WhatsApp Skip to main content

Dr. Harsh J Shah

GIST ના જનીન રિપોર્ટનો અર્થ શું છે?

છેલ્લે અપડેટ: 17-Nov-2026

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Harsh Shah, પેટના કેન્સરના સર્જન, અમદાવાદ

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Stomach Cancer Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ

ટૂંકમાં

GIST ની ગાંઠ તેના કોષની અંદરના એક બગડેલા સ્વિચથી ચાલે છે. મોટા ભાગે એ સ્વિચ KIT નામનું જનીન હોય છે. ઓછી વાર PDGFRA અથવા SDH જનીનોનું જૂથ હોય છે.

કયું જનીન બગડ્યું છે અને ક્યાં, તે ગોળી, તેની માત્રા અને કેટલો સમય લેવી તે નક્કી કરે છે. એક પરિણામ, PDGFRA D842V, માં સામાન્ય ગોળી imatinib અસર કરતી નથી.

એટલે જનીન રિપોર્ટ ફક્ત ઔપચારિકતા નથી. મોટી, વધુ જોખમવાળી કે ફેલાયેલી દરેક GIST માં તે માગવો જોઈએ.

GIST ની પૂરી વાત, પહેલી તપાસથી imatinib અને ઓપરેશન સુધી, માટે અમારું અમદાવાદમાં GIST વિશે પૂરી માહિતી પાનું વાંચો. આ લેખ તમારા પેથોલોજી અને જનીન રિપોર્ટમાં ખરેખર શું લખ્યું હોય છે તે સમજાવે છે.

GIST કયા કોષમાંથી શરૂ થાય છે?

GIST કેજલ નામના વિશિષ્ટ કોષોમાંથી શરૂ થાય છે. આ કોષો આંતરડાના પેસમેકર જેવા છે; ખોરાકને આગળ ધકેલતી સ્નાયુની દીવાલની લય તેઓ નક્કી કરે છે.

  • આ કોષોની સપાટી પર KIT નામનું સ્વિચ પ્રોટીન હોય છે. GIST ના કોષમાં આ સ્વિચ કાયમ ચાલુ સ્થિતિમાં અટકી ગયેલું હોય છે.
  • એટલે જ GIST આંતરડાની દીવાલના સ્નાયુના પડમાંથી ઊગે છે અને અંદરની તરફ સુંવાળા ઉભારની જેમ દબાય છે.
  • આ કોષો પેટ અને નાના આંતરડામાં વધુ ગીચ હોય છે, તેથી મોટા ભાગની GIST ત્યાં જોવા મળે છે.

આ ગાંઠ ક્યાં થાય છે અને કેટલી વાર થાય છે તે અમારા GIST કેટલું જોવા મળે છે અને તેના પ્રકાર લેખમાં છે.

માઇક્રોસ્કોપમાં પેથોલોજિસ્ટ શું જુએ છે?

પેથોલોજિસ્ટ કોષોનો આકાર વર્ણવે છે, કેટલા કોષો વહેંચાઈ રહ્યા છે તે ગણે છે અને ગાંઠ કાઢતી વખતે અખંડ હતી કે નહીં તે નોંધે છે. આ દરેક બાબત સારવારની દિશા બદલી શકે છે.

  • સામાન્ય રીતે કોષો તકલી જેવા લાંબા આકારના હોય છે. ગોળ કોષો ઓછા જોવા મળે છે અને અમુક જનીન ફેરફાર સાથે જોડાયેલા હોય છે.
  • સ્લાઇડના નક્કી કરેલા વિસ્તારમાં વહેંચાતા કોષોની ગણતરી ગાંઠ કેટલી ઝડપથી વધે છે તે બતાવે છે. જોખમ જૂથનો તે એક મહત્ત્વનો ભાગ છે.
  • GIST ની આસપાસ દબાયેલી સામાન્ય પેશીની પાતળી છાલ હોય છે, સાચું આવરણ નહીં. એ છાલ ફાટે તો ગાંઠના કોષો પેટમાં ફેલાઈ શકે છે.
  • ઓપરેશન પહેલાં કે દરમિયાન ફાટી ગયેલી ગાંઠ કદ ગમે તેટલું હોય તો પણ વધુ જોખમવાળી ગણાય છે. એટલે સર્જન તેને દબાવ્યા કે પકડ્યા વગર કાળજીથી કાઢે છે.

