Skip to main contentછેલ્લે અપડેટ: 17-Nov-2026
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Stomach Cancer Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ
ટૂંકમાં
થોડા મોટા અભ્યાસોએ આજની GIST સારવાર ઘડી છે. તેમાંથી જાણવા મળે છે કે ઓપરેશન પછી કોને ગોળી જોઈએ, કેટલો સમય, અને પછી કઈ દવા આવે.
ઓપરેશન પછી imatinib વધુ જોખમવાળા GIST ના પાછા આવવાની શક્યતા ઘટાડે છે, અને એક વર્ષ કરતાં ત્રણ વર્ષ વધુ સારું ચાલે છે. ખૂબ વધુ જોખમવાળા થોડા દર્દીને વધુ સમયનો લાભ થઈ શકે.
નવું સંશોધન લોહીમાંના ગાંઠના DNA, પછીની સારી દવાઓ અને દુર્લભ જનીન પ્રકારો પર છે. હજી કશું સામાન્ય plan ની જગ્યા લઈ શક્યું નથી.
GIST ની પૂરી વાત, પહેલી તપાસથી imatinib અને ઓપરેશન સુધી, માટે અમારું અમદાવાદમાં GIST વિશે પૂરી માહિતી પાનું વાંચો. આ લેખ એ સારવાર પાછળના મુખ્ય અભ્યાસો અને નવું શું છે તે સમજાવે છે.
પહેલાં જુઓ કે અભ્યાસના દર્દીઓનો જનીન પ્રકાર કયો હતો. એક જનીન પ્રકારનું પરિણામ બીજા પ્રકારમાં લાગુ ન પણ પડે, એટલે મથાળું ભ્રમ પેદા કરી શકે.
આ અભ્યાસોમાં ભારતના દર્દીઓ ઓછા હતા. એટલે ભારતની હોસ્પિટલોના અભ્યાસો પણ જોવાય છે, જે નીચે છે.
ઓપરેશન પછીની સારવાર પાંચ અભ્યાસોથી ઘડાઈ છે. સાથે મળીને તે બતાવે છે કે imatinib પાછા આવવાની શક્યતા ઘટાડે છે, અને વધુ જોખમવાળી ગાંઠમાં એક વર્ષ કરતાં ત્રણ વર્ષ વધુ સારું છે.
| અભ્યાસ | શું પૂછ્યું | શું દેખાયું |
|---|---|---|
| ACOSOG Z9001 (2009) | 3 સેન્ટિમીટર કે મોટા GIST ના ઓપરેશન પછી એક વર્ષ imatinib વિરુદ્ધ ખાલી ગોળી | Imatinib થી ઓછી ગાંઠ પાછી આવી, એટલે ઓપરેશન પછી દવા કામ કરે છે |
| SSGXVIII (2012, લાંબું ફૉલો-અપ 2020) | વધુ જોખમની ગાંઠમાં ત્રણ વર્ષ વિરુદ્ધ એક વર્ષ | ત્રણ વર્ષથી વધુ લોકો ગાંઠ પાછી આવ્યા વગર રહ્યા અને લાંબું જીવ્યા; તે સામાન્ય પદ્ધતિ બની |
| EORTC 62024 (2015, 2021) | બે વર્ષ imatinib વિરુદ્ધ કોઈ ગોળી નહીં | સ્પષ્ટ લાભ નહીં, એટલે બે વર્ષ ટૂંકા લાગે છે |
| PERSIST-5 (2018) | પાંચ વર્ષ, એક જ જૂથમાં, સરખામણી વગર | મોટા ભાગે ગાંઠ ગોળી બંધ કર્યા પછી પાછી આવી, એટલે રક્ષણ ગોળી લેતા રહો ત્યાં સુધી જ રહે છે |
| IMADGIST (2024) | ત્રણ વર્ષ પછી પણ ગાંઠ વગર રહેલા લોકોમાં વધુ ત્રણ વર્ષ | ખૂબ વધુ જોખમના જૂથમાં લાંબા સમયથી ગાંઠ ઓછી પાછી આવી; અહેવાલ સમયે એકંદર જીવનકાળમાં ફરક નહોતો |
દર્દી માટે આનો અર્થ શું? Imatinib થી ચાલતી વધુ જોખમની ગાંઠમાં સામાન્ય રીતે ત્રણ વર્ષ સારવાર અપાય છે. ઓછા જોખમની ગાંઠમાં ઓછો સમય કે બિલકુલ નહીં પણ ચાલે, અને તે તમારું જોખમ જૂથ નક્કી કરે છે.
વધારાનાં ત્રણ વર્ષ બધા માટે નથી. તે ફક્ત ખૂબ વધુ જોખમ માટે છે, અને નિર્ણય આખી ટીમ સાથે લેવાય છે.
