Skip to main contentછેલ્લે સુધાર્યું: 27 ઑક્ટોબર 2026
Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Gastro & Cancer Surgeon
Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ
★★★★★ Google: 4.89 from 216 reviews (Gota clinic) · 4.94 from 18 reviews (Apollo, Bhat)
ટૂંકમાં
H. pylori બે અઠવાડિયાં સુધી સાથે લીધેલી ચાર દવાઓથી દૂર થાય છે. તેમાં એક મજબૂત એસિડની ગોળી અને બે કે ત્રણ એન્ટિબાયોટિક હોય છે. એકલી એક એન્ટિબાયોટિક કામ કરતી નથી.
ત્રણ દવાઓનો જૂનો કોર્સ હવે વધુ વાર નિષ્ફળ જાય છે. ભારતમાં ઘણા ડૉક્ટર સ્થાનિક પ્રતિકાર અને તમારી અગાઉની ગોળીઓ જોઈને ચાર દવાઓનો કોર્સ શરૂ કરે છે.
દરેક ડોઝ પૂરો કરો. પછી ઓછામાં ઓછા ચાર અઠવાડિયે ફરી તપાસ કરાવો, જેથી ખાતરી થાય કે જંતુ ગયું છે.
અલ્સરની સારવારની પૂરી માહિતી અમદાવાદમાં પેપ્ટિક અલ્સરની સારવાર પાના પર છે. આ લેખ H. pylori દૂર કરતી દવાઓ, તેની આડઅસરો અને કોર્સ કામ કર્યો તે બતાવતી તપાસ સમજાવે છે.
એક જ ગોળી જંતુને દૂર કરતી નથી. કોર્સમાં એક મજબૂત એસિડની ગોળી સાથે બે કે વધુ એન્ટિબાયોટિક જોડાય છે. તમે ક્યાં રહો છો અને અગાઉ કઈ દવાઓ લીધી છે તે જોઈને ડૉક્ટર મિશ્રણ પસંદ કરે છે.
| કોર્સ | તેમાં શું હોય | ક્યારે પસંદ થાય |
|---|---|---|
| bismuth સાથે ચાર દવાઓ | એસિડની ગોળી, bismuth, અને બે એન્ટિબાયોટિક (tetracycline અને metronidazole) | ભારતમાં, જ્યાં પ્રતિકાર વધુ છે, ત્યાં ઘણી વાર પહેલી પસંદગી |
| bismuth વગર ચાર દવાઓ | એસિડની ગોળી અને ત્રણ એન્ટિબાયોટિક (amoxicillin, clarithromycin, metronidazole) સાથે લેવાય | bismuth ન મળતું હોય ત્યારે |
| ત્રણ દવાઓ | એસિડની ગોળી અને બે એન્ટિબાયોટિક (amoxicillin, clarithromycin) | જંતુ clarithromycin સામે કામ કરતું હોવાનું જાણ્યું હોય અને તમે તે ક્યારેય લીધી ન હોય ત્યારે જ |
| નવી એસિડ રોકતી દવાનો કોર્સ | વધુ મજબૂત એસિડ રોકતી દવા (vonoprazan) સાથે amoxicillin | જ્યાં તે દવા મળતી હોય અને ડૉક્ટર સલાહ આપે ત્યારે |
ડોઝ તમારા વજન, કિડની, ઍલર્જી અને બીજી ગોળીઓ પર આધાર રાખે છે. ડૉક્ટર તે તમારા માટે લખી આપે છે. મિત્ર, દુકાનદાર કે વેબસાઇટ પરથી કોર્સ નકલ ન કરો.
સાત કે દસ દિવસ કરતાં ચૌદ દિવસમાં જંતુ વધુ ભરોસાપાત્ર રીતે દૂર થાય છે. એસિડની ગોળી માત્ર રાહત માટે નથી, તે સારવારનો ભાગ છે. તે એન્ટિબાયોટિકને કામ કરવામાં મદદ કરે છે.
ટૂંકો કોર્સ ત્યારે જ પસંદ થાય જ્યારે ડૉક્ટર જાણતા હોય કે તે મિશ્રણ માટે તે સાબિત થયો છે. દુખાવો ગયો એટલે જાતે કોર્સ ટૂંકો ન કરો.
મોટા ભાગના લોકોને કોર્સ દરમિયાન થોડું અસ્વસ્થ લાગે છે, છતાં તેઓ તે પૂરો કરે છે. આડઅસરો સામાન્ય રીતે હળવી હોય છે અને કોર્સ પૂરો થતાં ચાલી જાય છે. હળવી ન હોય તો ડૉક્ટરને વહેલા કહો.
| દવા | તમને શું દેખાય | શું મદદ કરે |
|---|---|---|
| bismuth | કાળો મળ અને કાળી જીભ | અપેક્ષિત અને નુકસાન વગરનું. સાથે ચક્કર આવે કે લોહીની ઊલટી થાય તો emergency વિભાગમાં જાઓ |
| metronidazole | મોંમાં ધાતુ જેવો સ્વાદ, ઉબકા | જમ્યા પછી લો. કોર્સ દરમિયાન અને પછીના ત્રણ દિવસ દારૂ ટાળો |
| tetracycline | પેટ બગડવું, તડકો સહન ન થવો | પૂરો ગ્લાસ પાણી સાથે લો અને બેઠેલા રહો. ગર્ભાવસ્થામાં તે અપાતી નથી |
| amoxicillin કે clarithromycin | પાતળો મળ, કડવો સ્વાદ, ચામડી પર ચકામાં | ચકામાં કે અગાઉની penicillin ઍલર્જી હોય તો તરત ડૉક્ટરને કહો |
દરેક ડોઝ માટે ફોનમાં ઍલાર્મ મૂકો. એક ડોઝ ચૂકી જવાથી મોટી તકલીફ થતી નથી, પણ ઘણા ડોઝ ચૂકવાથી કોર્સ નિષ્ફળ જઈ શકે. નિષ્ફળ કોર્સ પછીનો કોર્સ મુશ્કેલ બનાવે છે, કારણ કે જંતુ પ્રતિકાર શીખી લે છે.
