WhatsApp Skip to main content

Dr. Harsh J Shah

પિત્તની નળી સાંકડી થઈ છે, પણ cancer નથી: હવે શું?

Shah's Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre · અમદાવાદ અને ગાંધીનગર

છેલ્લે સુધાર્યું: 12-Oct-2026

પિત્તની નળીના benign સંકોચનની સારવાર, અમદાવાદ · Gota OPD, Gota, Ahmedabad · Apollo Hospital, Bhat, ગાંધીનગર

પિત્તાશયનું operation થઈ ગયું, ઘરે આવ્યા, અને થોડા દિવસ કે મહિના પછી આંખો પીળી થવા માંડી? ક્યારેક એની પાછળ પિત્તની નળીનું સંકોચન (stricture) હોય છે.

ઘણાં સંકોચન cancer નથી હોતાં. તોય જ્યાં સુધી તપાસથી સાબિત ન થાય, ત્યાં સુધી અમે એને benign માની લેતા નથી. Benign એ તપાસનું પરિણામ છે, શરૂઆતનું અનુમાન નહીં.

સાબિત થયા પછી મોટા ભાગનાં benign સંકોચન endoscopy થી, લગભગ એક વર્ષ સુધી stent મૂકીને ખૂલે છે. કેટલાકમાં steroid ની ગોળી, અને થોડાકમાં નવો સાંધો બનાવવાનું operation જોઈએ.

પિત્તની નળીનું benign સંકોચન એટલે શું?

Liver માં બનતું પિત્ત એક નળી વાટે આંતરડામાં જાય છે. એ નળીનો કોઈ ભાગ સાંકડો થાય એ stricture. Benign એટલે ગાંઠ નહીં, પણ રુઝ, સોજો કે ઈજાથી થયેલું સંકોચન.

Dr Harsh Shah, પિત્તની નળી અને પેટના surgeon, અમદાવાદ
Dr Harsh Shah, MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology).

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre. પેટ, liver અને પિત્તની નળીની surgery માં 18 વર્ષનો અનુભવ. MRCP વાંચવો, નળીમાંથી નમૂનો લેવાનું આયોજન, steroid ની સારવાર, endoscopy વિભાગ સાથે મળીને stent નો કોર્સ, અને નળી જોડવાનું operation, બધું એક જ જગ્યાએ.

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Bile Duct & Gastro Surgeon · Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, Ahmedabad

Gota clinic પર 216 Google reviews માં 4.89, અને Apollo, Bhat પર 18 reviews માં 4.94 rating.

નળી સાંકડી હોય તો પિત્ત આગળ જઈ શકતું નથી અને liver માં પાછું ભરાય છે. ચામડી અને આંખો પીળી થાય, પેશાબ ઘેરો પીળો થાય, ઝાડો સફેદ જેવો થાય, અને આખા શરીરે ખંજવાળ આવે. અટકેલા પિત્તમાં ચેપ પણ લાગી શકે. એ ચેપને cholangitis કહેવાય, અને આ રોગમાં ખરો ભય એ જ છે.

Scan માં ગાંઠથી થયેલું સંકોચન અને રુઝથી થયેલું સંકોચન ઘણી વાર સરખાં દેખાય છે. પહેલાં benign માનેલાં કેટલાંક સંકોચન પાછળથી cancer નીકળે છે. એટલે અમારું પહેલું કામ એ સાબિત કરવાનું છે કે સંકોચન ખરેખર શું છે. અંદાજ પર એક વર્ષનો stent નો કોર્સ શરૂ કરતા નથી. આ પાનું benign સાબિત થયેલાં સંકોચન વિશે છે. નળીની પથરી અને નળીની ગાંઠની સારવાર અલગ છે.

સંકોચન કયાં કારણોથી થાય?

સૌ પહેલું કારણ પિત્તાશયના operation વખતે નળીને થયેલી ઈજા છે. એ સિવાય જૂનો સાંધો સાંકડો થવો, લાંબા સમયનો pancreatitis અને નળીઓના પોતાના સોજાના રોગ.