કદ, વહેંચાતા કોષોની ગણતરી અને ગાંઠનું સ્થાન ભેગા મળીને જોખમ જૂથ બને છે. આ જૂથ ગોળી કેવી રીતે નક્કી કરે છે તે અમારા ઓપરેશન અને imatinib નો ક્રમ કેવી રીતે ગોઠવાય લેખમાં છે.

GIST ની ખાતરી કયા સ્ટેનથી થાય છે?

બે સ્ટેન મહત્ત્વના છે: KIT (જેને CD117 પણ કહે છે) અને DOG1. દર્દીની તકલીફ સાથે ભેગા જોતાં લગભગ દરેક કિસ્સામાં નિદાન નક્કી થઈ જાય છે.

  • KIT સ્ટેન પહેલાં કરાવાય છે. લગભગ દરેક GIST માં તે પૉઝિટિવ આવે છે, પણ બીજી ગાંઠો પણ રંગાઈ શકે છે, એટલે તે એકલો પૂરતો નથી.
  • DOG1 નિદાન પાકું કરે છે અને KIT નેગેટિવ હોય તેવી થોડી GIST પકડી પાડે છે. પૂછો કે બંને થયા હતા કે નહીં.
  • CD34 ઘણી GIST માં પૉઝિટિવ હોય છે અને ટેકો આપે છે, પણ તે ઓછો ભરોસાપાત્ર છે.
  • desmin, S100 અને beta-catenin જેવા બીજા સ્ટેન GIST જેવી દેખાતી બીજી ગાંઠો, જેમ કે સ્નાયુની ગાંઠ, ચેતાની ગાંઠ અને desmoid, બાકાત કરવા વપરાય છે.

સ્કેનમાં GIST જેવી લાગતી ગાંઠ બીજી કોઈ ગાંઠ પણ નીકળી શકે છે. એટલે બધા સ્ટેન ભેગા વાંચવામાં આવે છે અને બાયોપ્સી છોડાતી નથી. નમૂનો કેવી રીતે લેવાય છે તે અમારા CT, દૂરબીન અને બાયોપ્સીથી GIST ની ખાતરી લેખમાં છે.

જનીન રિપોર્ટ સારવારમાં શું બદલે છે?

જનીન પરિણામ કહે છે કે ગાંઠ કઈ દવાને પ્રતિસાદ આપશે. રિપોર્ટનો આ ભાગ સારવારમાં ઘણો મોટો ફેરફાર લાવે છે.

GIST ના સામાન્ય જનીન પરિણામો અને દરેકનો તમારા માટે અર્થ
જનીન પરિણામગાંઠનો સ્વભાવસારવાર માટે અર્થ
KIT exon 11 (KIT નો ઘણી વાર મળતો ફેરફાર)imatinib થી સારો પ્રતિસાદ; એક જગ્યાએ, codon 557 અને 558 માં, ખોટ હોય તો ગાંઠ વહેલી પાછી આવવાની શક્યતાસામાન્ય માત્રામાં imatinib; આ ખોટ મળે તો ઓપરેશન પછી ગોળી ચાલુ રાખવાનો ગંભીરતાથી વિચાર
KIT exon 9નાના આંતરડામાં વધુ જોવા મળે; imatinib અસર કરે પણ વધુ જોઈએરોગ ફેલાયો હોય ત્યારે imatinib ની વધારે માત્રા
KIT exon 13 કે 17ઓછા જોવા મળે; ગોળી અડધી જ અસર કરે અથવા વહેલી બંધ થાયsunitinib જેવી પછીની દવાઓ વહેલી જોઈએ
PDGFRA, પણ D842V નહીંસામાન્ય રીતે પેટમાં, ઘણી વાર ધીમી વધતીimatinib અસર કરે; જોખમ જૂથ માગે તો વપરાય
PDGFRA D842Vસામાન્ય રીતે પેટમાં, ઘણી વાર ધીમી વધતીimatinib અસર કરતી નથી; દવા જરૂરી હોય તો avapritinib
SDH ની ઉણપ (KIT કે PDGFRA ફેરફાર નહીં)નાની ઉંમરના દર્દી, પેટમાં, ઘણી વાર એક કરતાં વધુ ગાંઠ; લસિકા ગ્રંથિ સુધી પહોંચી શકેimatinib થી ઓછો લાભ; ઓપરેશન અને કાળજીપૂર્વક દેખરેખ પહેલાં

કોષ્ટક ઢાંચો સમજવા માટે છે, કોઈ એક વ્યક્તિ માટે વચન નથી. તમારું પરિણામ ગાંઠનું કદ, સ્થાન અને જોખમ જૂથ સાથે ભેગું જોવાય છે.

