WhatsApp Skip to main content

Dr. Harsh J Shah

પિત્તાશયના કેન્સરમાં સ્ટેજ પ્રમાણે કઈ સારવાર?

છેલ્લે સુધાર્યું: 14 નવેમ્બર 2026

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Harsh Shah, પિત્તાશયના કેન્સરના સર્જન, અમદાવાદ

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Gallbladder Cancer Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ

ટૂંકમાં

પિત્તાશયના કેન્સરની સારવાર સ્ટેજ પ્રમાણે થાય છે. સાવ શરૂઆતના કેન્સરમાં ફક્ત પિત્તાશય કાઢવું પૂરતું હોઈ શકે. એનાથી ઊંડું હોય તો મોટું ઓપરેશન જોઈએ, જેમાં લિવરનો થોડો ભાગ અને લસિકા ગ્રંથિઓ કાઢવામાં આવે છે.

સામાન્ય પિત્તાશયના ઓપરેશન પછી કેન્સર મળે તો બીજું, મોટું ઓપરેશન સામાન્ય રીતે થોડા અઠવાડિયાંમાં કરાય છે. ખૂબ રાહ જોવાથી એ તક જતી રહે છે.

કીમોથેરાપી ઓપરેશન પહેલાં, ઓપરેશન પછી, અથવા કેન્સર ફેલાયું હોય ત્યારે ઓપરેશનને બદલે અપાય છે. સ્કેન અને પેટની અંદર દૂરબીનથી જોવાથી તે નક્કી થાય છે.

પિત્તાશય કેન્સર જેવું લાગે ત્યારે કરવાનું ઓપરેશન અને તેની પહેલાંના નિર્ણયો અમારા અમદાવાદમાં પિત્તાશયના કેન્સરનું ઓપરેશન પાનામાં છે. આ લેખ દરેક સ્ટેજમાં સારવાર સમજાવે છે.

સ્ટેજ પ્રમાણે સારવાર કેમ બદલાય છે?

પિત્તાશયની દીવાલમાં ઘણાં પાતળાં પડ હોય છે. કેન્સર જેટલું ઊંડું પહોંચે, તેટલી લિવર અને ગ્રંથિઓમાં ફેલાવાની શક્યતા વધે છે.

અંદરનું પડ અસ્તર છે. તેની નીચે સ્નાયુનું પડ અને પછી જોડાણ પેશીનું પડ આવે છે. બહારનું આવરણ એક બાજુએ લિવર તરફ હોય છે. અસ્તરમાં રહેલું કેન્સર અને લિવર સુધી પહોંચેલું કેન્સર સાવ જુદી રીતે વર્તે છે. એટલે ઊંડાણ વધે તેમ ઓપરેશન મોટું થાય છે.

પિત્તાશયનું કેન્સર ઊંડાણ પ્રમાણે, અને સામાન્ય સારવાર
સ્ટેજ (ઊંડાણ)તેનો અર્થસામાન્ય સારવાર
T1aફક્ત અંદરનું અસ્તર અને તેનું ટેકાનું પડફક્ત પિત્તાશય કાઢવું, પછી નિયમિત તપાસ
T1bસ્નાયુના પડ સુધી પહોંચ્યું છેબીજું, મોટું ઓપરેશન: લિવરનો ભાગ અને લસિકા ગ્રંથિઓ
T2સ્નાયુ પછીની જોડાણ પેશી સુધી પહોંચ્યું છેરેડિકલ ઓપરેશન, લિવરનો ભાગ કે લિવરના ખંડ સાથે, અને લસિકા ગ્રંથિઓ
T3બહારનું આવરણ ભેદ્યું છે, અથવા લિવર કે નજીકના એક અવયવને અડે છેકેટલાક દર્દીમાં પહેલાં કીમોથેરાપી, પછી સ્કેન મંજૂરી આપે તો રેડિકલ ઓપરેશન
T4લિવરની મુખ્ય લોહીની નળીઓ, અથવા બે કે વધુ અવયવો સુધી પહોંચ્યું છેપહેલાં કીમોથેરાપી; પ્રતિભાવ સારો હોય તો જ ઓપરેશન
દૂરના અવયવોમાં ફેલાવોલિવરમાં ગાંઠો, દૂરની ગ્રંથિઓ, અથવા પેટનું અસ્તરકીમોથેરાપી અને ઇમ્યુનોથેરાપી, સાથે આરામ માટેની સંભાળ