પિત્તની નળીનાં benign સંકોચન: મુખ્ય પ્રકાર
પ્રકારપાછળ શું હોય
પિત્તાશય કાઢતી વખતે ઈજાOperation માં મુખ્ય નળી કપાય, clip લાગે, બળે કે ફાટે. પિત્ત લીક થાય, કે પછીથી રુઝ આવીને નળી સાંકડી થાય.
જૂના સાંધાનું સંકોચનLiver transplant કે અગાઉના નળીના operation માં બનેલો સાંધો સમય જતાં સાંકડો થાય.
Chronic pancreatitisPancreas નું માથું રુઝથી કડક થાય અને એમાંથી પસાર થતી નળીને દબાવે.
PSC (primary sclerosing cholangitis)Liver ની અંદર અને બહારની નળીઓમાં ઘણી જગ્યાએ રુઝ આવે. ઘણી વાર આંતરડાના સોજા સાથે જોવા મળે.
IgG4 નો રોગશરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિથી નળીઓમાં સોજો આવે. Pancreas, kidney કે લાળગ્રંથિ પણ સાથે અસર પામે.
વારંવારનો pyogenic cholangitisLiver ની અંદરની નળીઓમાં પથરી સાથે વારેવારે ચેપ. Liver નો એક ભાગ સંકોચાઈ શકે.
લોહી ઓછું પહોંચવાથી નળીને નુકસાનમોટે ભાગે liver transplant પછી કે ધમનીની ઈજા પછી.

કયાં લક્ષણો દેખાય?

મોટા ભાગના દર્દીને પીળી આંખો, ખંજવાળ, ઘેરો પેશાબ કે સફેદ ઝાડો દેખાય. કેટલાકને કોઈ તકલીફ નથી હોતી, ફક્ત liver નો રિપોર્ટ ખરાબ આવે છે.

  • કમળો, સાથે ખંજવાળ, ઘેરો પેશાબ અને સફેદ ઝાડો.
  • ધ્રુજારી સાથે તાવ અને કમળો, વારેવારે. આ cholangitis છે.
  • પેટમાં જમણી બાજુ ઉપર દુખાવો.
  • સામાન્ય તપાસમાં liver ના રિપોર્ટમાં રુકાવટની પેટર્ન.
  • પિત્તાશયના operation પછીના દિવસોમાં drain માં પિત્ત, પેટમાં પિત્તનું પાણી, કે ધીમી રિકવરી.

આ બે સંજોગમાં OPD ની તારીખની રાહ ન જુઓ.

  1. ધ્રુજારી સાથે તાવ અને પીળી આંખો. સંકોચન પાછળ ભરાયેલા પિત્તમાં ચેપ emergency છે. એ જ દિવસે antibiotic અને drainage જોઈએ.
  2. “સાદા” પિત્તાશયના operation પછી તબિયત સુધરતી ન હોય. પહેલા અઠવાડિયામાં દુખાવો, પેટ ફૂલવું, તાવ, drain માં પિત્ત કે કમળો હોય, તો બીજું સાબિત ન થાય ત્યાં સુધી એને નળીની ઈજા જ માનવી. CT અને MRCP તરત જોઈએ.

કઈ તપાસ પહેલાં, કઈ પછી?

પહેલાં લોહીની તપાસ અને MRCP. પછી ગાંઠ શોધવા CT. પછી સંકોચનમાંથી નમૂનો. દરેક તપાસનું પરિણામ આગળનું પગલું નક્કી કરે છે, એટલે ક્રમ મહત્વનો છે.

સંકોચનની શંકા હોય ત્યારે તપાસ અને દરેક શું નક્કી કરે
તપાસશું બતાવે કે નક્કી કરે
Liver ના રિપોર્ટ, CBC, CRP, લોહી જામવાની તપાસ અને albuminપિત્ત અટક્યું છે કે નહીં, ચેપ છે કે નહીં, અને liver કેટલું સક્ષમ છે.
MRCP (પિત્તની નળીઓનું MRI)મુખ્ય scan. સંકોચન ક્યાં છે, કેટલું લાંબું છે, કેટલી જગ્યાએ છે, અને ઉપરની નળી કેટલી ફૂલી છે.
Contrast સાથે CTગાંઠ, ફૂલેલી ગાંઠો (lymph nodes), નસોની સંડોવણી કે liver નો સંકોચાયેલો ભાગ શોધે.
CA 19-9 લોહીની તપાસપિત્ત અટકે કે ચેપ હોય તોય વધે. એટલે drainage પછી જ, અને બીજા રિપોર્ટ સાથે જ વંચાય.
ERCP અને brushingમોં વાટે camera નળી સુધી પહોંચે. સંકોચનમાંથી કોષ ઘસીને લેવાય, અને એ જ વખતે stent મૂકી શકાય.
Cholangioscopy થી biopsy, કે EUS થી નમૂનોનળીની અંદર નાનો camera, કે હોજરીમાંથી ultrasound, શંકા કે ગાંઠ હોય ત્યાં સીધો નમૂનો લે.
IgG4 અને રોગપ્રતિકારક તપાસકારણ વગરના લાંબા કે ઉપરના ભાગના સંકોચનમાં કરાય. IgG4 વધારે હોય તો steroid થી સુધરતો રોગ સૂચવે.
Liver biopsyઆખા નળીતંત્રનો રોગ લાગે ત્યારે.