PDGFRA D842V કેમ અલગ ગણાય છે?

કારણ કે સામાન્ય ગોળી આ ફેરફારને પકડી શકતી નથી. તેમાં imatinib આપવાથી ફક્ત સમય વેડફાય છે, એટલે ગોળી નક્કી કરતાં પહેલાં જનીન રિપોર્ટ હાથમાં હોવો જોઈએ.

  • PDGFRA KIT નું નજીકનું સગું છે અને તે પણ પેટની દીવાલમાં છે, એટલે તેની ગાંઠ બીજી GIST જેવી જ દેખાય છે.
  • આ ગાંઠો ઘણી વાર ગોળ કોષોવાળી હોય છે અને KIT સ્ટેન હળવો આવે એવું પણ બને, એટલે DOG1 પણ માગવામાં આવે છે.
  • Avapritinib આ ફેરફાર માટે જ બનેલી છે. રોગ ફેલાયો હોય કે કાઢી ન શકાય ત્યારે તે વપરાય છે.
  • ગાંઠ આખી કાઢી શકાય તો ઓપરેશન કરાય છે અને પછી દેખરેખ રખાય છે. પછી સ્પષ્ટ ફાયદો કરતી કોઈ ગોળી નથી.

Avapritinib પાછળનું સંશોધન અમારા GIST ના મુખ્ય અભ્યાસો અને નવું શું લેખમાં છે.

SDH ની ઉણપવાળું GIST એટલે શું?

એ GIST જેવી દેખાતી પણ અલગ બીમારી છે. ગાંઠના કોષમાં ઊર્જા બનાવતા તંત્રનો SDH નામનો ભાગ ખોવાઈ ગયો હોય છે અને તેનો સ્વભાવ પોતાનો જુદો હોય છે.

  • તે મોટા ભાગે બાળકો, કિશોરો અને યુવાન વયના લોકોમાં જોવા મળે છે, અને છોકરીઓ તથા સ્ત્રીઓમાં વધુ.
  • તે પેટમાં હોય છે, ઘણી વાર એક મોટી ગાંઠને બદલે ઘણી નાની ગાંઠો.
  • એ GIST નો એવો પ્રકાર છે જે નજીકની લસિકા ગ્રંથિ સુધી પહોંચી શકે છે, એટલે સર્જન તે ગ્રંથિઓનો નમૂનો લઈ શકે.
  • તે ઘણી વાર ધીમે વધે છે અને ફેલાઈ હોય તો પણ ઘણા દર્દીઓ વર્ષો સુધી સારી રીતે જીવે છે.
  • SDHB નામનો સ્ટેન બતાવે છે કે SDH ખોવાયું છે કે નહીં. દર્દી નાની ઉંમરનો હોય અથવા KIT કે PDGFRA ફેરફાર ન મળે ત્યારે તે માગવામાં આવે છે.

SDHB સ્ટેન ખોવાયેલો હોય તો તે પારિવારિક સ્થિતિ તરફ ઇશારો કરી શકે છે. કાર્ની ત્રિપુટી નામની દુર્લભ સ્થિતિમાં પેટની GIST સાથે ફેફસાંની ગાંઠ અને ચેતા પાસેની ગાંઠ જોડાયેલી હોય છે. SDH ખોવાયું હોય ત્યારે જનીન નિષ્ણાત ડૉક્ટર તપાસે છે કે ફેરફાર વારસામાં મળ્યો છે કે નહીં, અને સગાંઓને તપાસ કરાવવાનું સૂચવાય છે.

KIT, PDGFRA કે SDH ફેરફાર ન મળે તો?

