Skip to main contentછેલ્લે અપડેટ: 17-Nov-2026
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Stomach Cancer Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ
ટૂંકમાં
GIST ની ગાંઠ તેના કોષની અંદરના એક બગડેલા સ્વિચથી ચાલે છે. મોટા ભાગે એ સ્વિચ KIT નામનું જનીન હોય છે. ઓછી વાર PDGFRA અથવા SDH જનીનોનું જૂથ હોય છે.
કયું જનીન બગડ્યું છે અને ક્યાં, તે ગોળી, તેની માત્રા અને કેટલો સમય લેવી તે નક્કી કરે છે. એક પરિણામ, PDGFRA D842V, માં સામાન્ય ગોળી imatinib અસર કરતી નથી.
એટલે જનીન રિપોર્ટ ફક્ત ઔપચારિકતા નથી. મોટી, વધુ જોખમવાળી કે ફેલાયેલી દરેક GIST માં તે માગવો જોઈએ.
GIST ની પૂરી વાત, પહેલી તપાસથી imatinib અને ઓપરેશન સુધી, માટે અમારું અમદાવાદમાં GIST વિશે પૂરી માહિતી પાનું વાંચો. આ લેખ તમારા પેથોલોજી અને જનીન રિપોર્ટમાં ખરેખર શું લખ્યું હોય છે તે સમજાવે છે.
GIST કેજલ નામના વિશિષ્ટ કોષોમાંથી શરૂ થાય છે. આ કોષો આંતરડાના પેસમેકર જેવા છે; ખોરાકને આગળ ધકેલતી સ્નાયુની દીવાલની લય તેઓ નક્કી કરે છે.
આ ગાંઠ ક્યાં થાય છે અને કેટલી વાર થાય છે તે અમારા GIST કેટલું જોવા મળે છે અને તેના પ્રકાર લેખમાં છે.
પેથોલોજિસ્ટ કોષોનો આકાર વર્ણવે છે, કેટલા કોષો વહેંચાઈ રહ્યા છે તે ગણે છે અને ગાંઠ કાઢતી વખતે અખંડ હતી કે નહીં તે નોંધે છે. આ દરેક બાબત સારવારની દિશા બદલી શકે છે.
કદ, વહેંચાતા કોષોની ગણતરી અને ગાંઠનું સ્થાન ભેગા મળીને જોખમ જૂથ બને છે. આ જૂથ ગોળી કેવી રીતે નક્કી કરે છે તે અમારા ઓપરેશન અને imatinib નો ક્રમ કેવી રીતે ગોઠવાય લેખમાં છે.
બે સ્ટેન મહત્ત્વના છે: KIT (જેને CD117 પણ કહે છે) અને DOG1. દર્દીની તકલીફ સાથે ભેગા જોતાં લગભગ દરેક કિસ્સામાં નિદાન નક્કી થઈ જાય છે.
સ્કેનમાં GIST જેવી લાગતી ગાંઠ બીજી કોઈ ગાંઠ પણ નીકળી શકે છે. એટલે બધા સ્ટેન ભેગા વાંચવામાં આવે છે અને બાયોપ્સી છોડાતી નથી. નમૂનો કેવી રીતે લેવાય છે તે અમારા CT, દૂરબીન અને બાયોપ્સીથી GIST ની ખાતરી લેખમાં છે.
જનીન પરિણામ કહે છે કે ગાંઠ કઈ દવાને પ્રતિસાદ આપશે. રિપોર્ટનો આ ભાગ સારવારમાં ઘણો મોટો ફેરફાર લાવે છે.
