WhatsApp Skip to main content

Dr. Harsh J Shah

લોહિયાળમળ (Bloody stools)

  • “મળ” એ “આંતરડાની મુવમેન્ટ” માટેનોબીજોશબ્દછે. જોઆપને લોહિયાળમળ(bloody stool)આવેછે, તો તમને મળમાં ઘેરું લાલ લોહી દેખાશે:

    • લૂછ્યા પછી ટોઇલેટપેપર પર
    • બાથરૂમ માં ગયા પછી ટોઇલેટ માં
    • સપાટી પર અથવા તમારી આંતરડાની મુવમેન્ટમાં ભળીને

    કેટલાક કિસ્સાઓમાં લોહિયાળમળ કાળા ડાળા જેવા લાગેછે. પાચનતંત્રમાંઉચ્ચરક્તસ્રાવનેકારણેસામાન્યરીતેમળકાળાટારજેવુંલાગેછે.

બે સૌથી સામાન્ય કારણો જેસામાન્ય રીતે ગંભીર નથી:

  • હેમોરહોઇડ્સ – આ ગુદામાં સોજીગયેલી રુધિરવાહિનીઓ છે. હેમોરહોઇડ્સ ખંજવાળ અથવા ઇજા પહોંચાડી શકેછે.
  • ગુદાફિશર – આ ગુદાની ત્વચા પર ચીરા છે.

કેટલીકવાર, લોહિયાળ મળ ગંભીર હોયછે. તેઓ પાચનતંત્રમાં કેન્સર અથવા અન્ય સમસ્યાઓની નિશાની પણ હોઇ શકેછે.

આ તમામ લક્ષણો બતાવેછે કેઆપની સમસ્યાનું કારણશું છેઅને તેગંભીરછે કે નહીં:

  • ગુદામાં ખંજવાળ અથવા દુખાવો
  • આંતરડાની હિલચાલ દરમિયાન ફાટી નીકળવું અથવા બર્નથવાની અનુભૂતિ
  • તાવ, વજન ઓછું થવું અનેરાત્રેભારે પરસેવો થવો
  • ઝાડા
  • એવું લાગે છે કે તમારે આંતરડાની ચળવળ કરવાની જરૂરછે, પરંતુ થતું નથી
  • પેટનો દુખાવો
  • આંતરડાની ચળવળ કાળી અથવા કાળી લાલ દેખાયછે
  • તમારી આંતરડાની ચળવળ કેટલીવાર અથવા કેટલી સખત અથવા નરમ હોય છે તેમાં ફેરફાર
  • લાંબા સમય સુધી રક્તસ્ત્રાવ થાયછે અથવા તે વારંવાર આવેછે

જો તમનેઆંતરડા ની ગતિમાં લોહી દેખાયતો તરત જ તમારા ડૉક્ટર ને મળો. મોટાભાગનાકેસો ગંભીર નથીહોતા પરંતુ લોહિયાળ મળવાળા કોઈ પણ વ્યક્તિને ડૉક્ટરને બતાવવું જોઈએ

તમારીઉંમર, અન્ય લક્ષણો અને વ્યક્તિગત પરિસ્થિતિને આધારે તમારા ડૉક્ટર નક્કી કરશે કે તમારે ક્યા ટેસ્ટ્સ કરાવવા જોઈએ.

લોહિયાળમળ નું કારણ શોધવા માટે ડોકટરો નીચે મુજબ સામાન્ય ટેસ્ટ્સ કરેછે:

  • રેક્ટલએક્ઝામ – તમારા ડૉક્ટર તમારી ગુદાની બહારની તરફ જોશે અને આંગળી થી પણ ચેક કરશે.
  • એનોસ્કોપી – ડૉક્ટર તેમની ઓફિસમાં તમારી ગુદામાં એક નાની નળી નાખશે. નળી ગુદા માર્ગમાં થોડા ઇંચ અંદરસુધી જાયછે (મોટા આંતરડા નો નીચલો ભાગ). નળી ના છેડા પર લાઈટ હોયછે જેથી ડૉક્ટરઅંદર જોઈ શકે.
  • સિગ્મોઇડસ્કોપી (Sigmoidoscopy)અથવાકોલોનોસ્કોપી (Colonoscopy) – આ ટેસ્ટ્સ માટે, ડૉક્ટર તમારા ગુદામાં એક પાતળી નળી મૂકેછે. તેપછી, તે નળીને તમારા મોટા આંતરડા સુધી લઇ જાય છે. મોટા આંતરડાને કોલોન પણ કહેવામાં આવેછે. નળીમાં તેનીસાથે એક કેમેરો જોડાયેલ હોયછે, તેથી ડૉક્ટર તમારા આંતરડાની અંદર જોઈશકેછે. આ પરીક્ષણો દરમિયાન, માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ જોવા માટે ડૉક્ટર પેશીના સેમ્પલ પણ લઈ શકેછે.

લોહિયાળ મળની સારવાર તેના થવાના કારણ શુંછે તેના પર નિર્ભર છે. તમને કદાચ સારવાર ની જરૂર ન પણ પડે અને જો તમને જરૂર હોય તો આપના ડૉક્ટર નીચે મુજબ સારવાર કરી  શકેછે:

  • તમારી આંતરડાની ગતિને નરમ રાખવા માટે ફાઇબર સપ્લિમેન્ટ્સ અને દવાઓ
  • દિવસમાં અમુક વખત લગભગ  15 મિનિટ સુધીગરમ પાણીમાં બેસવું
  • ગુદામાર્ગની ઉપર અથવા અંદર લગાડવામાં આવતી ક્રીમ અને દવાઓ જેપીડા, ખંજવાળ અને સોજામાં મદદરૂપ થાયછે.
  • પાચકતંત્રના રોગો માટે વધુ ગંભીર દવાઓ.

જો તમને હેમોરહોઇડ્સ હોય, તો તમે ઘણું બધું પાણી પીને અને ઘણા બધા ફાયબર ખાવા થીલોહિયાળ સ્ટૂલફરી થીથવાની સંભાવના નેઘટાડી શકોછો ફળો,  શાકભાજી અને સવારના નાસ્તામાં ફાઈબર સામાન્ય રીતે હોયછે. કોબજિયાત (આંતરડાનીહિલચાલમાંતકલીફ) અટકાવવા માટે તમારે દવાઓ ની પણ જરૂર પડી શકે છે.

બાળકોમાં નીચે મુજબ ના તમામ કારણો લોહિયાળસ્ટૂલ નાલક્ષણહોઈશકેછે:

  • મોટી અથવા સખત આંતરડાની ગતિમાંથી ગુદામાં ચીરા (એનલફિશર)
  • એવી સ્થિતિ કે જે દૂધ અથવા સોયાને પચાવવામાં મુશ્કેલ બનાવેછે
  • વાયરસ અથવા બેક્ટેરિયા,  અથવા ફૂડપોઇઝનિંગ દ્વારા ઇન્ફેક્શન
  • રોગો જે પાચનતંત્રને અસર કરેછે
  • ખોરાક અને દવાઓ જે લોહી જેવું લાગે છે પણ નથી

જો તમને તમારા બાળકના ડાયપર અથવા આંતરડાની ગતિમાં લોહી દેખાય, તો તેને ડોકટર પાસે લઇ જાવ.

મદદ ક્યાં મળશે

મળમાં લોહી દેખાય તો હંમેશાં તપાસ કરાવો. ઘણી વાર કારણ ફિશર કે મસા જેવું સાદું હોય છે, પણ સાચું કારણ તપાસથી જ નક્કી થાય છે. વધારે લોહી પડે, ચક્કર આવે કે બેભાન જેવું લાગે, અથવા ઝાડો કાળો ડામર જેવો હોય, તો તે જ દિવસે હૉસ્પિટલ જાઓ.

ડૉ. હર્ષ શાહ, MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology), સર્જિકલ ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજિસ્ટ છે. Dr. Jivraj Mehta Hospital, વાસણા, અમદાવાદમાં તેઓ પેટ, આંતરડા, લિવર અને સ્વાદુપિંડની તકલીફો જુએ છે અને ઓપરેશન પણ ત્યાં જ કરે છે.

