Skip to main contentછેલ્લે સુધાર્યું: 7 નવેમ્બર 2026
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Bile Duct & Gastro Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ
ટૂંકમાં
Hepaticojejunostomy માં ઈજાની ઉપરની તંદુરસ્ત પિત્તની નળીને નાના આંતરડાના એક ટુકડા સાથે જોડવામાં આવે છે. પિત્ત આ નવા જોડાણથી આંતરડામાં વહે છે.
આ આયોજિત ઓપરેશન છે. ચેપ કાબૂમાં આવે અને નળીનો નકશો બની જાય પછી થાય છે. ચેપવાળા પેટમાં ઉતાવળે થતું રિપેર નથી.
પછીનાં વર્ષો સુધી લોહીની તપાસ ચાલુ રહે છે, કારણ કે જોડાણ મોડેથી સાંકડું થઈ શકે. વહેલી તપાસથી મોડું સાંકડાપણું સહેલાઈથી સંભાળાય છે.
ઈજાના પ્રકાર, તપાસ અને સારવારની પૂરી શ્રેણી અમારા પિત્તાશયના ઓપરેશન પછી પિત્તનળીની ઈજા પાનામાં છે. આ લેખ એક પગલું વિગતે સમજાવે છે: રિપેર ઓપરેશન.
આ પિત્તની નળીનો બાયપાસ છે. લિવરની નળીને નાના આંતરડાના ટુકડા સાથે સીવવામાં આવે છે, જેથી પિત્તને આંતરડામાં જવાનો નવો રસ્તો મળે.
નામ અઘરું લાગે, પણ વિચાર સરળ છે. “Hepatico” એટલે લિવરમાંથી આવતી પિત્તની નળી. “Jejunum” એટલે નાના આંતરડાનો પહેલો ભાગ. “Stomy” એટલે જોડાણ.
સામાન્ય રીતે પિત્ત મુખ્ય પિત્તનળીમાં થઈને આંતરડામાં વહે છે. ઈજા પછી આ રસ્તો કપાઈ ગયો હોય, બંધ થયો હોય કે ડાઘથી સાંકડો થયો હોય. સર્જન તંદુરસ્ત નળીથી તંદુરસ્ત આંતરડા સુધીનો નવો રસ્તો બનાવે છે.
મુખ્ય પિત્તનળી કપાઈ હોય, કાઢાઈ ગઈ હોય કે સખત સાંકડી હોય, અને stent થી અંતર પૂરી ન શકાય, ત્યારે આ રિપેર જોઈએ.
| શું મળ્યું | સામાન્ય રીતે સારવાર |
|---|---|
| નાની બાજુની નળીમાંથી લીકેજ | Drain અને ERCP stent; રિપેર ઓપરેશન નહીં |
| મુખ્ય નળીમાં આંશિક ચીરો | ERCP stent; stent પાર ન જાય તો જ રિપેર |
| મુખ્ય નળી કપાઈ કે કાઢાઈ ગઈ | પહેલાં drain, પછી hepaticojejunostomy |
| મુખ્ય નળી clip થી બંધ | ચામડી વાટે લિવરનું drain, પછી આયોજિત રિપેર |
| Stent પછી પાછું આવતું સાંકડાપણું | Hepaticojejunostomy |
Stent થી ઘણાં લીકેજ રૂઝાય છે, એટલે દરેક ઈજામાં આ ઓપરેશન થતું નથી. સ્કેન નક્કી કરે છે, પહેલો ડર નહીં. પગલાંની પૂરી શ્રેણી પિત્તનળીની ઈજા પાનામાં છે.
ઉતાવળ કરતાં સમય વધુ મહત્ત્વનો છે. ચેપ શાંત થયા પછી અને નળી તંદુરસ્ત હોય ત્યારે થયેલું રિપેર, ઉતાવળિયા રિપેર કરતાં વધુ ટકે છે.
