WhatsApp Skip to main content

Dr. Harsh J Shah

ફેલાયેલી GIST: imatinib કેટલો સમય લેવી પડે?

છેલ્લે અપડેટ: 17-Nov-2026

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Harsh Shah, પેટના કેન્સરના સર્જન, અમદાવાદ

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Stomach Cancer Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ

ટૂંકમાં

GIST ફેલાઈ ગઈ હોય ત્યારે લગભગ દરેકને પહેલી સારવાર imatinib ની ગોળી છે. તે રોગને નાનો કરે છે અથવા વધતો અટકાવે છે, અને ઘણા લોકો વર્ષો સુધી તેના પર સારા રહે છે.

માત્રા ગાંઠના જનીન ફેરફાર પર આધાર રાખે છે. ગોળી રોજ લેવાય છે. અસર ચાલતી હોય ત્યાં સુધી બંધ કરાતી નથી, કારણ કે તેના વગર રોગ ઝડપથી ફરી વધે છે.

ઓપરેશન પહેલું પગલું નથી. જેમનો રોગ ગોળીને સારો પ્રતિસાદ આપી રહ્યો હોય તેવા થોડા લોકો માટે તે વધારાનું પગલું છે.

GIST ની પૂરી વાત, પહેલી તપાસથી imatinib અને ઓપરેશન સુધી, માટે અમારું અમદાવાદમાં GIST વિશે પૂરી માહિતી પાનું વાંચો. આ લેખ ફેલાયેલી GIST અને તેના માટેની પહેલી ગોળી સમજાવે છે.

ફેલાયેલી GIST એટલે શું?

એટલે ગાંઠ પેટ કે આંતરડાની દીવાલની બહાર ફેલાઈ છે. સામાન્ય સ્થાન લીવર અને પેટનું અસ્તર છે.

  • લીવર મોટા ભાગે સામેલ થાય છે, ઘણી વાર એક નહીં પણ ઘણાં નાનાં ટપકાં હોય છે.
  • પેટનું અસ્તર, જેને પેરિટોનિયમ કહે છે, તે પછી આવે છે. ત્યાંની નાની ગાંઠો સ્કેનમાં સહેલાઈથી ચૂકી જવાય છે.
  • ફેફસાં, હાડકાં કે મગજમાં ફેલાવો અસામાન્ય છે અને સામાન્ય રીતે મોડેથી થાય છે.
  • કેટલાકમાં પહેલી મુલાકાતે જ ફેલાવો મળે છે. બીજાઓમાં વધુ જોખમની ગાંઠના ઓપરેશન પછી રોગ ફરી આવે છે.

ફેલાયેલી GIST ગંભીર છે, પણ જેમાં કોઈ સારી ગોળી જ નથી એવાં કેન્સર જેવી નથી. તેના માટે ખાસ નિશાન પર કામ કરતી ગોળી છે, એટલે imatinib પહેલાં કરતાં પરિણામ ઘણું સારું છે. ઓપરેશન પછી ફરી થવાનું જોખમ કેવી રીતે મપાય છે તે અમારા લેખ GIST નું જોખમ-જૂથ અને સ્ટેજ માં છે.

પહેલી ગોળી પહેલાં કઈ તપાસ થાય?

પેશીનો નમૂનો અને જનીન તપાસ, પાયાનો સ્કેન અને થોડા લોહીના રિપોર્ટ. જનીન પરિણામથી માત્રા નક્કી થાય છે, એટલે તે છોડાતી નથી.

  • ગાંઠ કાઢી ન હોય તો નમૂનો લેવાય છે. તે ગાંઠમાંથી અથવા કોઈ ટપકામાંથી, સામાન્ય રીતે સોય કે સ્કોપથી લેવાય છે.
  • જનીન તપાસ KIT અને PDGFRA ના ફેરફાર શોધે છે. imatinib અસર કરશે કે નહીં અને કેટલી માત્રામાં, તે તેનાથી નક્કી થાય છે.
  • છાતી, પેટ અને પેડુનો CT પાયાનો સ્કેન છે. ઓપરેશનનો વિચાર હોય ત્યારે લીવરનો MRI કે PET સ્કેન ઉમેરાય છે.
  • લોહીની તપાસમાં લીવર, લોહીની ગણતરી અને કિડની જોવાય છે. હેપેટાઇટિસ B ની તપાસ પણ થાય છે, કારણ કે ગોળી જૂના ચેપને ફરી જગાડી શકે છે.
  • ગર્ભવતી થઈ શકે તેવી મહિલાઓને ગર્ભનિરોધક વિશે સમજાવાય છે, કારણ કે imatinib અજન્મ્યા બાળકને નુકસાન કરી શકે છે.

