WhatsApp Skip to main content

Dr. Harsh J Shah

સ્કોપ સામાન્ય આવ્યો, છતાં લોહી પડે છે?

છેલ્લે સુધાર્યું: 12 નવેમ્બર 2026

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Harsh Shah, gastro and cancer surgeon, Ahmedabad

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Gastro & Cancer Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, વાસણા, અમદાવાદ · 18 વર્ષનો અનુભવ

ટૂંકમાં

એન્જિયોડિસ્પ્લેઝિયા એટલે આંતરડાના અસ્તરમાં પાતળી, ફૂલેલી લોહીની નળીઓનો ગુચ્છો. ડ્યુલાફોય લેઝન એટલે અસ્તરના નાના છિદ્ર નીચે એક મોટી ધમની. બંનેમાંથી લોહી પડે છે અને બંને સહેલાઈથી ચૂકી જવાય છે.

એન્જિયોડિસ્પ્લેઝિયામાં લોહી ધીમે ધીમે અને વારંવાર પડે છે. ડ્યુલાફોયમાં અચાનક ઘણું પડે છે. સ્કોપ, કૅપ્સ્યુલ કૅમેરા કે સ્કેનથી તે મળે છે, અને મોટા ભાગના સ્કોપ વડે બંધ થાય છે.

આ લેખમાં નાની લોહીની નળીઓના બે કારણો સમજાવ્યાં છે. તપાસ અને સારવારનો પૂરો ક્રમ જાણવા અમારું નીચલા આંતરડાના રક્તસ્રાવની સારવાર પાનું વાંચો.

આ બે તકલીફો શું છે?

બંને લોહીની નળીઓની ખામી છે, ગાંઠ નથી. તે આંતરડાની દીવાલમાં હોય છે અને ચેતવણી વગર ફાટે છે.

એન્જિયોડિસ્પ્લેઝિયામાં અસ્તરની પાતળી દીવાલવાળી નળીઓ ઉંમર સાથે ફૂલી જાય છે. તે ઘણી વાર એકથી વધુ હોય છે અને જમણી બાજુના મોટા આંતરડામાં કે નાના આંતરડામાં મળે છે. ડ્યુલાફોય લેઝનમાં એક જ ધમની સપાટીની બહુ નજીક આવી જાય છે અને અસ્તરના ટાંકણી જેવડા છિદ્રમાંથી બહાર ડોકાય છે. તે મોટા ભાગે પેટના ઉપરના ભાગમાં મળે છે, અને ક્યારેક પાચનનળીના પ્રથમ ભાગમાં, નાના આંતરડામાં કે મોટા આંતરડામાં.

એન્જિયોડિસ્પ્લેઝિયા અને ડ્યુલાફોય લેઝનની સરખામણી
મુદ્દોએન્જિયોડિસ્પ્લેઝિયાડ્યુલાફોય લેઝન
શું છેઅસ્તરમાં પાતળી, ફૂલેલી ઘણી નળીઓઅસ્તરના નાના છિદ્ર નીચે એક મોટી ધમની
સામાન્ય જગ્યાજમણી બાજુનું મોટું આંતરડું અને નાનું આંતરડુંપેટનો ઉપરનો ભાગ, ક્યારેક ડ્યુઓડીનમ કે મોટું આંતરડું
લોહી કેવી રીતે પડેધીમે ધીમે, વારંવાર, છુપાયેલું, લોહીની ઓછપ સાથેઅચાનક અને ઘણું, પછી ક્યારેક બંધ થઈ જાય
સામાન્ય ઉંમર60 થી વધુકોઈ પણ પુખ્ત, પુરુષોમાં થોડું વધુ
વધારનારાં પરિબળહૃદયના વાલ્વનો રોગ, કિડની ફેલ્યર, લોહી પાતળું કરતી દવાઓદુખાવાની ગોળીઓ, દારૂ, હૃદય અને કિડનીના રોગ

એન્જિયોડિસ્પ્લેઝિયા કોને થાય છે?

મોટા ભાગે વધતી ઉંમરની તકલીફ છે. સાંકડો હૃદયનો વાલ્વ, કિડની ફેલ્યર અને લોહી પાતળું કરતી દવાઓ તેને વધારે છે.

સાંકડો એઓર્ટિક વાલ્વ લોહીમાં જામવામાં મદદ કરતું એક પ્રોટીન ઘટાડી શકે છે. નાજુક નળીઓ સાથે મળીને તે લોહી પડવાની શક્યતા વધારે છે. આ સંબંધને ડૉક્ટરો હેઇડ સિન્ડ્રોમ કહે છે. કિડની ફેલ્યરમાં પ્લેટલેટ પણ બરાબર કામ કરતા નથી. લોહી પાતળું કરતી દવાઓ અને એસ્પિરિન નળીઓ બનાવતી નથી, પણ નાના ટપકતા લોહીને મોટા રક્તસ્રાવમાં ફેરવે છે.