આ રાહ દરમિયાન ચામડી વાટે મૂકેલું drain તમને આરામ આપે છે અને લિવરને ચાલુ રાખે છે. આ રાહનો સમય સારવારનો જ ભાગ છે, વિલંબ નથી.
સર્જન ડાઘવાળી નળીને તંદુરસ્ત પેશી સુધી મોકળી કરે છે, પછી બારીક ટાંકાથી તેને આંતરડાના ટુકડા સાથે જોડે છે.
આ આયોજિત, ખુલ્લું ઓપરેશન છે. તે સંપૂર્ણ બેભાન કરીને થાય છે, અને ICU નો પલંગ તૈયાર હોય છે. ઓપરેશન પહેલાં ટીમ તમારા MRCP અને drain ના એક્સ-રે જુએ છે, અને લિવરની ધમનીમાં ઈજાની શંકા હોય તો તે પણ તપાસે છે.
મોટા ભાગના લોકો ઓપરેશનના બીજા દિવસે ચાલે છે અને લગભગ એક અઠવાડિયામાં ઘરે જાય છે, જ્યારે સારું ખાતા હોય અને drain નીકળી ગયા હોય.
દુખાવો ડ્રિપ અને ઘણી વાર પીઠમાં મૂકેલી પાતળી નળીથી કાબૂમાં રખાય છે. Drain માં પિત્ત કે લોહી આવે છે કે નહીં તે જોવાય છે. કમળો ઘટે છે તે જોવા લિવરના ટેસ્ટ ફરી કરાય છે. અગાઉ લિવરમાં drain મૂક્યું હોય તો તે સલામતી માટે થોડાં અઠવાડિયાં રહી શકે.
ખાવાનું નાના પગલાંમાં ફરી શરૂ થાય છે: પહેલાં ઘૂંટડા, પછી નરમ ખોરાક, પછી સામાન્ય ભોજન. મોટા ભાગના લોકો સામાન્ય ખોરાક અને સામાન્ય કામ પર પાછા ફરે છે. ભારે મહેનત ક્યારે શરૂ કરવી તે સર્જન કહે છે.
દરેક ઓપરેશનમાં જોખમ છે, અને સોજાવાળી પિત્તનળીમાં વધુ. મુખ્ય મોડું જોખમ એ કે જોડાણ ફરી સાંકડું થાય, ક્યારેક વર્ષો પછી.
સાદા લોહીના ટેસ્ટથી સાંકડાપણું વહેલું પકડાય છે. શરૂઆતમાં લિવરના ટેસ્ટ દર થોડા મહિને થાય છે, પછી વર્ષમાં એક કે બે વાર.
ટેસ્ટ વધે, કે તાવ કે ખંજવાળ પાછાં આવે, તો MRCP ઉમેરાય છે. ઠંડી સાથે તાવ, પીળી આંખો કે ઘેરા રંગનો પેશાબ હોય તો તે જ દિવસે આવો.
એવા સર્જન પસંદ કરો જે પિત્તનળીનું રિપેર વારંવાર કરે છે, અને એવા દવાખાનામાં જ્યાં ERCP, રેડિયોલૉજી અને ICU એક છત નીચે હોય.
આ એવું ઓપરેશન નથી જેમાં કોઈ શીખતું હોય. પહેલું રિપેર જ લાંબું ટકવાની ઘણી શક્યતા ધરાવે છે, એટલે ટેકનિક જેટલી જ ટીમ મહત્ત્વની છે. પૂછો કે ઓપરેશન કોણ કરશે, તેઓ આ રિપેર કેટલી વાર કરે છે, અને લીકેજ થાય તો કોણ સંભાળશે.
ઘણા દર્દીઓ બીજા દવાખાનેથી અમારી પાસે આવે છે. શક્ય હોય ત્યાં અમે પહેલા સર્જન સાથે મળીને કામ કરીએ છીએ. હેતુ તમારું સાજા થવું છે, દોષ શોધવો નહીં. સાંકડાપણા પાછળ પથરી કે બીજી બીમારી હોય તો પિત્તનળીની પથરી અને cholangitis અથવા પિત્તનળીનું સાંકડાપણું વિશે વાંચો.