દરેક જનીન ફેરફારનો અર્થ અમારા લેખ GIST ના જનીન રિપોર્ટનો અર્થ માં છે.

imatinib ની માત્રા કેવી રીતે નક્કી થાય?

મોટા ભાગના લોકો દિવસમાં એક વાર 400 mg જમ્યા પછી, એક પૂરો ગ્લાસ પાણી સાથે લે છે. કેટલાક જનીન પ્રકારમાં વધુ માત્રા જોઈએ, અને એક પ્રકારમાં બીજી દવા જોઈએ.

જનીન પરિણામ પ્રમાણે પહેલી imatinib, સરળ ભાષામાં
જનીન પરિણામસામાન્ય પહેલી ગોળીશું જાણવું
KIT exon 11Imatinib 400 mg દિવસમાં એક વારઘણી વાર મળતો પ્રકાર; સામાન્ય રીતે સારી અને લાંબી અસર
KIT exon 9Imatinib 800 mg દિવસમાં, 400 mg ની બે વારમાંઆ પ્રકારમાં વધુ માત્રાથી રોગ લાંબો કાબૂમાં રહે છે
PDGFRA, D842V નહીંImatinib 400 mg દિવસમાં એક વારઅસર વચલા સ્તરની
PDGFRA D842Vimatinib નહીં; avapritinib જ્યાં મળે ત્યાંImatinib આ ફેરફાર પર પકડ બનાવતી નથી
KIT કે PDGFRA ફેરફાર નથી, અથવા SDH ની ઉણપટ્યૂમર બોર્ડમાં નક્કી થાય છેImatinib ઓછા લોકોને મદદ કરે છે; ગોળીનો અજમાયશી પ્રયોગ શક્ય છે

ગોળી રોજ એક જ સમયે, જમ્યા પછી લો. લીવર નબળું હોય તો શરૂની માત્રા ઘટાડાય છે. માત્રા જાતે ક્યારેય બદલશો નહીં. કોઈ દેશી ઉપાય લેતા પહેલાં પૂછો, કારણ કે કેટલાક દવાના સ્તરને બદલે છે.

ગોળી અસર કરે છે તે કેવી રીતે જાણવું?

આઠથી બાર અઠવાડિયા પછી ફરી CT કરીને, કદ સાથે ઘનતામાં ફેરફાર પણ જોવાય છે. ગાંઠ નાની થતાં પહેલાં નરમ અને ઘેરી પડીને પણ અસર બતાવી શકે છે.

  • કોન્ટ્રાસ્ટ સ્કેનમાં ઘનતા ઘટે તો તે અસર ગણાય છે, કદ સરખું લાગે તો પણ.
  • PET સ્કેન પહેલાં બે અઠવાડિયામાં અસર બતાવી શકે છે. CT સ્પષ્ટ ન હોય કે ઓપરેશન વિચારાતું હોય ત્યારે તે વપરાય છે.
  • પહેલા વર્ષમાં દર ત્રણ મહિને સ્કેન થાય છે, પછી ત્રણથી છ મહિને, અને તે જીવનભર ચાલે છે.
  • મોટા ભાગના લોકોમાં ઊંડી અસર છથી નવ મહિને મળે છે, એટલે ધીમી શરૂઆત સામાન્ય છે.

પહેલો સ્કેન ખરાબ લાગે તો શું?

એક સ્કેન પરથી દવા બદલાતી નથી. ગાંઠની અંદર લોહી કે પ્રવાહી ભરાવાથી તે શરૂઆતમાં મોટી દેખાઈ શકે છે, જે સાચી વૃદ્ધિ નથી.