ચોક્કસ સ્ટેજ ત્યારે જ ખબર પડે જ્યારે પેથોલોજિસ્ટ આખું પિત્તાશય તપાસે. એટલે કાઢેલું પિત્તાશય હંમેશાં પૂરી તપાસ માટે મોકલવું જોઈએ.

ઓપરેશન પછી કેન્સર મળે તો શું?

આને આકસ્મિક શોધ કહે છે. પથરી માટે કાઢેલા પિત્તાશયના રિપોર્ટમાં કેન્સર દેખાય છે. ત્યારે ઊંડાણ નક્કી કરે છે કે બીજું ઓપરેશન જોઈએ કે નહીં.

  • ફક્ત અસ્તર સામેલ (T1a). પહેલું ઓપરેશન પૂરતું હતું. નિયમિત સ્કેન અને લોહીના ટેસ્ટ જોઈએ, સામાન્ય રીતે બે વર્ષ સુધી દર છ મહિને.
  • સ્નાયુનું પડ કે તેથી ઊંડું. બીજું, મોટું ઓપરેશન સૂચવાય છે. તે સામાન્ય રીતે પહેલા ઓપરેશનના લગભગ ચારથી આઠ અઠવાડિયાંમાં થાય છે.
  • તે બીજા ઓપરેશન પહેલાં. છાતી, પેટ અને પેડુનું નવું સ્કેન ફેલાવો તપાસે છે. પેટ સાફ છે તેની ખાતરી માટે દૂરબીનથી જોવાનું ઉમેરાય છે.

પહેલાં પોર્ટના ડાઘ નિયમિત રીતે કાઢી નખાતા હતા. મોટા અભ્યાસોમાં ફાયદો દેખાયો નહીં, અને વધારાના કાપથી હર્નિયાનું જોખમ વધ્યું. હવે પોર્ટની જગ્યા ત્યારે જ કાઢાય છે જ્યારે પિત્તાશય ફાટ્યું હોય કે ત્યાં ગાંઠ દેખાય.

રેડિકલ ઓપરેશનમાં શું શું કાઢવામાં આવે છે?

રેડિકલ કોલિસિસ્ટેક્ટોમીમાં પિત્તાશય સાથે તેની આસપાસનો લિવરનો ટુકડો કાઢાય છે. પિત્તની નળી અને લિવરની લોહીની નળીઓ પાસેની લસિકા ગ્રંથિઓ પણ સાફ કરાય છે.

  • લિવરનો પલંગ. વહેલા સ્ટેજમાં લિવરનો ઓછામાં ઓછો બે સેમી ઊંડો ફાચર જેવો ટુકડો લેવાય છે. કેન્સર લિવર તરફની બાજુએ હોય તો તેના બદલે લિવરના ખંડ IVb અને V વિધિસર કાઢી શકાય.
  • લસિકા ગ્રંથિઓ. પિત્તની નળી, લિવરની ધમની અને પોર્ટલ નળી પાસેની ગ્રંથિઓ સાફ કરાય છે. ઓછામાં ઓછી છ ગ્રંથિઓ તપાસવી જોઈએ, નહીંતર સ્ટેજ ઓછું વંચાઈ શકે.
  • પિત્તની નળી. તે ફક્ત ત્રણ સ્થિતિમાં કાઢાય છે. સિસ્ટિક નળીના છેડે કેન્સર, જાડી થયેલી નળી, અથવા સ્કેનમાં નળી સામેલ દેખાય. દરેક દર્દીમાં કાઢવાથી ફાયદા વગર લીકેજનું જોખમ વધે છે.
  • નજીકના અવયવો. કેટલાક T3 કેન્સરમાં ડ્યુઓડેનમ, કોલોન કે ઓમેન્ટમનો ટુકડો સાથે કાઢાય છે.

