Skip to main contentછેલ્લે સુધાર્યું: 17 ઑક્ટોબર 2026
Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Stomach Cancer Surgeon
Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ
★★★★★ Google: 4.89, 216 reviews (Gota clinic) · 4.94, 18 reviews (Apollo, Bhat)
ટૂંકમાં
Stage ત્રણ વાત કહે છે. T એટલે ગાંઠ કેટલી ઊંડી, N એટલે લસિકા ગાંઠો, અને M એટલે દૂરના અંગ સુધી ફેલાવો.
Stage બે વાર નક્કી થાય છે. સારવાર પહેલાં scan અને laparoscopy પરથી, અને ઓપરેશન પછી કાઢેલી હોજરીની તપાસ પરથી.
પેટના ધોવાણના પાણીમાં કેન્સરના કોષ મળે, તો કંઈ દેખાય નહીં તો પણ તે દૂરનો ફેલાવો ગણાય. તેથી stage IV થાય અને સારવાર બદલાય.
પેટના કેન્સરના રિપોર્ટમાં TNM પદ્ધતિ (આઠમી આવૃત્તિ) વપરાય છે. Surgeon જાપાની પદ્ધતિ પણ વાપરે છે. તેમાં હોજરી (stomach) ની આસપાસની દરેક લસિકા ગાંઠના જૂથને એક નંબર અપાય છે, જેને station કહે છે. આ જાપાની પદ્ધતિ પરથી નક્કી થાય કે ઓપરેશનમાં લસિકા ગાંઠો કેટલે સુધી કાઢવી. બંને પદ્ધતિ અંતે એ જ T, N અને M પર પહોંચે છે.
Stage ની આગળ લખેલો નાનો અક્ષર કહે છે કે stage ક્યારે નક્કી થયું. “c” એટલે સારવાર પહેલાં, scan અને keyhole તપાસ પરથી. “p” એટલે ઓપરેશન પછી, કાઢેલી હોજરી પરથી. “yp” એટલે chemotherapy પછી થયેલા ઓપરેશન પછી.
હોજરીની દીવાલ ઘણાં પડની બનેલી છે. T બતાવે છે કે ગાંઠ કેટલાં પડ પાર કરી ગઈ, અને પડોશના કોઈ અંગ સુધી પહોંચી છે કે નહીં.
| T | અર્થ |
|---|---|
| Tis | ફક્ત અંદરના અસ્તરમાં અસામાન્ય કોષ. હજી અંદર ઘૂસ્યા નથી. |
| T1a | અસ્તરના પાતળા અંદરના પડમાં. |
| T1b | અસ્તરની નીચેના પડમાં, જેને submucosa કહે છે. |
| T2 | મુખ્ય સ્નાયુના પડમાં. |
| T3 | સ્નાયુ પાર કરીને, બહારના આવરણની નીચેના પડમાં. |
| T4a | હોજરીનું બહારનું આવરણ પાર કરીને. |
| T4b | બરોળ, સ્વાદુપિંડ, liver, મોટું આંતરડું કે પડદાપટલ જેવા નજીકના અંગમાં. |
બહુ શરૂઆતના કેન્સરમાં T1a અને T1b વચ્ચેની રેખા મહત્ત્વની છે. T1a કેન્સર endoscopy થી કાઢી શકાય. T1b માં સામાન્ય રીતે ઓપરેશન જોઈએ.
N કહે છે કે નજીકની કેટલી લસિકા ગાંઠોમાં કેન્સર છે. આખરી જવાબ pathologist આપે છે, જ્યારે ગાંઠો હોજરી સાથે કાઢી લેવાય છે.