  • આ દેખાવને સ્યુડોપ્રોગ્રેશન કહે છે. ગાંઠ મોટી હોય છે, પણ વધુ નરમ અને ઓછી ઘન હોય છે.
  • ખાતરી માટે ચારથી છ અઠવાડિયામાં સ્કેન ફરી કરાય છે, અથવા PET કરાય છે.
  • તમને સારું લાગતું હોય અને તપાસમાં ગાંઠ ઓછી સક્રિય દેખાય, તો ગોળી કામ કરે છે.
  • પાકી ખાતરીવાળી વૃદ્ધિ અથવા નવાં ટપકાં જ ગોળીની નિષ્ફળતા ગણાય છે.

ગોળી નિષ્ફળ જાય તો પછીની દવાઓ છે. તે અમારા લેખ imatinib અસર કરતી બંધ થાય ત્યારે શું કરવું માં છે.

સ્કેન ચોખ્ખો હોય તો પણ imatinib કેમ ચાલુ?

કારણ કે બંધ કરવાથી મોટા ભાગના લોકોમાં રોગ ફરી વધે છે, સ્કેન ચોખ્ખો હતો તેમનામાં પણ. એક ફ્રેન્ચ અભ્યાસે આ ચકાસ્યું અને એક, ત્રણ અને પાંચ વર્ષે જવાબ સરખો હતો.

  • એક, ત્રણ કે પાંચ વર્ષ પછી ગોળી બંધ કરનારાઓમાં, ચાલુ રાખનારા કરતાં રોગ ઘણો વહેલો ફરી વધ્યો.
  • ગોળી પર સ્કેન ચોખ્ખો હોવાનો અર્થ દરેક કોષ ગયો એવો નથી. નાનાં ટપકાં છુપાયેલાં રહી શકે અને દવા હટે ત્યારે જાગી જાય.
  • ફરી શરૂ કરવાથી મોટા ભાગના લોકોને ફાયદો થાય છે, પણ અસર ઘણી વાર પહેલાં કરતાં ઓછી ઊંડી હોય છે, અને નવાં ટપકાં આવી શકે છે.
  • એટલે ગોળી જ્યાં સુધી અસર કરે અને સહન થાય ત્યાં સુધી ચાલુ રહે છે. બંધ કરવાનાં સામાન્ય કારણો પાકી ખાતરીવાળી વૃદ્ધિ અથવા કાબૂમાં ન આવતી આડઅસરો છે.

લોકો ઘણી વાર પૂછે છે કે સ્વસ્થ લાગતી વ્યક્તિએ મોંઘી ગોળી વર્ષો સુધી કેમ લેવી. આ અભ્યાસ તેનો જવાબ છે. વિરામ ફક્ત તમારા ડૉક્ટરની સલાહથી જ લેવાય.

ઓપરેશન ક્યારે કામ લાગે?

ક્યારેક, ગોળીની ઉપર વધારાના પગલા તરીકે. જેમનો રોગ સારો પ્રતિસાદ આપી રહ્યો હોય તેવા થોડા લોકોને તે સૂચવાય છે, અને તે પહેલું પગલું નથી.

  • રોગ પ્રતિસાદ આપી રહ્યો હોય. છથી બાર મહિના ગોળી લીધા પછી લીવર કે પેટમાં બચેલાં થોડાં ટપકાં કાઢી શકાય. પછી imatinib ચાલુ રહે છે.
  • એક ટપકું વધે. બાકીનાં નાનાં થાય અને એક ગાંઠ વધે, તો તે એક ગાંઠ કાઢીને ગોળી ચાલુ રખાય છે. આ સ્થિતિમાં ઘણું ઉપયોગી ઓપરેશન છે.
  • બધી જગ્યાએ રોગ વધે. ઓપરેશનથી ફાયદો થતો નથી. તેના બદલે દવા બદલાય છે.
  • લોહી નીકળે કે અવરોધ થાય. ઓપરેશન એ તકલીફની સારવાર કરે છે, અને ગોળી તેની દરમિયાન અને પછી ચાલુ રહે છે.

પ્રતિસાદ આપતા રોગમાં ઓપરેશનના પુરાવા મર્યાદિત છે. એક નાના અભ્યાસે તેની તરફેણમાં ઇશારો કર્યો, એટલે ટીમની બેઠકમાં દરેક દર્દી માટે અલગથી તોલાય છે. ઓપરેશનના એક-બે દિવસ પહેલાં જ imatinib બંધ કરાય છે અને એક અઠવાડિયામાં ફરી શરૂ કરાય છે. હજી પેટમાં રહેલી ગાંઠ માટે ગોળી અને ઓપરેશનનો ક્રમ અમારા લેખ ઓપરેશન કે imatinib પહેલાં: ક્રમ કેવી રીતે નક્કી થાય માં છે.