થોડી GIST માં આમાંનું કંઈ હોતું નથી. ત્યારે વધુ વ્યાપક જનીન પેનલ મોકલાય છે, કારણ કે આ દુર્લભ ફેરફારોમાંથી થોડા માટે ખાસ બનાવેલી દવા છે.

  • NF1 ચેતા અને ચામડીની એક બીમારી સાથે જોડાયેલું જનીન છે; તેનાથી થતી GIST મોટા ભાગે નાના આંતરડામાં અને ઘણી વાર એક કરતાં વધુ હોય છે.
  • NTRK fusion ખૂબ દુર્લભ છે, પણ larotrectinib જેવી ગોળીઓ તેની સામે સારું કામ કરે છે.
  • BRAF ફેરફારમાં લક્ષ્ય પર કામ કરતી બે દવાની જોડી વપરાય છે, પણ તે દરેક દર્દી પ્રમાણે નક્કી થાય છે.
  • કંઈ ન મળે તો અંદાજે સામાન્ય ગોળી આપવા કરતાં ક્લિનિકલ ટ્રાયલ ઘણી વાર સારો રસ્તો છે.

એટલે પહેલા રિપોર્ટમાં ફક્ત “KIT-positive” લખ્યું હોય તો વાત પૂરી થતી નથી. તે ફક્ત એટલું કહે છે કે સ્ટેન પૉઝિટિવ હતો. જનીન ફેરફાર શું છે તે તે કહેતું નથી.

જનીન તપાસ માટે નમૂનો કયો અને ક્યારે?

બાયોપ્સી કે ઓપરેશનનો મીણમાં જડેલો બ્લૉક રેફરન્સ લેબોરેટરીમાં મોકલાય છે. ઓછામાં ઓછી તપાસમાં KIT અને PDGFRA ના મુખ્ય ભાગો વંચાય છે.

  • લેબોરેટરીને બ્લૉક સાચવી રાખવા કહો. જનીન કામ માટે ઘણી વાર ફક્ત સ્લાઇડ પૂરતી નથી.
  • રોગ ફેલાયો હોય, અથવા ગાંઠ મોટી કે વધુ જોખમવાળી હોય અને ગોળી વિચારાતી હોય ત્યારે આ તપાસ જરૂરી છે.
  • આખી કાઢેલી, ખૂબ નાની અને ઓછા જોખમની ગાંઠમાં તે વૈકલ્પિક છે, તોપણ કેટલો સમય દેખરેખ રાખવી તેમાં તે મદદ કરી શકે.
  • imatinib અસર કરવાનું બંધ કરે ત્યારે નવી બાયોપ્સી કે લોહીની તપાસ બતાવી શકે કે કયો નવો ફેરફાર આવ્યો છે.

ભારતની પ્રયોગશાળાઓ, મોટાં કેન્સર કેન્દ્રો સહિત, આ પેનલ ચલાવે છે. પરિણામ સામાન્ય રીતે થોડા અઠવાડિયાં લે છે અને વિસ્તૃત પેનલમાં થોડું વધુ. એટલે નમૂનો વહેલો મોકલાય છે, ગોળી શરૂ કરવાના દિવસ સુધી રાહ જોવાતી નથી.

તમારા રિપોર્ટ વિશે ડૉક્ટરને શું પૂછશો?

થોડા પ્રશ્નો બધું આવરી લે છે. આગલી મુલાકાતમાં રિપોર્ટ હાથમાં રાખીને તે પૂછો.

  1. કયું જનીન તપાસાયું અને કયા exon માં ફેરફાર છે?
  2. KIT ની સાથે DOG1 સ્ટેન થયો હતો કે નહીં?
  3. જોખમ જૂથ કયું છે, અને ગાંઠ કાઢતી વખતે અખંડ હતી કે નહીં?
  4. આ પરિણામથી ગોળી, તેની માત્રા કે કેટલો સમય લેવી તે બદલાય છે?

કોઈ જવાબ ખૂટતો હોય તો રિપોર્ટ હજી અધૂરો છે. Dr Shah તમારી સાથે રિપોર્ટ તપાસશે અને જે ખૂટે છે તે કરાવશે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

જનીન તપાસ એટલે શું અને શા માટે કરાય છે?