| N | અર્થ |
|---|---|
| N0 | કોઈ લસિકા ગાંઠમાં કેન્સર નથી. |
| N1 | થોડી ગાંઠોમાં કેન્સર. |
| N2 | તેનાથી વધુ ગાંઠોમાં કેન્સર. |
| N3a | ઘણી ગાંઠોમાં કેન્સર. |
| N3b | ખૂબ વધારે ગાંઠોમાં કેન્સર. |
પૂરતી ગાંઠો તપાસાય તો જ N સાચું ગણાય. એટલે ઓપરેશનમાં હોજરીની આસપાસની ગાંઠોના જૂથ એક ટુકડામાં કઢાય છે. અમુક ગાંઠો એટલી દૂર છે કે તે N માં ગણાતી નથી. Aorta ની બાજુની ગાંઠો, કે આંતરડાની લોહીની નળીઓના મૂળ પાસેની ગાંઠો, દૂરનો ફેલાવો ગણાય છે. સ્વાદુપિંડના માથા પાછળની ગાંઠો પણ એમ જ ગણાય, સિવાય કે ગાંઠ હોજરીના નીચેના ભાગમાં હોય.
M0 એટલે દૂર ફેલાવો નથી. M1 એટલે liver, ફેફસાં, દૂરની ગાંઠો કે પેટના પડદા સુધી ફેલાવો, અને ધોવાણના પાણીમાં કોષ મળે તે પણ.
Keyhole તપાસ વખતે લેવાતા ખારા પાણીનું પોતાનું નામ છે. CY0 એટલે કોઈ પાણીમાં કેન્સરના કોષ નથી. CY1 એટલે કોષ મળ્યા છે. કંઈ દેખાય નહીં તો પણ CY1 ને M1 ગણાય છે. એટલે આ તપાસ વધારાની નહીં, પણ stage નક્કી કરવાનો ભાગ છે.
T, N અને M ભેગા કરીને એક stage બને છે. નીચેનું કોષ્ટક સાદું કરેલું છે. તમારા રિપોર્ટમાં ચોક્કસ અક્ષરો લખેલા હોય છે.
| Stage | સાદી ભાષામાં | સામાન્ય રીતે શું થાય |
|---|---|---|
| 0 | ફક્ત અંદરના અસ્તરમાં અસામાન્ય કોષ. | શરૂઆતની પહેલી અવસ્થા. Tumour board માં આયોજન થાય છે. |
| I | અંદરના પડમાં ગાંઠ, લસિકા ગાંઠ વગર. કે થોડી વધુ ઊંડી ગાંઠ, કે થોડી ગાંઠો. | શરૂઆતનું કેન્સર. લસિકા ગાંઠ વગરની T1a ગાંઠ endoscopy થી કાઢી શકાય. બાકીમાં ઓપરેશન. |
| II અને III | વધુ ઊંડી ગાંઠ, વધુ લસિકા ગાંઠો, કે બંને. | આસપાસ ફેલાયેલું કેન્સર. D2 સાથેનું ઓપરેશન ધોરણ છે. પહેલાં chemotherapy આપવી કે નહીં, તે tumour board નક્કી કરે. |
| IV | દૂરના અંગ, દૂરની ગાંઠો કે પેટના પડદા સુધી ફેલાવો, કે પાણીમાં કેન્સરના કોષ. | દવાઓ મુખ્ય સારવાર છે. હોજરી કાઢવાનું ઓપરેશન પહેલું પગલું નથી. |
દરેક stage માં chemotherapy અને ઓપરેશનનો ક્રમ આ પાના પર સમજાવ્યો છે.
સારવાર પહેલાંનું stage એક સારો અંદાજ છે. અંતિમ stage pathologist આપે છે, જે કાઢેલી હોજરી અને દરેક ગાંઠ તપાસે છે. તે પહેલાંના અંદાજ કરતાં વધુ કે ઓછું આવી શકે.
ઓપરેશન પહેલાં chemotherapy અપાઈ હોય, તો અંતિમ stage ની આગળ “yp” લખાય છે. અક્ષરો એ જ રહે છે. પણ yp stage ને chemotherapy વગરના stage થી અલગ રીતે વાંચવામાં આવે છે, કારણ કે દરેક stage માં આગળનો અંદાજ જુદો હોય છે.
ypT0 N0 એટલે chemotherapy પછી હોજરી કે લસિકા ગાંઠોમાં કેન્સર બાકી નથી રહ્યું. આ પૂરો પ્રતિસાદ ખૂબ સારી નિશાની છે.