ઠંડી સાથે તાવ, પીળી આંખો, ઘેરો પેશાબ, આખા શરીરે ખંજવાળ કે drain માં લીલું પ્રવાહી આવે તો તે જ દિવસે ફોન કરો. આગલી મુલાકાતની રાહ ન જુઓ.
રિપેર પછી ઘટવાને બદલે વધતો પેટનો દુખાવો પણ તપાસ માગે છે. નવા ડૉક્ટરને હંમેશાં કહો કે તમારી પિત્તનળીનું રિપેર થયું છે.
આ ઓપરેશનમાં લિવરમાંથી આવતી પિત્તની નળીને નાના આંતરડાના એક ટુકડા સાથે જોડવામાં આવે છે. પછી પિત્ત ઈજાવાળી નળીને બદલે આ નવા જોડાણથી આંતરડામાં વહે છે.
ના. નાનાં લીકેજ અને કેટલાક આંશિક ચીરા drain અને ERCP stent થી રૂઝાય છે. નળી કપાઈ હોય, કાઢાઈ ગઈ હોય, clip થી બંધ હોય કે વારંવાર સાંકડી થતી હોય ત્યારે જ રિપેર જોઈએ.
ઈજા પછી છેડામાં લોહીનો પુરવઠો નબળો હોય છે અને તે ખેંચાણમાં રહે છે. સીધું જોડાણ પછીથી સાંકડું થાય છે. આંતરડા સાથેનું જોડાણ આ બંને તકલીફ ટાળે છે.
ચેપવાળા પેટમાં ટાંકા નબળા ટકે છે. એટલે પહેલાં drain, ચેપની સારવાર અને નળીનો સ્કેન નકશો થાય છે. પેશી તંદુરસ્ત થાય પછી રિપેર થાય છે.
મોટા ભાગના લોકો બીજા દિવસે ચાલે છે અને લગભગ એક અઠવાડિયામાં ઘરે જાય છે, જ્યારે સારું ખાતા હોય અને drain નીકળી ગયા હોય. તમારા કિસ્સામાં શું લાગુ પડે તે સર્જન કહેશે.
હા, ક્યારેક મહિનાઓ કે વર્ષો પછી. એટલે લિવરના લોહીના ટેસ્ટ નક્કી તારીખે થાય છે. વહેલું પકડાયેલું સાંકડાપણું મોટા ભાગે ચામડી વાટે મૂકેલી નળીથી સંભાળાય છે, ક્યારેક બીજું રિપેર જોઈએ.
અમારા કેન્દ્રમાં આ રિપેર આયોજિત ખુલ્લું ઓપરેશન છે, કારણ કે ડાઘવાળી નળીને કાળજીથી સીવવા સ્પષ્ટ દેખાવ અને સારો કાબૂ જોઈએ. સંમતિ પહેલાં તમને આ પસંદગી સમજાવાય છે.
પિત્તનળીની ઈજા અને તેની સંભાળની પૂરી સમજ માટે પિત્તાશયના ઓપરેશન પછી પિત્તનળીની ઈજા પાનાથી શરૂ કરો. આવતાં પહેલાં પ્રશ્નો માટે +91-63555-64601 પર ફોન કરો.
ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601
કોઈએ કહ્યું છે કે તમારી પિત્તની નળીનું રિપેર ઓપરેશન કરવું પડશે? Dr Harsh Shah તમારા સ્કેન, ડ્રેઇનના રિપોર્ટ અને જૂના ઓપરેશનની નોંધ તમારી સાથે જુએ છે અને આગલું પગલું સાદા શબ્દોમાં સમજાવે છે. આ બધું સાથે લાવો. ફોન કરી શકો, કે WhatsApp પર સંદેશ મોકલી શકો. Call +91-63555-64601 WhatsApp પર પૂછો
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
