Skip to main contentછેલ્લે સુધાર્યું: 7 નવેમ્બર 2026
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Bile Duct & Gastro Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ
ટૂંકમાં
પિત્તનળીના રિપેરનો કોઈ એક સાચો દિવસ નથી. ઈજા ક્યારે પકડાઈ અને તમારી તબિયત કેવી છે, તેના પર સમય નક્કી થાય છે.
પહેલાં ચેપ અને ગળતું પિત્ત સંભાળાય છે. એ ડ્રેન અને નળીથી કાબૂમાં આવે, પછી પેટ શાંત થાય ત્યારે મુખ્ય રિપેર થાય છે.
ખોટા સમયનું વહેલું રિપેર પાછું સુધારવું અઘરું છે. પિત્તનળીનાં રિપેર નિયમિત કરતા સર્જન સાથે આયોજન કરો.
ઈજાના પ્રકારો, તપાસ અને સારવારના બધા વિકલ્પો અમારા પિત્તાશયના ઓપરેશન પછી પિત્તનળીની ઈજા પાનામાં છે. આ લેખ એક જ સવાલનો જવાબ આપે છે: રિપેર ક્યારે કરવું?
સોજાવાળા અને ચેપવાળા ભાગમાં સીવેલું રિપેર નબળું રૂઝાય છે. વર્ષો સુધી મુલતવી રાખેલું રિપેર લિવરને નુકસાન કરે છે. કળા એ બેની વચ્ચેનો સમય પસંદ કરવાની છે.
પિત્તનળી પાતળી હોય છે, અને જોડાણ પહોળું, સ્વચ્છ અને ખેંચાણ વિનાનું જોઈએ. તાજી ઈજામાં પેશી સૂજેલી અને નાજુક હોય છે. ટાંકા તેમાંથી કપાઈ જાય છે, અને જોડાણ પછીથી સાંકડું થઈ શકે.
પહેલા રિપેરના ટકવાની શક્યતા વધારે મજબૂત હોય છે. દરેક નિષ્ફળ પ્રયત્ન વધુ ડાઘ અને ટૂંકી નળી છોડી જાય છે. એટલે પહેલા આયોજનની કાળજી જરૂરી છે.
પહેલું પગલું ઈજા ક્યારે પકડાઈ તેના પર આધારિત છે: ઓપરેશન દરમિયાન, પહેલા દિવસોમાં, કે અઠવાડિયાં પછી.
| ઈજા ક્યારે પકડાય | સામાન્ય પહેલું પગલું | મુખ્ય રિપેરનો સામાન્ય સમય |
|---|---|---|
| પિત્તાશયના ઓપરેશન દરમિયાન | અટકવું, ભાગ ડ્રેન કરવો, પિત્તનળીના સર્જનને બોલાવવા | કુશળ સર્જન હાજર હોય તો એ જ બેઠકમાં, નહીંતર ખસેડ્યા પછી |
| પહેલા દિવસોમાં, તાવ કે પિત્ત ગળતર સાથે | ભરાવો ડ્રેન કરવો, એન્ટિબાયોટિક, ગળતર માટે સ્ટેન્ટ કે નળી | ચેપ શમ્યા પછી, ઘણી વાર અઠવાડિયાં બાદ |
| બંધ નળી સાથે પીળિયો | નળીથી અવરોધ ખોલવો, પોષણ સુધારવું | બિલિરુબિન ઘટે અને સ્કેનથી રચના સ્પષ્ટ થાય ત્યારે |
| અઠવાડિયાં કે મહિના પછી, સાંકડાશ સાથે | સ્કેન, ચેપ હોય તો સારવાર | ઢીલ વિના આયોજિત રિપેર |
આ સામાન્ય માર્ગ છે, નક્કી નિયમ નથી. તમારું આયોજન તમારા પોતાના સ્કેન નક્કી કરે છે.
સર્જન ટેબલ પર જ ઈજા જુએ તો સલામત પગલું છે અટકવું, ડ્રેન મૂકવો અને પિત્તનળીનું રિપેર કરતા સર્જનને બોલાવવા.
કેટલીક સ્વચ્છ, નાની ઈજા કુશળ ટીમ તરત રિપેર કરી શકે. મોટા ભાગની મોટી ઈજામાં જુદું જોડાણ જોઈએ, જે જટિલ ઓપરેશન છે. થાકેલી ટીમનું બિનઆયોજિત રિપેર નિષ્ફળ જઈ શકે.
આ સ્થિતિમાં સારું આયોજન એટલે ડ્રેન, જે જોવાયું તેની નોંધ, અને પિત્તનળીના અનુભવવાળા કેન્દ્રમાં ઝડપી ખસેડવું. ઓપરેશનની નોંધ અને ફોટા સાથે લઈ જાઓ.
પિત્તાશયના ઓપરેશન પછી તાવ, પેટ ફૂલવું, ડ્રેનમાં પિત્ત કે પીળી આંખો દેખાય તો એ જ દિવસે સ્કેન અને સર્જનની તપાસ જોઈએ.
આ યાદીમાંથી કશું અંતિમ રિપેર નથી. આ પગલાં તમને સલામત રાખે છે અને સમય અપાવે છે.
થોડા અઠવાડિયાં પછી સોજો ઉતરે છે, ચેપ જાય છે અને ઈજાની ઉપરની નળી પહોળી થાય છે. ત્યારે બનાવેલું જોડાણ વધુ સારું ટકે છે.
આ રાહ દરમિયાન શરીર મજબૂત થાય છે. ડ્રેન અને નળીઓ પિત્તને વહેતું રાખે છે. તમે સારું ખાઓ છો, અને લોહીની ગણતરી, લિવર અને કિડનીની તપાસ સુધરે છે. પછી સ્કેન નળીનો નકશો બતાવે છે.
