Skip to main contentછેલ્લે સુધાર્યું: 19 ઑક્ટોબર 2026
Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Stomach Cancer Surgeon
Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ
★★★★★ Google: 4.89, 216 reviews (Gota clinic) · 4.94, 18 reviews (Apollo, Bhat)
ટૂંકમાં
ગાંઠ હોજરીની દીવાલમાં ઊંડે ઉતરી હોય કે આસપાસની લસિકા ગાંઠો સુધી પહોંચી હોય, પણ દૂરના અંગમાં ફેલાઈ ન હોય, તેને locally advanced કહે છે.
આ સ્થિતિમાં chemotherapy ઓપરેશન પહેલાં અને ઓપરેશન પછી, બંને વખત આપવામાં આવે છે. શરીર સાથ આપે તો બંને બાજુ ચાર cycle.
ઓપરેશનમાં હોજરીની ધમનીઓ સાથે ચાલતી લસિકા ગાંઠો ઠરાવેલા ક્રમમાં કઢાય છે. આ સફાઈને D2 કહેવાય છે.
દવા પછીનો scan નક્કી કરે કે ઓપરેશન થાય કે નહીં. ગાંઠ નાની ન થઈ હોય તો પણ મોટે ભાગે કઢાય છે.
રિપોર્ટની ત્રણ લીટી આ નક્કી કરે છે. ગાંઠ કેટલી ઊંડી ઉતરી છે, આસપાસની લસિકા ગાંઠોમાં કેન્સર છે કે નહીં, અને દૂર કંઈ દેખાય છે કે નહીં.
Locally advanced એટલે પહેલી બે વાત હાજર છે અને ત્રીજી નથી. રિપોર્ટમાં તે cT2 થી cT4, N0 થી N3, અને M0 તરીકે લખાય છે.
| રિપોર્ટમાં | અર્થ |
|---|---|
| cT2 કે cT3 | ગાંઠ હોજરીની દીવાલના સ્નાયુ સુધી, કે તેને પાર કરીને પહોંચી છે. |
| cT4a | ગાંઠ હોજરીના બહારના પડદા સુધી નીકળી ગઈ છે. |
| cT4b | ગાંઠ પાડોશી અંગમાં ઘૂસી છે, જેમ કે સ્વાદુપિંડ, બરોળ કે મોટું આંતરડું. |
| N1 થી N3 | હોજરી પાસેની એક કે વધુ લસિકા ગાંઠોમાં કેન્સર છે. |
| M0 | યકૃત, ફેફસાં કે પેટના પડદા પર ફેલાવો તપાસમાં દેખાયો નથી. |
cT4b ગાંઠ પણ locally advanced જ ગણાય. તેનું આયોજન કઠિન હોય છે, કારણ કે તેમાં પાડોશી અંગનો ભાગ હોજરી સાથે કાઢવો પડે છે.
આ સ્થિતિમાં પહેલાં દવા આપવી એ ધોરણ છે. તેના ચાર સીધા કારણ છે.
એ જ chemotherapy ઓપરેશન પછી ફરી આપવામાં આવે છે. એટલે તેને peri-operative સારવાર કહે છે, જેનો અર્થ ઓપરેશનની આસપાસની સારવાર.
ઓપરેશન પછીનો અડધો ભાગ જ વધુ વાર છૂટી જાય છે. ભૂખ અને તાકાત ધીમે પાછી આવે, પણ શરીર સાથ આપે ત્યારે તે શરૂ કરવી જરૂરી છે.
આ આખા ક્રમમાં ખોરાક વણાયેલો છે. વચ્ચેના અઠવાડિયામાં વજન ઘટી જવું એ નક્કી થયેલું ઓપરેશન પાછું ઠેલાવાનું સામાન્ય કારણ છે.
ઓપરેશનમાં ગાંઠવાળો હોજરીનો ભાગ, તેની આસપાસ તંદુરસ્ત હોજરીની કિનારી, અને તે ભાગની લસિકા ગાંઠો કઢાય છે. ગાંઠ કયા ભાગમાં છે તે પરથી કેટલી હોજરી જાય તે નક્કી થાય છે.