જંતુ ગયું છે એમ માની ન લો. છેલ્લી એન્ટિબાયોટિકના ઓછામાં ઓછા ચાર અઠવાડિયા પછી શ્વાસ કે મળની તપાસ બતાવે છે કે કોર્સ કામ કર્યો કે નહીં. આ તપાસ સારવારનો ભાગ છે.
લોહી વહેતા અલ્સર પછી આ તપાસ વધુ મહત્ત્વની છે. આગળનાં પગલાં અલ્સરમાં લોહી કે કાણા પછી શું થાય લેખમાં છે.
પહેલો કોર્સ નિષ્ફળ જાય એ એટલું સામાન્ય છે કે તેની તૈયારી રાખવી પડે. બીજા કોર્સમાં જુદી એન્ટિબાયોટિક વપરાય છે, એ જ મિશ્રણ ફરી નહીં.
અલ્સર કેમ પાછું આવે છે, અને રૂઝ ન આવે ત્યારે શું કરાય છે, તે પેપ્ટિક અલ્સરની સારવારના પાના પર છે.
જંતુ દૂર થવાથી અલ્સર પાછું આવતું અટકે છે. પણ જે ઘા પહેલેથી છે તેને રૂઝવવા થોડાં અઠવાડિયાં એસિડની ગોળી અને ટેવોમાં ફેરફાર જોઈએ.
ભારતમાં આ જંતુ કેમ આટલું સામાન્ય છે, અને ઘરમાં કોની તપાસ કરાવવી, તે H. pylori ભારતમાં સામાન્ય છે, અલ્સર થોડાને કેમ લેખમાં સમજાવ્યું છે.
મોટા ભાગના નિષ્ફળ કોર્સ થોડી ટેવોને કારણે થાય છે. જાણ્યા પછી તે બધી ટાળવી સહેલી છે.
તમારો દુખાવો નવો હોય, કે અલ્સર છે કે નહીં તેની ખાતરી ન હોય, તો પેટમાં દુખાવો: શું અલ્સર છે લેખથી શરૂ કરો.
ના. દુખાવો દિવસોમાં ઓછો થાય છે, પણ જંતુને દૂર થતાં પૂરાં બે અઠવાડિયાં લાગે. વહેલું છોડવાથી જંતુ પ્રતિકાર શીખે છે અને પછીનો કોર્સ મુશ્કેલ બને છે.
ના. દારૂ સાથે metronidazole થી ઊલટી અને ધબકારા વધી શકે. કોર્સ દરમિયાન અને પછીના ત્રણ દિવસ દારૂ ટાળો.
એકલી એન્ટિબાયોટિક નિષ્ફળ જાય છે, કારણ કે જંતુ તેની સામે ઝડપથી ટકી જાય છે. એસિડની ગોળી સાથે બે કે ત્રણ લેવાથી કોર્સ કામ કરવાની શક્યતા ઘણી સારી રહે છે.
પછીનો ડોઝ સમયસર લો અને ડૉક્ટરને કહો. બમણો ડોઝ ન લો. ઘણા ડોઝ ચૂકવાથી કોર્સ નિષ્ફળ જઈ શકે.
કેટલીક દવાઓ સુરક્ષિત નથી. તમે ગર્ભવતી હો કે બાળકનું આયોજન કરતા હો તો ડૉક્ટરને કહો. સામાન્ય રીતે કોર્સ પ્રસૂતિ પછી સુધી મુલતવી રખાય છે.
છેલ્લી એન્ટિબાયોટિકના ઓછામાં ઓછા ચાર અઠવાડિયા પછી શ્વાસ કે મળની તપાસથી ખબર પડે. તે પહેલાં ડૉક્ટર બે અઠવાડિયાં એસિડની ગોળી બંધ કરવા કહી શકે.
સારવારની પૂરી શ્રેણી પેપ્ટિક અલ્સરની સારવારના પાના પર છે. મુસાફરી પહેલાંના પ્રશ્નો માટે +91-63555-64601 પર ફોન કરો.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre, Gota, Ahmedabad
Consultation, endoscopy, biopsy અને scan ના રિપોર્ટ જોવા, બીજો અભિપ્રાય અને નિયમિત તપાસ.
Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar
Apollo Hospital International Limited, GIDC Bhat Industrial Estate, Bhat, Gandhinagar. Endoscopy, biopsy, CT scan, પેટ અને ડ્યુઓડિનમના રોગોનાં ઓપરેશન, અને દાખલ દર્દીઓની સંભાળ.
H. pylori ની તપાસ પૉઝિટિવ આવે એટલે બે અઠવાડિયાંની દવાઓનો કોર્સ શરૂ થાય છે. ગભરાવાની જરૂર નથી. તમારા રિપોર્ટ કે લખેલી દવાઓ પર બીજો અભિપ્રાય જોઈતો હોય તો તે પહેલેથી WhatsApp પર મોકલો. તમને શું માફક આવે તે તપાસ પછી નક્કી થાય છે. ફોન કરો +91-63555-64601 મુલાકાત પહેલાં દવાઓની ચિઠ્ઠી મોકલો
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