Dr Harsh Shah આ ઓપરેશન ખુલ્લી પદ્ધતિથી કરે છે, દૂરબીનથી સ્ટેજિંગમાં પેટ સાફ દેખાય પછી. દૂરબીન કે ખુલ્લું ઓપરેશન તમારા કેન્સર માટે જે વધુ સલામત હોય તે પ્રમાણે પસંદ થાય છે, ડાઘના કદ પ્રમાણે નહીં.

ઓપરેશન પહેલાં કયા ટેસ્ટ થાય છે?

પહેલાં પિત્તની નળીનાં ચિત્રો સાથે MRI, પછી છાતી, પેટ અને પેડુનું CT. CA 19-9 નો લોહીનો ટેસ્ટ ઉમેરાય છે. પછી દૂરબીનથી સ્ટેજિંગ જોવાય છે.

  • MRI અને MRCP. દીવાલ, લિવરની ધાર અને પિત્તની નળી બતાવે છે.
  • છાતી, પેટ અને પેડુનું CT. ફેફસાં, દૂરની ગ્રંથિઓ અને લિવરમાં ફેલાવો શોધે છે.
  • CA 19-9. લોહીનું માર્કર. વધતી કિંમત વધુ આગળ વધેલા રોગનો સંકેત આપે છે. કીમોથેરાપી દરમિયાન પણ તે મદદ કરે છે.
  • દૂરબીનથી સ્ટેજિંગ. સ્કેનમાં ચૂકી જતી નાની ગાંઠો માટે નાનો દૂરબીનનો કૅમેરા નાખીને જોવાય છે. ફેલાવો દેખાય તો મોટું ઓપરેશન ટળે છે.

ઓપરેશન પહેલાં કીમોથેરાપી ક્યારે અપાય છે?

મોટા કે સીમા પરના કેન્સરમાં પહેલાં કીમોથેરાપી અપાય. પછી સ્કેન ફરી થાય છે, અને કેન્સરે પ્રતિભાવ આપ્યો હોય તો જ ઓપરેશન કરાય છે.

આ પસંદ કરેલા T3 અને T4 કેન્સરમાં લાગુ પડે છે. CA 19-9 વધતું જ રહે, અથવા પિત્તની નળી કે નજીકનો અવયવ સામેલ હોવાની શક્યતા હોય ત્યારે પણ. સામાન્ય દવાઓ જેમસિટાબિન સાથે સિસપ્લેટિન છે, ચારથી છ ચક્ર માટે. આ પદ્ધતિ પર હજી અભ્યાસ ચાલે છે, એટલે દર્દી પ્રમાણે નક્કી થાય છે. આ સમયમાં જેનું કેન્સર વધી જાય તે દર્દી એવા મોટા ઓપરેશનથી બચે છે જેનાથી ફાયદો થવાનો ન હતો.

ઓપરેશન પછી કઈ સારવાર ચાલે છે?

સ્ટેજ II કે III નું કેન્સર કાઢ્યા પછી લગભગ છ મહિના કેપેસિટાબિનની ગોળીઓ સામાન્ય આગળની સારવાર છે.

એક મોટા અભ્યાસમાં પિત્તની નળી અને પિત્તાશયના કેન્સરમાં ઓપરેશન પછી કેપેસિટાબિન ચકાસાઈ. કોર્સ પૂરો કરનાર દર્દીઓ વધુ લાંબું જીવ્યા. કીમોથેરાપી સાથે રેડિયેશન એવા દર્દીઓ માટે રખાય છે જેમાં કાપેલી કિનારી સાફ ન હતી, અથવા ગ્રંથિઓ સામેલ હતી, પસંદ કરેલાં કેન્દ્રોમાં. ઓપરેશન પછી ઇમ્યુનોથેરાપી હજી સામાન્ય નથી.