આડઅસરો કઈ કઈ થઈ શકે?

મોટા ભાગની આડઅસરો હળવી હોય છે, અને મોટા ભાગની સંભાળીને પૂરી માત્રા ચાલુ રાખી શકાય છે. વહેલી સંભાળથી મોટો ફરક પડે છે.

  • આંખ કે પગ આસપાસ સોજો. ખૂબ સામાન્ય. સામાન્ય રીતે જોખમી નથી, અને તકલીફ આપે તો પાણી કાઢતી ગોળી મદદ કરે છે.
  • ઊબકા કે પાતળા ઝાડા. ગોળી જમવા સાથે અને પુષ્કળ પાણી સાથે લો. પહેલા થોડા અઠવાડિયાં માટેની દવાઓથી મોટા ભાગના કિસ્સા શાંત થાય છે.
  • સ્નાયુમાં ખેંચ. રાત્રે સામાન્ય. પ્રવાહી, ક્ષાર અને સૂતા પહેલાંની દવા મદદ કરે છે.
  • ચામડી પર ચકામા કે ફિક્કા ડાઘ. ચકામાની સારવાર ક્રીમ કે ટૂંકા ગોળીના કોર્સથી થાય છે. ફિક્કા ડાઘ ફક્ત દેખાવની વાત છે.
  • લોહીની ગણતરી ઓછી કે લીવર ટેસ્ટ વધવા. લોહીની તપાસમાં મળે છે, એટલે પહેલા મહિનાઓમાં તે વારંવાર કરાય છે.

ગંભીર આડઅસર થાય તો ગોળી તે શાંત થાય ત્યાં સુધી અટકાવાય છે અને પછી ઓછી માત્રામાં ફરી શરૂ કરાય છે. જાતે બંધ કરતાં પહેલાં ક્લિનિકને ફોન કરો. પહેલી ગોળી પહેલાં હેપેટાઇટિસ B ની તપાસથી એ એક દુર્લભ પણ જોખમી તકલીફ અટકે છે.

ગાંઠમાં લોહી નીકળે કે આંતરડું બંધ થાય તો?

સ્થિર દર્દીને હંમેશાં તાત્કાલિક ઓપરેશન જોઈએ એવું નથી. લોહી વહેવું કાબૂમાં લઈને imatinib શરૂ કરવાથી ઘણી વાર કટોકટી આયોજિત ઓપરેશનમાં ફેરવી શકાય છે.

  • કાળા ઝાડા, લોહીની ઊલટી કે અચાનક પેટનો દુખાવો હોય તો દવાખાનામાં તાત્કાલિક સંભાળ જોઈએ.
  • પ્રવાહી, લોહી, અને સ્કોપ કે લોહી અટકાવતી પ્રક્રિયાથી લોહી વહેવું કાબૂમાં આવી શકે છે.
  • સારવાર વગરની મોટી ગાંઠનું ઓપરેશન કરવામાં ગાંઠ ફાટવાનું અને તકલીફોનું જોખમ વધારે છે.
  • આંતરડું બંધ થયું હોય અથવા ગાંઠ ફાટી હોય તો ઓપરેશન તરત કરાય છે.

ડૉક્ટરને શું પૂછશો?

પાંચ પ્રશ્નોમાં આખો plan આવી જાય છે. રિપોર્ટ હાથમાં રાખીને પૂછો.

  1. મારું જનીન પરિણામ શું છે, અને તે માત્રા બદલે છે?
  2. પહેલો ફરીથી સ્કેન ક્યારે છે, અને તેમાં તમે શું જોશો?
  3. કઈ આડઅસરો થાય તો મારે તમને ફોન કરવો?
  4. શું મને હેપેટાઇટિસ B છે, અને તે તપાસાયું છે?
  5. પછીથી ઓપરેશન મને મદદ કરી શકે, અને તે માટે શું સાચું હોવું જોઈએ?

Dr Shah તમારી સાથે આ બધું વાંચશે. કોઈ રિપોર્ટ ખૂટતો હોય તો તે મંગાવશે, સંગ્રહાયેલી પેશી પર જનીન તપાસ સહિત.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

ફેલાયેલી GIST ની પહેલી સારવાર કઈ છે?