એક વધુ બોધ મહત્ત્વનો છે. છેલ્લી ગોળી પછીના અઠવાડિયાં અને મહિનાઓમાં ગાંઠ પાછી આવવાની શક્યતા વધુ હોય છે, એટલે તે સમયે સ્કેન નજીક નજીક રખાય છે.
ઓપરેશન પહેલાં imatinib મોટી કે અઘરી ગાંઠને નાની કરી શકે છે, જેથી તે સલામત રીતે કાઢી શકાય. આ નાના અભ્યાસો પર ટકેલું છે, ફક્ત ઓપરેશન સાથે સરખાવતા ટ્રાયલ પર નહીં.
આ ઓપરેશનને સલામત બનાવવાની રીત છે, વધુ જીવવાની સાબિત રીત નથી. જ્યારે સીધું ઓપરેશન જોખમી કે અધૂરું રહે, જેમ કે નીચલા ગુદામાર્ગની ગાંઠમાં, ત્યારે અમે તે પસંદ કરીએ છીએ.
GIST ફેલાયો હોય તેવા ઘણા લોકોમાં imatinib એ લાંબો કાબૂ આપ્યો. સામાન્ય શરૂઆતનો ડોઝ રોજ 400 mg છે, અને વધુ ડોઝ એક જનીન પ્રકારમાં યોગ્ય છે.
| અભ્યાસ | શું પૂછ્યું | શું દેખાયું |
|---|---|---|
| B2222 (2002) | આગળ વધેલા GIST માં imatinib કામ કરે છે? | હા. ઘણી ગાંઠો નાની થઈ કે વધતી અટકી, અને GIST લક્ષ્યિત દવાનું ઉદાહરણ બન્યું |
| EORTC 62005 અને S0033 (2004, 2008) | રોજ 400 mg વિરુદ્ધ 800 mg | એકંદર જીવનકાળમાં ફરક નહીં, અને વધુ ડોઝથી આડઅસર વધુ |
| MetaGIST (2010) | એ જ પ્રશ્ન, બંને અભ્યાસો ભેગા કરીને | KIT exon 9 ફેરફારવાળા દર્દીઓ 800 mg પર સારા રહ્યા; બીજાને ફાયદો ન થયો |
એટલે 800 mg બધા માટે વધુ મજબૂત સારવાર નથી. તે exon 9 માટે ખાસ પસંદગી છે. જે દર્દી ગોળી બરાબર લે છે અને 400 mg પર પણ ગાંઠ વધે છે તેમને પણ તે બંધબેસે છે.
ગોળી ચૂકી જવી અને લોહીમાં દવાનું ઓછું સ્તર દવા નિષ્ફળ ગઈ તેવું લાગાડી શકે. Imatinib કામ કરતી બંધ થઈ છે એમ કહેતા પહેલાં બંને તપાસાય છે.
પછી ક્રમશ: ત્રણ દવાઓ આવે છે: sunitinib, regorafenib અને ripretinib. જેમની પાસે વિકલ્પ ખૂટ્યા હતા તેવા દર્દીમાં દરેક દવા ખાલી ગોળી કરતાં ગાંઠને વધુ સમય રોકી શકી.
| દવા | અભ્યાસ | શું દેખાયું | સામાન્ય સ્થાન |
|---|---|---|---|
| Sunitinib | ખાલી ગોળી સામે phase 3 (2006) | ગાંઠ ફરી વધે ત્યાં સુધીનો સમય ઘણો લાંબો | બીજી દવા |
| Regorafenib | GRID (2013) | ખાલી ગોળી કરતાં લાંબો કાબૂ; હાથ-પગની ચામડીની તકલીફ સામાન્ય | ત્રીજી દવા |
| Ripretinib | INVICTUS (2020) | ખાલી ગોળી કરતાં લાંબો કાબૂ, અને હળવી આડઅસર | ચોથી દવા |
પછીના INTRIGUE અભ્યાસે ripretinib ને બીજી દવા તરીકે sunitinib સામે ચકાસી. એકંદરે ripretinib વધુ સારી ન નીકળી, એટલે બીજા સ્થાને sunitinib જ રહે છે.
લોહીના DNA ના એક પેટા અભ્યાસે સંકેત આપ્યો કે ripretinib કેટલાક પ્રકારના પ્રતિકારમાં બંધબેસે છે. આ સંશોધનનો સંકેત છે, હજી સામાન્ય પદ્ધતિ નથી.
PDGFRA D842V ફેરફાર imatinib ને પ્રતિભાવ આપતો નથી. તેના માટે avapritinib નામની દવાએ NAVIGATOR અભ્યાસમાં ઊંચો પ્રતિભાવ આપ્યો.
બોધ સરળ છે. એક જનીન ફેરફાર માટે સરસ ચાલતી દવા બીજા બધામાં જૂની દવા કરતાં વધુ સારી ન પણ હોય.