  • કાળા કે મરૂન રંગના ઝાડા, ઘણી વાર દુખાવા વગર.
  • લોહીની ઓછપથી થાક, શ્વાસ ચડવો અને ફિક્કી ચામડી.
  • લોહી પડે, બંધ થાય, અને અઠવાડિયાં પછી ફરી પડે.
  • આયર્નની ગોળીઓથી હિમોગ્લોબિન લાંબો સમય ન વધે.

પહેલા સ્કોપમાં કેમ પકડાતી નથી?

આ નળીઓ ચપટી, નાની અને લોહીના દબાણ સાથે બદલાતી હોય છે. બેભાનીની દવા હેઠળ તે સામાન્ય દેખાઈ શકે છે.

બેભાનીની દવાથી કે લોહી પડ્યા પછી દબાણ ઘટે ત્યારે નળીઓ બેસી જાય છે અને ઝાંખી પડે છે. ડ્યુલાફોય લેઝન વધુ મુશ્કેલ છે. અસ્તરનું છિદ્ર ટાંકણીના માથા જેટલું હોય છે અને ખોરાક કે લોહી નીચે છુપાઈ જાય છે. નિષ્ણાતનો બીજો સ્કોપ ઘણી વાર પહેલો ચૂકી ગયેલું શોધી કાઢે છે. લોહી પડ્યા પછી તરત કરેલો સ્કોપ પણ એવું જ કરે છે.

તે કેવી રીતે શોધાય છે?

તપાસ લોહીના સ્થાન પ્રમાણે ચાલે છે: ઉપરનો સ્કોપ, કૉલોનોસ્કોપી, પછી નાનું આંતરડું, અને ચાલુ રક્તસ્રાવ વખતે સ્કેન.

  1. પેટ કે ડ્યુઓડીનમ માટે ઉપરનો એન્ડોસ્કોપી, જરૂર પડે તો ફરી.
  2. જમણા મોટા આંતરડા માટે સારી સફાઈ સાથે કૉલોનોસ્કોપી.
  3. નાના આંતરડા માટે કૅપ્સ્યુલ કૅમેરા કે લાંબો સ્કોપ.
  4. ઘણું લોહી પડતું હોય ત્યારે CT એન્જિયોગ્રાફી, જેથી ફાટેલી નળી દેખાય.

સારવાર કેવી રીતે થાય છે?

મોટા ભાગની નળીઓ સ્કોપ વડે બંધ થાય છે. દવાઓ, નળી બંધ કરવાની પ્રક્રિયા કે ઓપરેશન વારંવાર પાછી આવતી તકલીફ માટે રખાય છે.

  • સ્કોપથી સારવાર: ક્લિપ, બેન્ડ કે આર્ગોન પ્રોબની ગરમીથી નળી બંધ થાય છે.
  • કારણ સુધારવું: આયર્ન, વાલ્વની સમીક્ષા અને દુખાવા માટે વધુ સલામત રીત.
  • ફરી ફરી લોહી માટે દવાઓ, જે તમારા ફિઝિશિયન સાથે નક્કી થાય.
  • એન્જિયોગ્રાફી: રેડિયોલૉજિસ્ટ અંદરથી ફાટતી ધમની બંધ કરે છે.
  • ઓપરેશન: બીજું બધું નિષ્ફળ જાય ત્યારે તે ભાગ કે ટૂંકો આંતરડાનો ટુકડો કાઢાય છે.

હૃદયની કે લોહી પાતળું કરતી ગોળી જાતે બંધ ન કરો. તે નિર્ણય તમારા હૃદયરોગ નિષ્ણાત અને સર્જન સાથે મળીને લેવાય છે. ઘણું લોહી પડે તો સ્કોપ ટીમવાળા દવાખાને તરત પહોંચો.

ઓપરેશન ક્યારે જરૂરી બને?

ઓપરેશન છેલ્લું પગલું છે. સ્કોપથી ન અટકતું ઘણું લોહી, કે વારંવાર પાછું આવતું જખમ હોય ત્યારે તેનો વિચાર થાય છે.

સ્કેન કે સ્કોપમાં એક સ્પષ્ટ જગ્યા દેખાય, તો તેને કાઢી નાખવાથી વારંવાર લોહી પડતું અટકી શકે. એમાં પેટની દીવાલનો નાનો ટુકડો કે જમણી બાજુનું મોટું આંતરડું આવી શકે. જગ્યા નક્કી થયા પછી જ ઓપરેશન પ્લાન થાય છે, કારણ કે આંધળું ઓપરેશન ભાગ્યે જ કામ કરે છે. રીત દૂરબીનની કે ખુલ્લી હોઈ શકે, જે તમારા સ્વાસ્થ્ય અને જખમની જગ્યા પ્રમાણે નક્કી થાય છે.

કન્સલ્ટેશનમાં શું લઈને આવવું?

  1. દરેક એન્ડોસ્કોપી, કૉલોનોસ્કોપી, કૅપ્સ્યુલ અને સ્કેન રિપોર્ટ, તારીખો સાથે.
  2. હિમોગ્લોબિન અને આયર્નના રિપોર્ટ, અને લોહી ચડાવ્યાની નોંધ.
  3. દરેક ગોળીની સ્ટ્રીપ, ખાસ કરીને એસ્પિરિન, લોહી પાતળું કરતી અને દુખાવાની ગોળીઓ.
  4. હૃદયના વાલ્વ, કિડની અને લીવરના રિપોર્ટ, જો હોય તો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

એન્જિયોડિસ્પ્લેઝિયા એટલે શું?