| ગાંઠ ક્યાં છે | સામાન્ય ઓપરેશન |
|---|---|
| નીચેનો ભાગ | હોજરીનો નીચેનો ભાગ કઢાય, અને બાકીની હોજરી નાના આંતરડા સાથે જોડાય. |
| વચલો ભાગ | ભાગ કે આખી હોજરી. ગાંઠથી અન્નનળી સુધીનું અંતર આ નક્કી કરે. |
| ઉપરનો ભાગ | આખી હોજરી, અને ગાંઠ પહોંચી હોય તો અન્નનળીનો નીચેનો છેડો પણ. |
| દીવાલમાં ફેલાતી ગાંઠ | આખી હોજરી, ઉપર અને નીચે વધુ પહોળી કિનારી સાથે. |
જરૂરી કિનારી દરેક ગાંઠમાં સરખી નથી. સારી રીતે ઘડાયેલા કોષની ગાંઠમાં કિનારી ઓછી ચાલે, છૂટાછવાયા એક એક કોષવાળી ગાંઠમાં વધુ જોઈએ. ઓપરેશન ચાલુ હોય ત્યારે જ કિનારી microscope નીચે તપાસાય છે.
લસિકા ગાંઠોની સફાઈ હોજરીને લોહી પહોંચાડતી ધમનીઓ સાથે ઠરાવેલા ક્રમમાં થાય છે. તેમાં બરોળ અને સ્વાદુપિંડ નિયમ પ્રમાણે કાઢવામાં આવતાં નથી. બરોળના ઉપરના છેડા પાસેની ગાંઠો કઢાય છે, પણ બરોળ પોતે રહે છે.
અંતિમ રિપોર્ટની એક લીટી ઓપરેશનની પોતાની તપાસ છે. તેમાં લખાય છે કે laboratory ને કેટલી લસિકા ગાંઠો મળી. ઓછામાં ઓછી સોળ ગાંઠ તપાસાવી જોઈએ, અને નિષ્ણાત ટીમ તેનાથી ઘણી વધુનું લક્ષ્ય રાખે છે.
દરેક ગાંઠ નાની થતી નથી. Chemotherapy પછીનો scan દર્દીઓને ત્રણ સ્થિતિમાં વહેંચે છે.
ઓપરેશન પછી કાઢેલી હોજરીનો રિપોર્ટ બાકીની સારવાર નક્કી કરે છે. Stage ધાર્યા કરતાં વધારે નીકળે તો chemotherapy ચાલુ રહે છે. કિનારીમાં કેન્સર નીકળે તો શક્ય હોય ત્યારે ફરી કાઢવાનો વિચાર થાય, અને શક્ય ન હોય તો chemotherapy સાથે શેકની સારવાર. પહેલી દવા સહન ન થઈ હોય તો બીજા અડધા ભાગમાં હળવી જોડી વપરાય છે.
અમુક locally advanced કેન્સરમાં ઓપરેશન પહેલું પગલું હોતું નથી, અને થોડામાં તો ઓપરેશન સારવાર જ નથી.
આ સ્થિતિમાં સારવાર દવાથી ચાલે છે, અને તેનું લક્ષ્ય શરૂ કરતાં પહેલાં સાફ શબ્દે કહેવાય છે. પેટના કયા કેન્સરમાં ઓપરેશન થાય અને કયા ક્રમમાં, તે સારવારના ક્રમના પાના પર છે.
હોજરીનો નીચેનો ભાગ D2 સફાઈ સાથે દૂરબીનથી કાઢવો આ સ્થિતિમાં સ્વીકૃત ધોરણ છે, અને મોટા અભ્યાસમાં તે ખુલ્લા ઓપરેશનની બરાબર ઊતર્યું છે. આખી હોજરી દૂરબીનથી કાઢવાનું કામ નિષ્ણાત કેન્દ્રોમાં થાય છે. Robotic ઓપરેશન પસંદ કરેલા દર્દીમાં થાય છે.
રસ્તા કરતાં સફાઈ વધુ અગત્યની છે. D2 સફાઈ અને ચોખ્ખી કિનારી મળે તે લક્ષ્ય છે, સર્જન કોઈ પણ રસ્તે પહોંચે.
ખુલ્લા ઓપરેશનની જગ્યા હજી સાફ છે. પાડોશી અંગનો ભાગ હોજરી સાથે કાઢવાનો હોય, અથવા લસિકા ગાંઠોની આ કક્ષાની સફાઈ બીજી રીતે શક્ય ન હોય, ત્યારે ખુલ્લું ઓપરેશન જ યોગ્ય છે.
ઓપરેશનની બંને બાજુ chemotherapy મળી હોય અને D2 સફાઈ પૂરી થઈ હોય, તો શેકની સારવાર સામાન્ય રીતે ઉમેરાતી નથી. તે બે સાંકડી સ્થિતિ માટે રખાય છે: જે ઓપરેશનમાં લસિકા ગાંઠોની સફાઈ ઓછી થઈ હોય, અને જે કિનારીમાં કેન્સર નીકળ્યું હોય અને ફરી કાઢી શકાય નહીં.