Benign છે કે નહીં, કેવી રીતે ખબર પડે?

એક તપાસથી નિર્ણય થતો નથી. Brushing નો રિપોર્ટ ચોખ્ખો આવે તોય cancer ગયું એમ ન કહેવાય. શંકા રહે તો ફરી નમૂનો, camera થી biopsy, કે સંકોચન કાઢી નાખવાનું.

Brushing થી લીધેલા કોષમાં રોગ હોય તોય ઘણી વાર પકડાતો નથી. એટલે ચોખ્ખો brushing રિપોર્ટ તપાસનો અંત નથી. બધા રિપોર્ટ સાથે વંચાય છે, અને જ્યાં શંકા રહે એ દરેક સંકોચન liver અને પિત્તની નળીની નિષ્ણાત ટુકડીની મીટિંગમાં ચર્ચાય છે. કેટલાંક તારણ એક બાજુ ઈશારો કરે, કેટલાંક બીજી બાજુ:

કયું તારણ શું સૂચવે
તારણશું સૂચવે, અને આગળ શું
તાજેતરના પિત્તાશયના operation માં સ્પષ્ટ ઈજા, ગાંઠ નહીંઈજાથી આવેલી રુઝ. સારવાર ઈજાના પ્રકાર પ્રમાણે.
IgG4 વધારે, સાથે pancreas, kidney કે લાળગ્રંથિ પણ અસરગ્રસ્તIgG4 નો રોગ. Operation નહીં, steroid નો અજમાયશી કોર્સ.
Liver માં ઘણી જગ્યાએ ટૂંકાં સંકોચન, સાથે આંતરડાનો સોજોPSC. મુખ્ય સાંકડી જગ્યા પહોળી કરવી, અને નળીઓ પર નજર રાખવી.
CT માં ગાંઠ, ફૂલેલી ગાંઠો કે નસોની સંડોવણીગાંઠની શક્યતા. પહેલાં નમૂનો, ગાંઠ નક્કી થાય તો cancer ની સારવાર.
Stent પછી પણ ન ખૂલતું સંકોચનગાંઠ માટે ફરી તપાસ. ફરી નમૂનો, કે સંકોચન કાઢવું.
PSC માં નવી સાંકડી જગ્યા, વજન ઘટવું, CA 19-9 વધવુંCamera થી biopsy અને scan. Cancer ના નિષ્ણાતનો અભિપ્રાય જરૂરી.

પિત્તાશયના operation માં નળીને ઈજા

ઈજાના A થી E સુધી પ્રકાર છે. નાની નળીમાંથી લીક મોટે ભાગે endoscopy થી stent મૂકીને ઠીક થાય. મુખ્ય નળી કપાઈ કે બંધ થઈ હોય તો આયોજિત operation જોઈએ.

નળીની ઈજાના પ્રકાર, સાદી ભાષામાં
પ્રકારશું થયુંસામાન્ય સારવાર
Aપિત્તાશયની નળીના કપાયેલા છેડેથી, કે liver ની સપાટીની નાની નળીમાંથી લીક.ERCP માં નળીના મુખે નાનો કાપ, ઘણી વાર stent સાથે. સારું પરિણામ આપે.
Bજમણા liver ના એક ભાગની બાજુની નળી બંધ થઈ.ઘણી વાર નજર. ક્યારેક પછીથી operation.
Cએ જ બાજુની નળી કપાઈ અને લીક કરે.Drainage. Liver નો મોટો ભાગ એમાંથી ખાલી થતો હોય તો જોડાણ.
Dમુખ્ય નળીમાં બાજુએથી કાણું.નાના કાણામાં stent. મોટામાં operation.
Eમુખ્ય નળી આખી કપાઈ કે બંધ થઈ. કેટલી ઊંચાઈએ, એ મહત્વનું.નિષ્ણાત ટુકડી દ્વારા આયોજિત operation, hepaticojejunostomy.

સામાન્ય નિયમ: A થી C મોટે ભાગે endoscopy થી, અને D અને E મોટે ભાગે operation થી ઠીક થાય. ઈજા liver ની જેટલી નજીક, એટલું જોડાણ અઘરું, અને એટલું જ નિષ્ણાતના હાથમાં હોવું જોઈએ.