રાહ એ સક્રિય સંભાળ છે, ઉપેક્ષા નથી. નળીઓ વારંવાર તપાસાય છે, અને તાવ કે પીળી આંખો હોય તો તરત મુલાકાત થાય છે. ઘણા સર્જન મુખ્ય રિપેર લગભગ છ અઠવાડિયાંથી થોડા મહિના પછી ગોઠવે છે, તમારી તબિયત મુજબ.
હા. બંધ નળી મહિનાઓ સુધી એમ જ રહે તો લિવર પર ડાઘ પડે છે અને પિત્તના ચેપ વારંવાર થાય છે.
એટલે રાહની પણ અંતિમ તારીખ હોય છે. નળી મૂકેલી હોય તો તેને નિયમિત બદલવી અને તપાસવી પડે. નળી ન હોય અને આંખો પીળી દેખાય તો સારા અઠવાડિયાની રાહ ન જુઓ.
આમાંથી કોઈ પણ હોય તો આયોજનની ટૂંક સમયમાં સમીક્ષા જોઈએ, લાંબી રાહ નહીં.
જે સર્જન પિત્તનળીનાં રિપેર વારંવાર કરે છે, અને જે દવાખાનામાં એન્ડોસ્કોપી, રેડિયોલોજી અને આઈસીયુ હાથવગાં છે.
રિપેર સામાન્ય રીતે hepaticojejunostomy હોય છે: લિવરની નળી અને નાના આંતરડાના એક ટુકડા વચ્ચેનું જોડાણ. તે કેવી રીતે થાય તે અમારા પિત્તનળીનું રિપેર ઓપરેશન કેવી રીતે થાય લેખમાં વાંચો.
નવા કેન્દ્રમાં જાઓ ત્યારે આ કાગળો એક ફાઇલમાં સાથે રાખો:
પૂરી ફાઇલથી દિવસો બચે છે અને તપાસ ફરી કરવી પડતી નથી. નવા સર્જનને એ પણ દેખાય છે કે અત્યાર સુધી શું અજમાવાયું છે.
પૂછો કે ઈજા શું છે, તમને સલામત રાખવા શું થઈ રહ્યું છે, અને મુખ્ય રિપેર ક્યારે ગોઠવાયું છે.
રિપેર પછી ફોલો-અપ ઓપરેશન જેટલું જ મહત્ત્વનું છે. આગળ શું આવે છે તે જાણવા પિત્તનળીના રિપેર પછીની રિકવરી અને લાંબા ગાળાનું પરિણામ વાંચો.
ઈજા ઓપરેશન દરમિયાન દેખાય અને કુશળ પિત્તનળીના સર્જન હાજર હોય તો જ. નહીંતર સલામત પગલું છે ભાગ ડ્રેન કરવો અને એ અનુભવવાળા કેન્દ્રમાં જવું.
સોજો અને ચેપ શમે છે, અને ઈજાની ઉપરની નળી પહોળી થાય છે. શાંત પેશીમાં બનાવેલું જોડાણ વધુ સારું ટકે છે અને પછીથી સાંકડું થવાની શક્યતા ઓછી રહે છે.
ડ્રેન અને નળી મૂકીને નજીકથી દેખરેખ સાથે રાહ જોવી સલામત છે. આયોજન વિના, બંધ નળી સાથે રાહ જોવાથી લિવર પર ડાઘ પડી શકે અને વારંવાર ચેપ થાય.
કેટલાંક નાનાં ગળતર એન્ડોસ્કોપથી સ્ટેન્ટ મૂકતાં અને પિત્તને સાચા રસ્તે વહેવા દેતાં બંધ થાય છે. કયાં ગળતર આ રીતે સંભાળાય તે સ્કેન કહે છે.
નિષ્ફળ રિપેર ફરી થઈ શકે, પણ દરેક પ્રયત્ન વધુ ડાઘ છોડે છે. બીજું આયોજન કરતાં પહેલાં નવો સ્કેન અને પહેલા ઓપરેશનની નોંધ જોવી જરૂરી છે.
પિત્તાશયના ઓપરેશનની નોંધ, ડિસ્ચાર્જ સમરી, ડિસ્ક પર બધા સ્કેન, તારીખ સાથે ડ્રેન અને નળીના રેકોર્ડ, અને તારીખ પ્રમાણે લોહીની તપાસ.
ધ્રૂજારી સાથે તાવ, વધતી પીળી આંખો, ઘેરો પેશાબ સાથે ફિક્કો મળ, આખા શરીરે ખંજવાળ, કે ડ્રેનમાં અચાનક પિત્ત ભરાવું. એ જ દિવસે ફોન કરો.
પિત્તનળીની ઈજા અને તેની સંભાળની પૂરી જાણકારી માટે પિત્તાશયના ઓપરેશન પછી પિત્તનળીની ઈજા પાનાથી શરૂ કરો. આવતા પહેલાં સવાલ હોય તો +91-63555-64601 પર ફોન કરો.
ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601
પિત્તાશયના ઓપરેશનમાં પિત્તનળીને ઈજા થઈ હોવાનું કહેવાયું છે, અને રિપેર ક્યારે કરવું તે સમજાતું નથી? ઉતાવળ ન કરો, અને ઢીલ પણ ન કરો. Dr Harsh Shah તમારી ઓપરેશનની નોંધ, સ્કેન અને ડ્રેનના રેકોર્ડ જોઈને કહે છે કે અત્યારે શું કરવું અને શું રાહ જોઈ શકે. તે બધું કન્સલ્ટેશનમાં સાથે લાવો. ફોન કરી શકો, કે WhatsApp પર સંદેશ મોકલી શકો. Call +91-63555-64601 WhatsApp પર પૂછો
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.