| જનીન પરિણામ | ગાંઠનો સ્વભાવ | સારવાર માટે અર્થ |
|---|---|---|
| KIT exon 11 (KIT નો ઘણી વાર મળતો ફેરફાર) | imatinib થી સારો પ્રતિસાદ; એક જગ્યાએ, codon 557 અને 558 માં, ખોટ હોય તો ગાંઠ વહેલી પાછી આવવાની શક્યતા | સામાન્ય માત્રામાં imatinib; આ ખોટ મળે તો ઓપરેશન પછી ગોળી ચાલુ રાખવાનો ગંભીરતાથી વિચાર |
| KIT exon 9 | નાના આંતરડામાં વધુ જોવા મળે; imatinib અસર કરે પણ વધુ જોઈએ | રોગ ફેલાયો હોય ત્યારે imatinib ની વધારે માત્રા |
| KIT exon 13 કે 17 | ઓછા જોવા મળે; ગોળી અડધી જ અસર કરે અથવા વહેલી બંધ થાય | sunitinib જેવી પછીની દવાઓ વહેલી જોઈએ |
| PDGFRA, પણ D842V નહીં | સામાન્ય રીતે પેટમાં, ઘણી વાર ધીમી વધતી | imatinib અસર કરે; જોખમ જૂથ માગે તો વપરાય |
| PDGFRA D842V | સામાન્ય રીતે પેટમાં, ઘણી વાર ધીમી વધતી | imatinib અસર કરતી નથી; દવા જરૂરી હોય તો avapritinib |
| SDH ની ઉણપ (KIT કે PDGFRA ફેરફાર નહીં) | નાની ઉંમરના દર્દી, પેટમાં, ઘણી વાર એક કરતાં વધુ ગાંઠ; લસિકા ગ્રંથિ સુધી પહોંચી શકે | imatinib થી ઓછો લાભ; ઓપરેશન અને કાળજીપૂર્વક દેખરેખ પહેલાં |
કોષ્ટક ઢાંચો સમજવા માટે છે, કોઈ એક વ્યક્તિ માટે વચન નથી. તમારું પરિણામ ગાંઠનું કદ, સ્થાન અને જોખમ જૂથ સાથે ભેગું જોવાય છે.
કારણ કે સામાન્ય ગોળી આ ફેરફારને પકડી શકતી નથી. તેમાં imatinib આપવાથી ફક્ત સમય વેડફાય છે, એટલે ગોળી નક્કી કરતાં પહેલાં જનીન રિપોર્ટ હાથમાં હોવો જોઈએ.
Avapritinib પાછળનું સંશોધન અમારા GIST ના મુખ્ય અભ્યાસો અને નવું શું લેખમાં છે.
એ GIST જેવી દેખાતી પણ અલગ બીમારી છે. ગાંઠના કોષમાં ઊર્જા બનાવતા તંત્રનો SDH નામનો ભાગ ખોવાઈ ગયો હોય છે અને તેનો સ્વભાવ પોતાનો જુદો હોય છે.
SDHB સ્ટેન ખોવાયેલો હોય તો તે પારિવારિક સ્થિતિ તરફ ઇશારો કરી શકે છે. કાર્ની ત્રિપુટી નામની દુર્લભ સ્થિતિમાં પેટની GIST સાથે ફેફસાંની ગાંઠ અને ચેતા પાસેની ગાંઠ જોડાયેલી હોય છે. SDH ખોવાયું હોય ત્યારે જનીન નિષ્ણાત ડૉક્ટર તપાસે છે કે ફેરફાર વારસામાં મળ્યો છે કે નહીં, અને સગાંઓને તપાસ કરાવવાનું સૂચવાય છે.
થોડી GIST માં આમાંનું કંઈ હોતું નથી. ત્યારે વધુ વ્યાપક જનીન પેનલ મોકલાય છે, કારણ કે આ દુર્લભ ફેરફારોમાંથી થોડા માટે ખાસ બનાવેલી દવા છે.
એટલે પહેલા રિપોર્ટમાં ફક્ત “KIT-positive” લખ્યું હોય તો વાત પૂરી થતી નથી. તે ફક્ત એટલું કહે છે કે સ્ટેન પૉઝિટિવ હતો. જનીન ફેરફાર શું છે તે તે કહેતું નથી.
બાયોપ્સી કે ઓપરેશનનો મીણમાં જડેલો બ્લૉક રેફરન્સ લેબોરેટરીમાં મોકલાય છે. ઓછામાં ઓછી તપાસમાં KIT અને PDGFRA ના મુખ્ય ભાગો વંચાય છે.