નળીને ઈજા થાય ત્યારે શું કરવું?

મુખ્ય નળીને ઈજા થાય તો drain મૂકીને નિષ્ણાત પાસે મોકલવું, ત્યાં ને ત્યાં ઉતાવળે જોડવી નહીં. ઉતાવળનું જોડાણ ઘણી વાર ફરી સાંકડું થાય છે.

Operation દરમિયાન જ ઈજા ધ્યાનમાં આવે તો આ ક્રમ સાચો છે:

  1. ત્યાં જ અટકી જવું. “રચના જોવા” વધુ છૂટું પાડવાથી ઈજા મોટી થાય છે.
  2. પિત્તની નળીના નિષ્ણાત હાજર ન હોય, તો તરત જોડવાનો પ્રયાસ ન કરવો.
  3. Drain મૂકવો, જે દેખાયું એ બરાબર નોંધવું, અને શક્ય હોય તો ફોટો લેવો.
  4. દર્દીને નિષ્ણાત પાસે મોકલવા, કે નિષ્ણાતને તરત બોલાવવા.

ઈજા થોડા દિવસ પછી પકડાય, તો પહેલાં ચેપ કાબૂમાં લેવાય છે. પેટમાં ભરાયેલું પિત્ત ચામડી વાટે drain થી કાઢાય અને antibiotic અપાય. પછી CT, MRCP અને જરૂર હોય તો ERCP થી રચના સમજાય. જોડાણ મોટે ભાગે થોડાં અઠવાડિયાં પછી, સોજો ઊતરી જાય ત્યારે થાય છે. ચેપવાળી, સોજાવાળી જગ્યાએ જોડેલી નળી ઘણી વાર ટકતી નથી.

જો આ તમારી કે તમારા સ્વજનની સાથે થયું હોય, તો શું મળ્યું અને શું કરાઈ રહ્યું છે, એ અમે સીધી અને પ્રામાણિક ભાષામાં સમજાવીશું.

ગોળીથી operation સુધી, કોને કઈ સારવાર?

સારવાર ઓછામાં ઓછી દખલવાળી અસરકારક રીતથી શરૂ થાય. કેટલાકને steroid, મોટા ભાગનાને endoscopy થી stent, અને થોડાકને નવો સાંધો કે liver નો ભાગ કાઢવાનું operation.

કયા સંજોગમાં કઈ સારવાર
સંજોગસામાન્ય સારવાર
IgG4 નો રોગSteroid ની ગોળી. નળી ઘણી વાર ફરી ખૂલે. Operation ટળે.
PSCરોગની દિશા બદલે એવી દવા નથી. Endoscopy થી સાંકડી જગ્યા પહોળી કરાય, ચેપની સારવાર, ખંજવાળ અને vitamin ની સંભાળ.
મોટા ભાગનાં benign સંકોચન, અને A થી D ની ઈજાલગભગ એક વર્ષ સુધી endoscopy થી stent.
ERCP પહોંચી ન શકે, કે સંકોચન જૂના સાંધાની ઉપર હોયચામડી વાટે liver માં drain અને stent.
E પ્રકારની ઈજા, કે stent થી ન ખૂલતું સંકોચનHepaticojejunostomy: ઉપરની તંદુરસ્ત નળીને નાના આંતરડાના ભાગ સાથે જોડવી.
Pancreatitis નું સંકોચન, stent થી ન ખૂલેપિત્તની નળીનો bypass, ઘણી વાર pancreas ના drainage operation સાથે.
Liver નો સંકોચાયેલો, પથરીથી ભરેલો ભાગLiver નો એ ભાગ કાઢવો.
Cancer ની શક્યતા ટળે નહીં એવું સંકોચનવર્ષો સુધી stent ને બદલે સંકોચન કાઢી નાખવું.
છેલ્લા તબક્કાનો PSCLiver transplant માટે મૂલ્યાંકન.

Operation ક્યારે નથી જોઈતું?

મોટા ભાગનાં benign સંકોચનમાં operation ક્યારેય નથી જોઈતું. IgG4 માં steroid, નાના લીકમાં stent, અને મોટા ભાગનાં સંકોચન એક વર્ષના stent થી ખૂલે છે.

