કે છાતીનો ચેપ થતો હોય તો પણ બતાવો. આ બધામાં તરત તપાસ જોઈએ.
Achalasia અને તેની સારવારની પૂરી માહિતી માટે achalasia ની સારવાર પાનાથી શરૂ કરો. મુસાફરી પહેલાંના પ્રશ્નો માટે +91-63555-64601 પર ફોન કરો.
ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601
હાથમાં આંકડાઓથી ભરેલો manometry રિપોર્ટ અને લાંબું તબીબી નામ આવ્યું છે? અમદાવાદના અન્નનળી અને પેટના સર્જન Dr Harsh Shah દર અઠવાડિયે દર્દીઓ સાથે આવા રિપોર્ટ વાંચે છે. પ્રિન્ટઆઉટ, endoscopy અને barium ની ફિલ્મ સાથે લાવો. ટ્રેસિંગ શું બતાવે છે તે તેઓ સાદા શબ્દોમાં સમજાવશે. ફોન કે WhatsApp સંદેશ પણ કરી શકો. Call For Appointment Book on WhatsApp Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