કેન્સર ફેલાયેલું કે કાઢી ન શકાય તો શું?

ત્યારે કીમોથેરાપી સાથે ઇમ્યુનોથેરાપી મુખ્ય સારવાર છે. હેતુ કેન્સરને કાબૂમાં રાખવાનો, તકલીફો ઘટાડવાનો અને તમને બને ત્યાં સુધી સારું રાખવાનો છે.

  • દવાઓનું મિશ્રણ. જેમસિટાબિન અને સિસપ્લેટિન, સાથે ઇમ્યુનોથેરાપીની એક દવા, સામાન્ય પહેલી પસંદગી છે.
  • આંખો પીળી. પિત્તની નળીમાં સ્ટેન્ટ કે ડ્રેઇન મૂકવાથી કમળો ઊતરે છે અને કીમોથેરાપી શરૂ થઈ શકે છે.
  • ઓપરેશન ફરી વિચારવું. કેન્સર સારું સંકોચાય અને ફેલાયું ન હોય તો નિષ્ણાત કેન્દ્રમાં ઓપરેશનનો ફરી વિચાર થાય છે.
  • આરામ માટેની સંભાળ. પહેલી મુલાકાતથી જ દુખાવો, ભૂખ અને પોષણની સંભાળ સારવાર સાથે ચાલે છે.

પહેલા રિપોર્ટ પછી કઈ ભૂલો ટાળવી?

બીજા ઓપરેશનમાં મોડું ન કરો, અને અધૂરું ઓપરેશન ફરી ન કરાવો. આખો રિપોર્ટ એવી ટીમ પાસે લઈ જાઓ જે આ સર્જરી વારંવાર કરે છે.

  • પેથોલોજી રિપોર્ટ, ઓપરેશનની નોંધ અને દરેક સ્કેન સાચવી રાખો. બીજી નજરથી ઘણી વાર સ્ટેજ બદલાય છે.
  • બીજા ઓપરેશન માટે સૂચવેલા સમય કરતાં વધુ રાહ ન જુઓ.
  • શંકાસ્પદ પિત્તાશયને પહેલા સર્જન ઓપરેશન થિયેટરમાં ખોલીને અંદર જોવા ન દે. તેનાથી કેન્સરના કોષો ફેલાઈ શકે.
  • પૂછો કે જાડી દીવાલવાનું પિત્તાશય કાઢતાં પહેલાં તેનું MRI થયું હતું કે નહીં.
  • કમળો કે તાવ હોય તો કોઈ મોટા ઓપરેશન પહેલાં પિત્ત વહેતું કરાવો.

સર્જન, મેડિકલ ઓન્કોલોજિસ્ટ અને રેડિયોલોજિસ્ટ સાથે મળીને plan બનાવે ત્યારે સારવાર સારી રીતે કામ કરે છે. બીજે થયેલાં સ્કેન અહીં ફરી તપાસાય છે.

તમે પોર્સેલેઇન પિત્તાશય અને કેન્સરનું જોખમ વિશે પણ વાંચી શકો, જેમાં દીવાલનો ફેરફાર પિત્તાશય વહેલું કાઢવાનું કારણ બને છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

પિત્તાશયના કેન્સરમાં ફક્ત પિત્તાશય કાઢવું પૂરતું છે?

ફક્ત સાવ શરૂઆતના સ્ટેજમાં, જ્યારે કેન્સર અંદરના પડ સુધી જ મર્યાદિત હોય. એનાથી ઊંડું હોય તો મોટું ઓપરેશન જોઈએ, જેમાં લિવરનો થોડો ભાગ અને આસપાસની લસિકા ગ્રંથિઓ પણ કાઢવામાં આવે છે.

પિત્તાશયના ઓપરેશન પછી કેન્સર મળ્યું. શું બીજું ઓપરેશન કરાવવું પડે?