IgG4 ના રોગમાં operation કરવું ગંભીર ભૂલ છે. એ નળીના ઉપરના ભાગની ગાંઠ જેવો દેખાઈ શકે, પણ steroid ની ગોળીથી સુધરે છે. એટલે કોઈ પણ મોટા નિર્ણય પહેલાં IgG4 ની તપાસ થાય છે. A થી C ની ઘણી ઈજાઓ ફક્ત endoscopy થી ઠીક થાય છે. PSC માં નળી કાઢવાને બદલે endoscopy અને નિયમિત તપાસ ચાલે, સિવાય કે ગાંઠની શંકા હોય. લાંબા pancreatitis નાં સંકોચન લાંબા stent થી ઘણી વાર ખૂલે છે. Pancreas ની બાજુની વાત અમારા chronic pancreatitis ની સારવાર ના પાના પર છે.

Operation ત્યારે આવે જ્યારે stent કામ ન કરે, મુખ્ય નળી આખી કપાઈ હોય, liver નો કોઈ ભાગ નાશ પામ્યો હોય, કે cancer ની શક્યતા ટળે નહીં.

Stent નો લગભગ એક વર્ષનો કોર્સ

Stent એક વખતનું procedure નથી, સારવારનો કોર્સ છે. દર થોડા મહિને stent બદલાય, અને દરેક વખતે સંખ્યા વધારાય, જેથી સંકોચન ધીમે ધીમે પહોળું થાય.

  1. પહેલું ERCP. Balloon થી સંકોચન પહોળું કરાય, અને એક કે વધુ plastic stent મુકાય. જરૂર હોય તો નમૂનો લેવાય.
  2. બીજો વિકલ્પ ઢાંકેલો metal stent. આખો ઢંકાયેલો હોય તો કાઢી શકાય. ઉઘાડો metal stent benign સંકોચનમાં ક્યારેય વપરાતો નથી, કારણ કે એ કાઢી શકાતો નથી.
  3. લગભગ દર ત્રણ મહિને બદલવા. Stent બદલાય અને સંખ્યા ધીમે ધીમે વધે.
  4. દરેક stent ની તારીખ. દરેક stent register માં કાઢવાની કે બદલવાની તારીખ સાથે નોંધાય. ભુલાયેલો stent બંધ થાય, અને એનાથી થતો ચેપ જીવલેણ બની શકે.
  5. લગભગ એક વર્ષે સમીક્ષા. સંકોચન ખૂલી ગયું હોય તો stent નીકળે. ન ખૂલ્યું હોય તો ગાંઠ માટે ફરી તપાસ, અને operation ની ચર્ચા.

દર્દીઓ શું કહે છે

★★★★★

“Dr. Harsh performed my wife’s gallbladder surgery and has been a thorough professional. He truly assuaged our concerns and treated us with great care. I have never met a surgeon who is consistently upbeat, and that makes a real difference to families whose loved ones are undergoing a surgical procedure. — Gaurav Roy, Google review, Gota clinic listing”

★★★★★

“Dr. Harsh Shah performed gallbladder surgery for my father, and our experience was excellent. He is very humble and highly knowledgeable. He patiently answered all our queries and took great care in explaining every detail. He was always supportive and addressed each of my father’s concerns with patience and clarity, which gave us a lot of confidence and comfort throughout the treatment. We are truly grateful for his care and would highly recommend him. — Sunny Shah, Google review, Gota clinic listing”

★★★★★

“I am very thankful to Dr. Harsh Shah for treating me for gallstone disease and performing my laparoscopic cholecystectomy. The entire treatment and surgery were handled very professionally. Dr. Harsh Shah explained everything clearly and made me feel comfortable throughout the process. My recovery has been very good, and I am extremely satisfied with the care I received. Highly recommended for laparoscopic and gastrointestinal surgery. — Akshaya Shaw, Google review, Apollo Bhat listing”

નીચેના reviews Dr Harsh Shah ની બે Google listings પરથી, લખ્યા હતા એમ જ મૂક્યા છે. એકેયમાં પિત્તની નળીના સંકોચનનું નામ નથી. એ પિત્તાશયના રોગમાં એમની સારવાર વિશે છે.

Hepaticojejunostomy માં શું કરાય?

સાંકડી કે ઈજાગ્રસ્ત નળીને બાજુએ મૂકી, એની ઉપરની તંદુરસ્ત નળીને સીધી નાના આંતરડાના એક ભાગ સાથે જોડાય છે, જેથી પિત્ત ફરી છૂટથી વહે.