મોટા અભ્યાસોમાં ભારતના દર્દીઓ ઓછા હતા, પણ ભારતની હોસ્પિટલોના અભ્યાસો એ જ દિશા બતાવે છે. અહીં પરિણામ મોટે ભાગે ગોળી વિક્ષેપ વગર લેવાથી નક્કી થાય છે.
કોઈ પણ ગોળી શરૂ કરતાં પહેલાં જનીન રિપોર્ટ માગો. તે ક્યારે મોકલાય તે અમારા CT થી બાયોપ્સી સુધીની GIST ની તપાસ લેખમાં છે. પ્રકાર અને જોખમ જૂથ કેવી રીતે નક્કી થાય તે જાણવા GIST કેટલું સામાન્ય અને કયા પ્રકાર વાંચો.
નવું કામ બીજી દવા, ગાંઠના DNA ની લોહીની તપાસ અને દુર્લભ જનીન પ્રકારો પર છે. તેમાંનું મોટા ભાગનું હજી ટ્રાયલમાં છે અને સામાન્ય નથી.
સમાચારના મથાળાને સાવચેતીથી લો. પરિણામ ત્યારે જ પ્લાન બને જ્યારે મોટો અભ્યાસ તેને પુષ્ટિ આપે. તે તમારા જનીન પ્રકાર, જોખમ જૂથ અને સ્કેન સાથે પણ બંધબેસવું જોઈએ.
GIST દુર્લભ છે, એટલે મોટા ટ્રાયલ ચલાવવા અઘરા છે. થોડા સારી રીતે ગોઠવાયેલા અભ્યાસો મોટો ભાર ઉપાડે છે, અને દરેક એક સ્પષ્ટ પ્રશ્નનો જવાબ આપે છે.
Imatinib થી ચાલતી વધુ જોખમની ગાંઠમાં સામાન્ય રીતે ત્રણ વર્ષ સારવાર અપાય છે. ખૂબ વધુ જોખમના થોડા દર્દીને વધુ સમય સૂચવાય. ઓછા જોખમની ગાંઠમાં ઓછો સમય કે બિલકુલ નહીં પણ ચાલે.
જાતે નહીં. અભ્યાસો બતાવે છે કે મોટા ભાગે ગાંઠ ગોળી બંધ કર્યા પછી પાછી આવે છે. સારવારની લંબાઈ તમારા ડૉક્ટર સાથે, તમારા જોખમ જૂથ પ્રમાણે નક્કી થાય છે.
હા. ભારતમાં બનતી generic imatinib મૂળ દવા સમાન અસરવાળી છે. પરિણામમાં ફરક ગોળી ચૂકવાથી અને મોડું થવાથી પડે છે, ગોળીની ગુણવત્તાથી નહીં.
બધા માટે નહીં. KIT exon 9 ફેરફારવાળા દર્દીને વધુ ડોઝ ફાયદો કરે છે. જેમને ગોળી બરાબર લેવા છતાં 400 mg પર ગાંઠ વધે છે તેમને પણ. બીજાને તે આડઅસર વધારે છે.
હજી નહીં. બીજી દવા પસંદ કરવા અને ગાંઠ વહેલી પાછી આવી તે પકડવા માટે તે આશા આપે છે. હાલ તે મોટે ભાગે સંશોધન અને રેફરન્સ કેન્દ્રોમાં વપરાય છે.
દુર્લભ જનીન પ્રકાર હોય, અથવા સામાન્ય દવાઓ કામ કરતી બંધ થઈ હોય, તો તેના વિશે પૂછો. ટ્રાયલ રેફરન્સ કેન્દ્રોમાં ચાલે છે, અને તમારા ડૉક્ટર તમને એક શોધવામાં મદદ કરી શકે.
GIST ની પૂરી તસવીર માટે અમદાવાદમાં GIST વિશે પૂરી માહિતી પાનાથી શરૂ કરો. મુસાફરી પહેલાંના પ્રશ્નો માટે +91-63555-64601 પર ફોન કરો.
ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601
Imatinib કે GIST ની કોઈ નવી દવા વિશે વાંચ્યું અને વિચાર્યું કે તે તમને લાગુ પડે કે નહીં? અભ્યાસનું પરિણામ ત્યારે જ કામનું છે જ્યારે તે તમારા જનીન પ્રકાર અને જોખમના જૂથ સાથે બંધબેસે. અમદાવાદના પેટના કેન્સરના સર્જન Dr Harsh Shah અભ્યાસોને તમારા પોતાના રિપોર્ટ સાથે મેળવીને સમજાવે છે. સ્કેન, બાયોપ્સીનો રિપોર્ટ અને જનીન રિપોર્ટ સાથે લાવો. ફોન કરી શકો અથવા WhatsApp પર સંદેશ મોકલી શકો. Call For Appointment Book on WhatsApp Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.