ઘણી વાર હા, સિવાય કે તે અંદરના પડ સુધી જ હોય. બીજું ઓપરેશન સામાન્ય રીતે ચારથી આઠ અઠવાડિયાંમાં થાય છે. તે પહેલાં નવા સ્કેનથી જોવાય છે કે કેન્સર ફેલાયું નથી ને.

મોટા ઓપરેશન પહેલાં દૂરબીનથી કેમ જોવાય છે?

પેટના પડદા પરની નાની ગાંઠો સ્કેનમાં ચૂકી જવાય. દૂરબીનના કૅમેરામાં દેખાય તો મોટું ઓપરેશન કરાતું નથી, કારણ કે તેનાથી ફાયદો થતો નથી અને જોખમ વધે છે.

શું ઓપરેશન પહેલાં કીમોથેરાપી લેવી પડે?

હંમેશાં નહીં. મોટા કેન્સરમાં કે લોહીનું માર્કર વધતું રહે ત્યારે તેનો વિચાર થાય છે. પછી સ્કેન ફરી કરાય છે, અને કેન્સરે પ્રતિભાવ આપ્યો હોય તો જ ઓપરેશન થાય છે.

ઓપરેશન પછી કઈ સારવાર ચાલે છે?

સ્ટેજ II કે III ના કેન્સરમાં લગભગ છ મહિના કેપેસિટાબિનની ગોળીઓ સામાન્ય રીતે અપાય છે. કાપેલી કિનારી નજીક કે અસરગ્રસ્ત હોય એવા પસંદ કરેલા દર્દીઓમાં કીમોથેરાપી સાથે રેડિયેશન અપાય છે.

આગળ વધેલા પિત્તાશયના કેન્સરની સારવાર થઈ શકે?

હા. કીમોથેરાપી અને ઇમ્યુનોથેરાપી કેન્સરને કાબૂમાં રાખે છે અને તકલીફો ઘટાડે છે. કમળો હોય તો પહેલાં સ્ટેન્ટથી પિત્ત વહેતું કરાય છે. કેન્સર સારું સંકોચાય તો ઓપરેશનનો ફરી વિચાર થઈ શકે.

સારવાર પછી કેટલા સમયે ચેક-અપ કરાવવું?

પહેલાં બે વર્ષમાં સામાન્ય રીતે દર થોડા મહિને, જેમાં તપાસ, લિવરના લોહીના ટેસ્ટ અને સ્કેન થાય છે. સમય સ્ટેજ અને લીધેલી સારવાર પર આધાર રાખે છે.

સંબંધિત પાનાં

પિત્તાશયના કેન્સરની સારવારની પૂરી માહિતી માટે અમદાવાદમાં પિત્તાશયના કેન્સરનું ઓપરેશન પાનાથી શરૂ કરો. આવતાં પહેલાં સવાલ હોય તો +91-63555-64601 પર ફોન કરો.

Dr Harsh Shah ક્યાં મળે છે?

ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601

પિત્તાશયનું કેન્સર નીકળ્યું છે, અથવા પિત્તાશયના ઓપરેશન પછીના રિપોર્ટમાં ગાંઠ દેખાઈ છે? આગળનું પગલું કેન્સર કેટલું ઊંડું ગયું છે તેના પર આધાર રાખે છે, અને દરેક સ્ટેજમાં વિકલ્પો બહુ જુદા હોય છે. Dr Harsh Shah પિત્તાશયના કેન્સરના સર્જન છે. તેઓ તમારાં સ્કેન અને રિપોર્ટ સાથે બેસીને જુએ છે, અને કયું ઓપરેશન બંધબેસે છે તથા તેની પહેલાં અને પછી શું આવે છે તે સમજાવે છે. ફોન કે WhatsApp સંદેશ પણ કરી શકો. અપોઇન્ટમેન્ટ માટે કૉલ કરો WhatsApp પર બુક કરો Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Get health updates from Dr Harsh Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

Dr. Harsh J Shah
Dr Harsh Shah, Gastro, Cancer & Laparoscopic Surgeon, Ahmedabad
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.