  1. તંદુરસ્ત નળી શોધવી. ઈજાની ઉપર, સારું લોહી પહોંચતું હોય એવી નળી સાથે જોડાણ થાય.
  2. પહોળો, ખેંચાણ વગરનો સાંધો. નળીનું અસ્તર આંતરડાના અસ્તર સાથે સીવાય, જેથી સાંધો રુઝાઈને ફરી સાંકડો ન થાય.
  3. આંતરડાનો ભાગ Y આકારે. નાના આંતરડાનો એક ભાગ ઉપર લવાય, જેથી ખોરાક પાછો નળીમાં ન જાય.
  4. જરૂર હોય તો ઊંચે. બંને liver ની નળીઓ મળે ત્યાં નજીકની ઈજામાં સાંધો ઉપર, ક્યારેક ડાબી liver ની નળી પર, કરાય.
  5. ધમની તપાસવી. જમણા liver ની ધમનીને પણ ઘણી વાર ઈજા થઈ હોય છે. એનાથી રુઝ પર અસર પડે, અને ક્યારેક liver નો ભાગ કાઢવો પડે.

શાંત થયેલી જગ્યાએ નિષ્ણાત ટુકડીએ કરેલું આ જોડાણ લાંબા ગાળે સારું પરિણામ આપે છે. વારંવારના નિષ્ફળ પ્રયાસ પછી પરિણામ ઘણું ખરાબ આવે. ઉતાવળ ન કરવાનું મુખ્ય કારણ આ જ છે.

Operation પહેલાંની તૈયારી

પહેલાં ચેપ કાબૂમાં લેવાય અને ભરાયેલું પાણી કાઢાય. લોહી જામવું, પોષણ અને હિમોગ્લોબિન સુધારાય, અને પિત્તનું culture મોકલાય.

  1. ચેપ કાબૂમાં, અને ભરાયેલું પાણી drain થી બહાર.
  2. લોહી જામવાની તકલીફ, પોષણ અને લોહીની ઉણપ સુધારવી.
  3. પિત્તના ચેપને આવરે એવા antibiotic, અને પિત્તનું culture.
  4. પગમાં લોહી ન જામે એ માટેનાં પગલાં.
  5. લેખિત અને ચિત્રવાળી માહિતી સાથે પૂરી સમજણ, જીવનભરના cholangitis ના જોખમ સહિત.

Operation પછી રિકવરી કેવી?

મોટા ભાગના દર્દી operation ના દિવસે જ ખુરશીમાં બેસે, બીજા દિવસે ખાવાનું શરૂ કરે, અને કોઈ તકલીફ ન હોય તો પાંચથી આઠ દિવસમાં ઘરે જાય.

Hepaticojejunostomy પછી સામાન્ય રીતે દિવસે દિવસે
દિવસશું થાય
Operation નો દિવસપથારીમાંથી ઊઠીને બેસવું અને દુખાવાની દવા. Liver ના રિપોર્ટ અને drain રોજ જોવાય. Drain માં પિત્ત આવે છે કે નહીં, એ ખાસ ધ્યાનથી જોવાય.
પછીનો દિવસફાવે એટલો ખોરાક, ચાલવું, પેશાબની નળી કાઢવી.
દિવસ 2 થી 4ખોરાક વધારવો, drain ની સમીક્ષા, liver ના રિપોર્ટ પર નજર.
દિવસ 5 થી 8ખાતા, ચાલતા, તાવ વગર, drain માં પિત્ત નહીં અને bilirubin ઘટતું હોય તો ઘરે.

ઘરે જતાં પહેલાં cholangitis કેવો લાગે અને ત્યારે શું કરવું, એ શીખવાડાય છે. શરીરમાં stent રહ્યો હોય તો એની કાઢવાની તારીખ લેખિતમાં મળે છે.

Operation નાં જોખમ

લાંબા ગાળે મુખ્ય જોખમ નવા સાંધાનું સંકોચન અને પિત્તમાં વારેવારે ચેપ છે. દરેક જોખમ, તમને લાગુ પડતા આંકડા સાથે, રૂબરૂ સમજાવાય છે.

Endoscopy થી stent: ERCP પછી pancreatitis, લોહી નીકળવું, આંતરડામાં કાણું, stent ખસી જવો, અને stent બંધ થાય તો ચેપ. ક્યારેક સંકોચન ખૂલતું નથી, ત્યારે operation જોઈએ. Benign માનેલાં થોડાં સંકોચન પાછળથી cancer નીકળે, એટલે નમૂના અને follow-up ચાલુ રહે છે.