કેટલાક દર્દી સીધા ઓપરેશન સુધી પહોંચે છે. કેન્સર emergency માં પકડાયું હોય, કે વચ્ચે આયોજન બદલાયું હોય. D2 સફાઈ સાથે ઓપરેશન થયા પછી લગભગ છ મહિના chemotherapy આપવામાં આવે છે. આ રસ્તો ભરોસાપાત્ર છે, ઘણે ઠેકાણે વપરાય છે, અને પહેલો અડધો ભાગ ચૂકી ગયો હોય ત્યારે આ જ આપવામાં આવે છે.
| પ્રશ્ન | કારણ |
|---|---|
| દૂરબીનથી જોઈને ખારા પાણીની તપાસ થઈ છે? | મોટા ઓપરેશન પહેલાં તે આખું આયોજન બદલી નાખતો ફેલાવો પકડે છે. |
| ઓપરેશન પહેલાં કેટલા cycle અને પછી કેટલા? | પછીનો અડધો ભાગ છૂટી જવાની શક્યતા હોય છે, તે પહેલેથી સમજાય છે. |
| દવાની અસર ક્યારે અને કઈ તપાસથી જોવાશે? | એ scan ની તારીખ એ જ ઓપરેશન નક્કી થવાની તારીખ છે. |
| સફાઈ D2 થશે, અને ગાંઠોની સંખ્યા કોણ લખશે? | આ બંને ઓપરેશન પૂરું થયું કે નહીં તેની માપપટ્ટી છે. |
પહેલાં આપવાથી ગાંઠ નાની થાય, ક્યાંક નીકળી ગયેલા કોષની સારવાર થાય, અને ગાંઠ દવાને કેવો જવાબ આપે છે તે ખબર પડે. એ જવાબ ઓપરેશન પછીની સારવાર નક્કી કરે છે.
મોટે ભાગે નહીં. ગાંઠ હોજરી અને આસપાસની લસિકા ગાંઠો સુધી જ હોય તો ઓપરેશન થાય છે. નવો ફેલાવો દેખાય ત્યારે જ તે માંડી વાળાય છે.
એટલે ગાંઠ પાસેની જ નહીં, હોજરીને લોહી પહોંચાડતી ધમનીઓ સાથે ચાલતી લસિકા ગાંઠો ઠરાવેલા ક્રમમાં કાઢવી. બરોળ અને સ્વાદુપિંડ પોતાની જગ્યાએ રહે છે.
તે એક જ આયોજનનો ભાગ છે, અને આ અડધો ભાગ જ વધુ છૂટી જાય છે. ભૂખ અને તાકાત સાથ આપે ત્યારે શરૂ થાય, અને માત્રા શરીર પ્રમાણે ગોઠવાય છે.
હોજરીનો નીચેનો ભાગ D2 સફાઈ સાથે દૂરબીનથી કાઢવો ધોરણ છે. આખી હોજરી નિષ્ણાત કેન્દ્રોમાં એ રીતે નીકળે છે. પાડોશી અંગમાં ઘૂસેલી ગાંઠમાં ખુલ્લું ઓપરેશન જોઈએ.
પેટના કેન્સરની આખી સારવાર stomach cancer treatment પાના પર છે (English માં). પ્રવાસ પહેલાં કોઈ પ્રશ્ન હોય તો +91-63555-64601 પર ફોન કરો.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre, Gota, Ahmedabad
Consultation, endoscopy, biopsy અને scan ના રિપોર્ટ જોવા, બીજો અભિપ્રાય અને નિયમિત તપાસ.
Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar
Apollo Hospital International Limited, GIDC Bhat Industrial Estate, Bhat, Gandhinagar. Staging laparoscopy, D2 સફાઈ સાથે gastrectomy અને દાખલ દર્દીની સંભાળ.
પેટના કેન્સરમાં પહેલાં chemotherapy અને પછી ઓપરેશન કહ્યું છે, અને આ ક્રમ કેમ એવું મનમાં છે? Endoscopy, biopsy, CT અને laparoscopy ના રિપોર્ટ WhatsApp પર પહેલેથી મોકલી શકાય, જેથી consultation વખતે તે વાંચેલા હોય. સારવાર consultation માં તપાસ પછી નક્કી થાય છે. ફોન કરો +91-63555-64601 મુલાકાત પહેલાં રિપોર્ટ મોકલો
Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