લગભગ દરેકને પહેલી સારવાર imatinib ની ગોળી છે. તે રોજ લેવાય છે અને રોગને નાનો કરે છે અથવા વધતો અટકાવે છે. માત્રા ગાંઠમાં મળેલા જનીન ફેરફાર પર આધાર રાખે છે.

ફેલાયેલી GIST એટલે કોઈ આશા નથી?

ના. imatinib પહેલાં ફેલાયેલી GIST કાબૂમાં લેવી ખૂબ કઠિન હતી. આજે તેને લાંબા ગાળાની બીમારીની જેમ સંભાળાય છે, અને ઘણા લોકો વર્ષો સુધી ગોળી પર સારા રહે છે.

મારે imatinib ની કેટલી માત્રા લેવી પડશે?

મોટા ભાગના લોકો દિવસમાં એક વાર 400 mg લે છે. KIT exon 9 ફેરફારમાં દિવસના 800 mg બે ભાગમાં જોઈએ. PDGFRA D842V ફેરફારમાં બીજી દવા જોઈએ. જનીન રિપોર્ટ તે નક્કી કરે છે.

સ્કેન ચોખ્ખો હોય તો imatinib બંધ કરી શકાય?

ના, ડૉક્ટર વગર નહીં. લોકોએ ગોળી બંધ કરી ત્યારે મોટા ભાગના લોકોમાં રોગ ફરી આવ્યો, સ્કેન ચોખ્ખો હોય તો પણ. ફરી શરૂ કરવાથી સામાન્ય રીતે ફાયદો થાય છે, પણ અસર ઘણી વાર એટલી ઊંડી હોતી નથી.

શું ઓપરેશન આ સારવારનો ભાગ છે?

ફક્ત થોડા લોકો માટે. રોગ પ્રતિસાદ આપતો હોય, અથવા બાકીનાં નાનાં થાય અને એક ગાંઠ વધે, તો તે કાઢવાથી મદદ મળી શકે. બધી જગ્યાએ રોગ વધતો હોય તો ઓપરેશન મદદ કરતું નથી.

પહેલા સ્કેનમાં ગાંઠ મોટી દેખાય તો?

એ સ્યુડોપ્રોગ્રેશન હોઈ શકે, જેમાં ગાંઠની અંદર લોહી કે પ્રવાહી ભરાવાથી તે મોટી દેખાય છે. દવા બદલતાં પહેલાં લગભગ એક મહિના પછી સ્કેન ફરી કરાય છે.

imatinib ની સામાન્ય આડઅસરો કઈ છે?

આંખ આસપાસ સોજો, ઊબકા, પાતળા ઝાડા, સ્નાયુમાં ખેંચ અને ચકામા સામાન્ય છે. મોટા ભાગની સંભાળી શકાય છે. આડઅસરને કારણે ગોળી બંધ કરતાં પહેલાં ક્લિનિકને ફોન કરો.

સંબંધિત પાનાં

GIST ની પૂરી તસવીર માટે અમદાવાદમાં GIST વિશે પૂરી માહિતી પાનાથી શરૂ કરો. મુસાફરી પહેલાંના પ્રશ્નો માટે +91-63555-64601 પર ફોન કરો.

Dr Harsh Shah ક્યાં તપાસે છે

ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601

તમને કહેવામાં આવ્યું કે GIST લીવર કે પેટના અસ્તર સુધી ફેલાઈ છે અને હવે imatinib ની ગોળી લેવાની છે? એ ક્ષણ ડરામણી હોય છે અને પ્રશ્નો ઝડપથી આવે છે. ગોળી અસર કરશે? કેટલો સમય લેવી પડશે? ઓપરેશનને કોઈ સ્થાન છે? અમદાવાદના પેટના કેન્સરના સર્જન Dr Harsh Shah આખો plan સરળ ભાષામાં સમજાવે છે. રિપોર્ટ અને જનીન પરિણામ સાથે લાવો. ફોન કરી શકો અથવા WhatsApp પર સંદેશ મોકલી શકો. Call For Appointment Book on WhatsApp Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Get health updates from Dr Harsh Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

Dr. Harsh J Shah
Dr Harsh Shah, Gastro, Cancer & Laparoscopic Surgeon, Ahmedabad
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.