ભારતની પ્રયોગશાળાઓ, મોટાં કેન્સર કેન્દ્રો સહિત, આ પેનલ ચલાવે છે. પરિણામ સામાન્ય રીતે થોડા અઠવાડિયાં લે છે અને વિસ્તૃત પેનલમાં થોડું વધુ. એટલે નમૂનો વહેલો મોકલાય છે, ગોળી શરૂ કરવાના દિવસ સુધી રાહ જોવાતી નથી.
થોડા પ્રશ્નો બધું આવરી લે છે. આગલી મુલાકાતમાં રિપોર્ટ હાથમાં રાખીને તે પૂછો.
કોઈ જવાબ ખૂટતો હોય તો રિપોર્ટ હજી અધૂરો છે. Dr Shah તમારી સાથે રિપોર્ટ તપાસશે અને જે ખૂટે છે તે કરાવશે.
તેમાં ગાંઠના DNA માં જોવાય છે કે કયું સ્વિચ ચાલુ અટકી ગયું છે, મોટા ભાગે KIT કે PDGFRA. જવાબ પરથી ટીમ નક્કી કરે છે કે કઈ ગોળી અને કેટલી માત્રામાં અસર કરશે.
દરેકમાં નહીં. રોગ ફેલાયો હોય, અથવા ગાંઠ મોટી કે વધુ જોખમવાળી હોય અને ગોળી વિચારાતી હોય ત્યારે તે જરૂરી છે. ખૂબ નાની, ઓછા જોખમની ગાંઠમાં કદાચ જરૂર ન પડે.
ના. KIT પૉઝિટિવ એટલે સ્લાઇડ પરનો સ્ટેન, જે ગાંઠના પ્રકારની ખાતરી કરે છે. જનીન રિપોર્ટ અલગ તપાસ છે, જે ચોક્કસ ફેરફારનું નામ આપે છે.
આ ફેરફારમાં લક્ષ્ય એવા આકારમાં રહે છે જેને ગોળી પકડી શકતી નથી. imatinib ગાંઠને ધીમી પાડતી નથી, એટલે દવા જરૂરી હોય તો બીજી દવા, avapritinib, વપરાય છે.
ગાંઠના કોષમાં ઊર્જા બનાવતા તંત્રનો એક ભાગ ખોવાયો હોય છે. તે નાની ઉંમરે જોવા મળે છે, પેટમાં થાય છે, લસિકા ગ્રંથિ સુધી પહોંચી શકે છે અને imatinib થી ઓછો લાભ થાય છે.
ક્યારેક જ. મોટા ભાગની વારસામાં મળતી નથી. SDH ખોવાયેલી કે NF1 વાળી GIST પારિવારિક સ્થિતિનો ભાગ હોઈ શકે, એટલે જનીન નિષ્ણાત ડૉક્ટર તપાસે અને સગાંઓને તપાસ સૂચવાય.
વ્યાપક જનીન પેનલ મોકલાય છે. તેમાં SDH ની ખોટ, NF1, NTRK અને BRAF ફેરફાર જોવાય છે. તેમાંના થોડા માટે ખાસ દવા છે, અને ટ્રાયલ પણ વિકલ્પ બની શકે.
GIST ની પૂરી તસવીર માટે અમદાવાદમાં GIST વિશે પૂરી માહિતી પાનાથી શરૂ કરો. મુસાફરી પહેલાંના પ્રશ્નો માટે +91-63555-64601 પર ફોન કરો.
ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601
GIST ના રિપોર્ટમાં KIT, exon 11, PDGFRA કે SDH જેવા શબ્દો વાંચીને સમજાતું નથી કે તમારા માટે તેનો અર્થ શું? આ શબ્દો ફક્ત નામ નથી. તે બતાવે છે કે કઈ દવા અસર કરશે, કઈ નહીં કરે અને તમારે કેટલી નજીકથી દેખરેખમાં રહેવું પડશે. અમદાવાદના પેટના કેન્સરના સર્જન Dr Harsh Shah તમારો પેથોલોજી અને જનીન રિપોર્ટ તમારી સાથે બેસીને સરળ શબ્દોમાં સમજાવે છે. રિપોર્ટ સાથે લાવો. ફોન કરી શકો અથવા WhatsApp પર સંદેશ મોકલી શકો. Call For Appointment Book on WhatsApp Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.