તેમાં ગાંઠના DNA માં જોવાય છે કે કયું સ્વિચ ચાલુ અટકી ગયું છે, મોટા ભાગે KIT કે PDGFRA. જવાબ પરથી ટીમ નક્કી કરે છે કે કઈ ગોળી અને કેટલી માત્રામાં અસર કરશે.

દરેક GIST માં જનીન તપાસ જરૂરી છે?

દરેકમાં નહીં. રોગ ફેલાયો હોય, અથવા ગાંઠ મોટી કે વધુ જોખમવાળી હોય અને ગોળી વિચારાતી હોય ત્યારે તે જરૂરી છે. ખૂબ નાની, ઓછા જોખમની ગાંઠમાં કદાચ જરૂર ન પડે.

રિપોર્ટમાં KIT પૉઝિટિવ લખ્યું છે, શું એ જનીન રિપોર્ટ છે?

ના. KIT પૉઝિટિવ એટલે સ્લાઇડ પરનો સ્ટેન, જે ગાંઠના પ્રકારની ખાતરી કરે છે. જનીન રિપોર્ટ અલગ તપાસ છે, જે ચોક્કસ ફેરફારનું નામ આપે છે.

D842V ફેરફારમાં imatinib કેમ કામ કરતી નથી?

આ ફેરફારમાં લક્ષ્ય એવા આકારમાં રહે છે જેને ગોળી પકડી શકતી નથી. imatinib ગાંઠને ધીમી પાડતી નથી, એટલે દવા જરૂરી હોય તો બીજી દવા, avapritinib, વપરાય છે.

SDH ની ઉણપ એટલે શું?

ગાંઠના કોષમાં ઊર્જા બનાવતા તંત્રનો એક ભાગ ખોવાયો હોય છે. તે નાની ઉંમરે જોવા મળે છે, પેટમાં થાય છે, લસિકા ગ્રંથિ સુધી પહોંચી શકે છે અને imatinib થી ઓછો લાભ થાય છે.

GIST પરિવારમાં ચાલી શકે?

ક્યારેક જ. મોટા ભાગની વારસામાં મળતી નથી. SDH ખોવાયેલી કે NF1 વાળી GIST પારિવારિક સ્થિતિનો ભાગ હોઈ શકે, એટલે જનીન નિષ્ણાત ડૉક્ટર તપાસે અને સગાંઓને તપાસ સૂચવાય.

KIT કે PDGFRA ફેરફાર ન હોય તો શું થાય?

વ્યાપક જનીન પેનલ મોકલાય છે. તેમાં SDH ની ખોટ, NF1, NTRK અને BRAF ફેરફાર જોવાય છે. તેમાંના થોડા માટે ખાસ દવા છે, અને ટ્રાયલ પણ વિકલ્પ બની શકે.

સંબંધિત પાનાં

GIST ની પૂરી તસવીર માટે અમદાવાદમાં GIST વિશે પૂરી માહિતી પાનાથી શરૂ કરો. મુસાફરી પહેલાંના પ્રશ્નો માટે +91-63555-64601 પર ફોન કરો.

Dr Harsh Shah ક્યાં તપાસે છે

ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601

GIST ના રિપોર્ટમાં KIT, exon 11, PDGFRA કે SDH જેવા શબ્દો વાંચીને સમજાતું નથી કે તમારા માટે તેનો અર્થ શું? આ શબ્દો ફક્ત નામ નથી. તે બતાવે છે કે કઈ દવા અસર કરશે, કઈ નહીં કરે અને તમારે કેટલી નજીકથી દેખરેખમાં રહેવું પડશે. અમદાવાદના પેટના કેન્સરના સર્જન Dr Harsh Shah તમારો પેથોલોજી અને જનીન રિપોર્ટ તમારી સાથે બેસીને સરળ શબ્દોમાં સમજાવે છે. રિપોર્ટ સાથે લાવો. ફોન કરી શકો અથવા WhatsApp પર સંદેશ મોકલી શકો. Call For Appointment Book on WhatsApp Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Get health updates from Dr Harsh Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

Dr. Harsh J Shah
Dr Harsh Shah, Gastro, Cancer & Laparoscopic Surgeon, Ahmedabad
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.