રિપોર્ટમાં regression grade પણ લખાય છે. તે બતાવે કે chemotherapy એ ગાંઠનો કેટલો ભાગ નષ્ટ કર્યો. તે TNM નો ભાગ નથી, પણ ચિત્ર વધુ સ્પષ્ટ કરે છે.
અન્નનળી અને હોજરીના જોડાણ પરની ગાંઠને, તેનું કેન્દ્ર ક્યાં છે તે પરથી જૂથમાં મુકાય છે. આ જૂથ પરથી ઓપરેશન નક્કી થાય છે.
| પ્રકાર | કેન્દ્ર ક્યાં | સામાન્ય ઓપરેશન |
|---|---|---|
| Type I | જોડાણની ઉપર, અન્નનળીમાં. | અન્નનળીના કેન્સર જેવું ગણાય, અન્નનળી કાઢવાનું ઓપરેશન. |
| Type II | બરાબર જોડાણ પર. | ગાંઠ અન્નનળીમાં કેટલી ઉપર જાય છે તે પર આધાર. અન્નનળીનું ઓપરેશન, કે આખી હોજરી સાથે વધુ ભાગ કાઢવાનું ઓપરેશન. |
| Type III | જોડાણની નીચે, હોજરીમાં. | હોજરીના કેન્સર જેવું ગણાય. D2 સાથે આખી હોજરી કઢાય. |
હોજરીના ઉપરના ભાગ અને જોડાણની ગાંઠ વિશે વધુ માહિતી Siewert ના પાના પર છે.
મોટે ભાગે laparoscopy ના ધોવાણમાં કેન્સરના કોષ મળ્યા હોય, કે પડદા પર નાના દાણા દેખાયા હોય. CT આ બતાવી શકતો નથી.
હા. અંતિમ stage કાઢેલી હોજરી અને ગાંઠો પરથી આવે છે. તે ઓપરેશન પહેલાંના stage કરતાં વધુ કે ઓછું હોઈ શકે.
તપાસેલી કોઈ લસિકા ગાંઠમાં કેન્સર નથી. પૂરતી ગાંઠો તપાસાઈ હોય તો જ તે ભરોસાપાત્ર છે.
ઓપરેશન પહેલું પગલું નથી. ફક્ત પાણીમાં કોષ હોય એવા થોડા દર્દીમાં chemotherapy પછી કોષ જતા રહે, તો ઓપરેશન શક્ય બને.
તે chemotherapy અને પછી ઓપરેશન પછીનું અંતિમ stage છે. અક્ષરો એ જ, પણ ડૉક્ટર તેને જુદી રીતે વાંચે છે.
પેટના કેન્સરની આખી સારવાર stomach cancer treatment પાના પર છે (English માં). પ્રવાસ પહેલાં કોઈ પ્રશ્ન હોય તો +91-63555-64601 પર ફોન કરો.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre, Gota, Ahmedabad
Consultation, endoscopy, biopsy અને scan ના રિપોર્ટ જોવા, બીજો અભિપ્રાય અને નિયમિત તપાસ.
Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar
Apollo Hospital International Limited, GIDC Bhat Industrial Estate, Bhat, Gandhinagar. Endoscopy, staging laparoscopy, ઓપરેશન અને દાખલ દર્દીની સંભાળ.
રિપોર્ટમાં T3 N1, CY1 કે stage III લખ્યું છે, અને તેનો અર્થ સમજાતો નથી? Biopsy, CT, laparoscopy અને pathology ના રિપોર્ટ WhatsApp પર પહેલેથી મોકલી શકાય, જેથી consultation વખતે તે વાંચેલા હોય. સારવાર consultation માં તપાસ પછી નક્કી થાય છે. ફોન કરો +91-63555-64601 મુલાકાત પહેલાં રિપોર્ટ મોકલો
Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