Hepaticojejunostomy: લોહી ચડાવવું પડે એટલું લોહી નીકળવું, ચેપ, પગ કે ફેફસાંમાં લોહીના ગઠ્ઠા, હૃદય કે શ્વાસની તકલીફ, અને બેભાન કરવાનાં જોખમ. ખાસ જોખમમાં નવા સાંધામાંથી પિત્તનું લીક, પેટમાં પરુ, અને વર્ષો જતાં સાંધો સાંકડો થવો, જેના માટે ફરી procedure કે operation જોઈએ. જીવનભર cholangitis નું જોખમ રહે, જેમાં તાવ અને કમળામાં તરત antibiotic જોઈએ. સાંકડો થતો સાંધો સારવાર વગર રહે તો લાંબા ગાળે liver ને નુકસાન થાય. આ મોટું operation છે અને એમાં જીવનું જોખમ પણ છે. ધમનીની ઈજા, ચેપ કે liver નો ભાગ કાઢવો પડે ત્યારે એ વધે. Consent પહેલાં Dr Harsh Shah આ દરેક વાત રૂબરૂ સમજાવે છે.

Follow-up જીવનભર કેમ?

જોડાણ પછી આ દર્દીઓને રજા અપાતી નથી. નવો સાંધો ઘણાં વર્ષો પછી પણ સાંકડો થઈ શકે, એટલે દર વર્ષે liver ના રિપોર્ટ જીવનભર ચાલુ રહે છે.

Benign સંકોચનની સારવાર પછી follow-up
ક્યારેશું તપાસાય
Operation પછી 3 અને 6 મહિનેLiver ના રિપોર્ટ, લક્ષણો અને તાવના હુમલા.
દર વર્ષે, જીવનભરLiver ના રિપોર્ટ. કંઈ અસામાન્ય હોય તો scan.
Stent ના કોર્સ દરમિયાનસમયસર બદલવા. સંકોચન ન સુધરે તો ગાંઠ માટે ફરી તપાસ.
PSCપિત્તની નળી અને પિત્તાશયમાં ગાંઠ માટે નિયમિત તપાસ, આંતરડાના સોજા માટે colonoscopy, vitamin અને હાડકાંની ઘનતા.
તમારા કાગળઈજાનો પ્રકાર, એની ઊંચાઈ, કયું operation થયું અને ધમનીની ઈજા હતી કે નહીં. આગળના દરેક ડૉક્ટરને આ ચારેય જોઈશે.

જોડાણ પછી ગમે ત્યારે તાવ, ધ્રુજારી અને કમળો આવે તો તરત આવો. સાંકડા સાંધાથી ચેપ હોઈ શકે. એમાં antibiotic અને scan થાય, અને સાંધો ચામડી વાટે પહોળો કરાય કે જરૂર પડે તો ફરી બનાવાય.

પહેલી મુલાકાતથી follow-up સુધી

  1. Consultation નક્કી કરો. MRCP અને CT ના report અને CD, ERCP ની નોંધ, નમૂનાના report, અગાઉના operation ના કાગળ અને દવાની યાદી લાવો. કમળા સાથે તાવ હોય તો સીધા Apollo Hospital, Bhat ના emergency વિભાગમાં જાઓ.
  2. સંકોચન શું છે એ સાબિત કરવું. તપાસ ક્રમસર પૂરી થાય, અને ગાંઠ નકારાય પછી જ benign ની સારવાર નક્કી થાય.
  3. નિષ્ણાત ટુકડીની ચર્ચા. દરેક ઈજા અને શંકાવાળું દરેક સંકોચન liver અને પિત્તની નળીની મીટિંગમાં ચર્ચાય.
  4. સારવાર. Steroid, તારીખવાર stent નો કોર્સ, કે આયોજિત જોડાણનું operation.
  5. Follow-up. 3 અને 6 મહિને, પછી દર વર્ષે, તમારા કાગળ સાથે.

ખર્ચ, insurance અને દાખલ થવું

ખર્ચ સારવારના રસ્તા પર આધાર રાખે છે. Stent ના કોર્સમાં એક વર્ષમાં ઘણી વાર ERCP થાય. જોડાણના operation માં લગભગ એક અઠવાડિયું દાખલ રહેવું પડે.

ચામડી વાટે drainage, ICU અને દાખલ રહેવાના દિવસો પણ અંદાજ બદલે છે. Apollo Hospital, Bhat મુખ્ય insurance કંપનીઓ અને cashless યોજનાઓ સાથે કામ કરે છે. Cholangitis ના emergency દાખલા સહિત pre-authorisation ઓફિસ સંભાળે છે. સાથે લાવો: scan ના report અને CD, ERCP અને નમૂનાના report, discharge ના કાગળ, દવાની યાદી, insurance card અને ઓળખપત્ર. શું લાવવું એ પૂછવા +91-63555-64601 પર ફોન પણ કરી શકો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

પિત્તની નળીનું દરેક સંકોચન cancer હોય?