આંતરડાના અસ્તરમાં પાતળી, ફૂલેલી લોહીની નળીઓનો ગુચ્છો. તે મોટા ભાગે જમણી બાજુના મોટા આંતરડા અને નાના આંતરડામાં હોય છે, અને મોટી ઉંમરે ધીમું, વારંવારનું લોહી અને લોહીની ઓછપ આપે છે.

ડ્યુલાફોય લેઝન એટલે શું?

અસ્તરની બરાબર નીચે આવેલી એક મોટી ધમની, જે નાના છિદ્રમાંથી ડોકાય છે. તે મોટા ભાગે પેટના ઉપરના ભાગમાં હોય છે. તેમાંથી અચાનક ઘણું લોહી પડી શકે છે, અને પછી તે જાતે બંધ પણ થઈ શકે છે.

સામાન્ય કૉલોનોસ્કોપી આ બંનેને નકારી શકે?

ના. તે દિવસે બંને સામાન્ય દેખાઈ શકે છે, કારણ કે બેભાનીમાં નળીઓ બેસી જાય છે કે લોહી નીચે છુપાય છે. ફરી સ્કોપ, કૅપ્સ્યુલ કૅમેરા કે લોહી પડતી વખતે સ્કેન તેમને શોધી શકે છે.

શું એન્જિયોડિસ્પ્લેઝિયા કેન્સર છે?

ના. તે નળીઓની સામાન્ય તકલીફ છે અને કેન્સરમાં બદલાતી નથી. મસા, ગાંઠ અને ચાંદાં પણ એવી જ રીતે લોહી આપી શકે છે, એટલે પહેલાં તેમને નકારવામાં આવે છે.

હૃદયના વાલ્વ અને આંતરડાના લોહીનો સંબંધ શું છે?

સાંકડો એઓર્ટિક વાલ્વ લોહી જામવાનું એક પ્રોટીન ઘટાડે છે, એટલે નાજુક નળીઓમાંથી વધુ લોહી પડે છે. આને હેઇડ સિન્ડ્રોમ કહે છે. વાલ્વની સારવારથી લોહી ઘટી શકે છે.

ડ્યુલાફોય લેઝનની સારવાર કેવી રીતે થાય છે?

સ્કોપથી ક્લિપ કે બેન્ડ લગાવીને ધમની સામાન્ય રીતે બંધ થાય છે. તે ન ચાલે તો રેડિયોલૉજિસ્ટ નળીની અંદરથી તેને બંધ કરી શકે છે, અથવા સર્જન પેટની દીવાલનો નાનો ભાગ કાઢે છે.

સ્કોપની સારવાર પછી લોહી ફરી પડી શકે?

હા, ખાસ કરીને એન્જિયોડિસ્પ્લેઝિયામાં, કારણ કે ઘણી વાર એકથી વધુ જગ્યાએ હોય છે. ત્યારે ટીમ સ્કોપ ફરી કરે છે, દવાઓ અજમાવે છે કે પ્રક્રિયા પ્લાન કરે છે. લોહીની ઓછપ સુધારવી અને ગોળીઓની સમીક્ષા પણ મદદ કરે છે.

સર્જનને ક્યારે મળવું?

ઘણું લોહી પડે, કાળા ઝાડા સાથે ચક્કર આવે કે લોહીની ઊલટી થાય, તો તરત દવાખાને જાઓ. વારંવાર લોહી પડે, લોહીની ઓછપ ફરી આવે કે કોઈ સ્કોપ કારણ ન સમજાવી શકે, તો સર્જનને મળો.

સંબંધિત પાનાં

આખું ચિત્ર સમજવા નીચલા આંતરડાના રક્તસ્રાવ પાનાથી શરૂ કરો. મુસાફરી પહેલાં કોઈ પ્રશ્ન હોય તો +91-63555-64601 પર ફોન કરો.

Dr Harsh Shah ક્યાં મળે છે

ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601

સ્કોપ સામાન્ય કહેવાયા, છતાં લોહી પડવાનું અને લોહીની ઓછપ ફરી ફરી આવે છે? Dr Harsh Shah સર્જન છે. તે તમારા કૉલોનોસ્કોપી, એન્ડોસ્કોપી અને કૅપ્સ્યુલના રિપોર્ટ તમારી સાથે વાંચે છે. હૃદયનો વાલ્વ, કિડની અને ગોળીઓનો ઇતિહાસ તપાસે છે અને પછીની તપાસ નક્કી કરે છે. બધા રિપોર્ટ અને ગોળીઓની સ્ટ્રીપ સાથે લાવો. ફોન કરો, કે WhatsApp પર સંદેશ મોકલો. અપોઇન્ટમેન્ટ માટે કૉલ કરો WhatsApp પર બુક કરો Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Get health updates from Dr Harsh Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

Dr. Harsh J Shah
Dr Harsh Shah, Gastro, Cancer & Laparoscopic Surgeon, Ahmedabad
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.