OPD: Dr. Jivraj Mehta Hospital, Dr Jivraj Mehta Marg, વાસણા, અમદાવાદ 380007. સમય લેવા ફોન કરો. તમારા જૂના રિપોર્ટ સાથે લાવો. સેકન્ડ ઓપિનિયન આવકાર્ય છે.

ફોન કરો +91 63555 64601

WhatsApp પર પૂછો

છેલ્લે અપડેટ: 4 ઑક્ટોબર 2026

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

સંડાસમાં લોહી પડે તો શું કરવું?

ગભરાશો નહીં, પણ અવગણશો પણ નહીં. લોહીનો રંગ લાલ છે કે કાળો, કેટલું પડે છે, અને સાથે દુખાવો છે કે નહીં તે નોંધો અને ડૉક્ટરને બતાવો. ઘરેલુ કે દેસી દવાથી થોડા દિવસ લોહી બંધ થઈ જાય તો પણ કારણ ત્યાં જ રહે છે, એટલે પહેલાં તપાસ. વધુ લોહી પડે, ચક્કર આવે કે ધબકારા વધે તો તરત ઇમરજન્સીમાં જાઓ.

સંડાસમાં લોહી પડવાનાં કારણો કયાં છે?

સૌથી સામાન્ય કારણ મસા (piles) અને ચીરા (fissure) છે. ચીરામાં સંડાસ વખતે સખત દુખાવો થાય છે, જ્યારે મસામાં મોટાભાગે દુખાવા વગર તાજું લાલ લોહી પડે છે. બીજાં કારણોમાં આંતરડાનો polyp, આંતરડાનો સોજો (colitis), ઇન્ફેક્શન, diverticula અને ક્યારેક આંતરડાનું કેન્સર હોય છે. 40 વર્ષ પછી, વજન ઘટે, લોહીની ઊણપ હોય કે સંડાસની ટેવ બદલાય, તો colonoscopy જરૂરી બને છે.

લાલ લોહી અને કાળા મળ વચ્ચે શું ફરક છે?

તાજું લાલ લોહી મોટાભાગે આંતરડાના છેલ્લા ભાગ કે ગુદામાંથી આવે છે. ડામર જેવો કાળો, ચીકણો અને વાસવાળો મળ (melena) હોજરી કે અન્નનળી જેવા ઉપરના ભાગમાંથી લોહી પડ્યાની નિશાની છે. કાળો મળ ઇમરજન્સી છે, તે જ દિવસે ડૉક્ટરને બતાવો. Iron ની ગોળીથી પણ મળ કાળો થાય છે, પણ તે ચીકણો કે વાસવાળો નથી હોતો.

મળમાં ચીકાશ આવે તો ચિંતા કરવી?

થોડી ચીકાશ (mucus) સામાન્ય છે. પણ ચીકાશ રોજ વધુ આવે અને સાથે લોહી, ઝાડા, પેટમાં દુખાવો કે વજન ઘટવું હોય, તો ઇન્ફેક્શન, IBS કે આંતરડાના સોજાની તપાસ કરાવવી જોઈએ.

સંડાસમાં લોહી પડવાની તપાસ અને સારવાર વિશે અહીં વાંચો.

Facebook
Twitter
LinkedIn
WhatsApp
Email
Skype
Telegram

ડૉ. હર્ષ શાહ તરફથી આરોગ્ય માહિતી, WhatsApp પર મેળવો

સ્વસ્થ પરિવાર: દર અઠવાડિયે રિકવરી, ખોરાક અને ચેતવણીનાં લક્ષણો વિશે કામની સલાહ. કોઈ જાહેરાત નહીં. ગમે ત્યારે બંધ કરી શકો.

તમારો નંબર આ માહિતી મોકલવા માટે અને clinic તમને પહોંચી શકે એ માટે વપરાય છે. કદી વેચાતો કે બીજાને અપાતો નથી. બંધ કરાવવા WhatsApp પર STOP લખો.

Dr. Harsh J Shah
Dr Harsh Shah, Gastro, Cancer & Laparoscopic Surgeon, Ahmedabad
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.