ના. ઘણાં સંકોચન રુઝ, ઈજા કે સોજાથી થાય છે. પણ benign દેખાતાં કેટલાંક પાછળથી cancer નીકળે, એટલે પહેલાં તપાસ થાય. તપાસ પૂરી થાય પછી જ benign કહેવાય.

મારો brushing નો રિપોર્ટ ચોખ્ખો આવ્યો, તો cancer નથી ને?

એટલાથી નક્કી ન થાય. Brushing ઘણી વાર હાજર રોગને પણ ચૂકી જાય છે. શંકા રહે તો ફરી નમૂનો, નળીની અંદરના camera થી biopsy, કે સંકોચન કાઢી નાખવાનું વિચારાય.

Stent કેટલો સમય રાખવો પડે?

મોટે ભાગે લગભગ એક વર્ષ. દર થોડા મહિને stent બદલાય અને સંખ્યા વધે, જેથી સંકોચન પહોળું થાય. દરેક stent એની તારીખે કાઢવો કે બદલવો જરૂરી છે.

Stent વધારે સમય રહી જાય તો શું થાય?

એ બંધ થઈ જાય. પછી પિત્તમાં ચેપ લાગે, ધ્રુજારી સાથે તાવ અને કમળો આવે, જે જીવલેણ બની શકે. એટલે દરેક stent ની તારીખ લખાય અને register માં નોંધાય.

પિત્તાશયના operation માં નળી કપાઈ, તો તરત જોડાવવી જોઈએ?

મોટે ભાગે નહીં. પહેલાં ચેપ કાબૂમાં લેવાય અને રચના સમજાય. મોટું જોડાણ નિષ્ણાત ટુકડી, ઘણી વાર થોડાં અઠવાડિયાં પછી, સોજો ઊતરે ત્યારે કરે છે.

IgG4 ના રોગમાં operation વગર સારવાર થાય?

હા. પિત્તની નળીનો IgG4 રોગ મોટે ભાગે steroid ની ગોળીથી સુધરે છે, અને operation ટળે છે. એટલે મોટા નિર્ણય પહેલાં IgG4 ની તપાસ થાય છે.

જોડાણ પછી follow-up જીવનભર કેમ?

નવો સાંધો ઘણાં વર્ષો પછી પણ સાંકડો થઈ શકે. દર વર્ષના liver ના રિપોર્ટ એને વહેલું પકડે, અને ગમે ત્યારે તાવ સાથે કમળો આવે તો તરત આવવું.

ડૉક્ટર ક્યાં મળે, અને operation ક્યાં થાય?

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre, Gota, Ahmedabad
Consultation, MRCP અને CT ની સમીક્ષા, stent ની તારીખો અને જીવનભરનું follow-up.
Google: Dr Harsh Shah · 216 reviews માં 4.89
Gota clinic નો રસ્તો · +91-63555-64601

Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar
Apollo Hospital International Limited, Plot No. 1 A, GIDC Bhat Industrial Estate, Bhat, Gandhinagar.
Google: Dr Harsh Shah – Robotic GI Surgeon · 18 reviews માં 4.94
Apollo, Bhat નો રસ્તો · WhatsApp +91-63555-64601

ગાંધીનગર, મહેસાણા, નડિયાદ, આણંદ, રાજકોટ અને કચ્છ સહિત આખા ગુજરાતમાંથી, અને દક્ષિણ રાજસ્થાનમાંથી દર્દીઓ અમદાવાદ આવે છે.

Report માં પિત્તની નળી સાંકડી લખ્યું છે, કે પિત્તાશયના operation પછી તબિયત સુધરતી નથી? MRCP અને CT ના report, ERCP ની નોંધ, અગાઉના operation ના કાગળ અને લોહીના report WhatsApp પર પહેલાં મોકલી શકો છો, જેથી consultation શરૂ થાય ત્યારે એ વાંચી લીધેલા હોય. સારવારનો નિર્ણય consultation માં, તપાસ પછી જ થાય છે. ધ્રુજારી સાથે તાવ અને પીળી આંખો હોય તો આજે જ નજીકના emergency વિભાગમાં જાઓ. ફોન કરો +91-63555-64601 · Reports WhatsApp પર મોકલો

Rate this page

Get health updates from Dr Harsh Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

Dr. Harsh J Shah
Dr Harsh Shah - Surgical Gastroenterologist and GI Robotic Surgeon, Ahmedabad
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.