WhatsApp Skip to main content

Dr. Harsh J Shah

Ulcer અને હોજરી બંધ થવી: ઓપરેશન ક્યારે જરૂરી?

અમદાવાદ અને ગાંધીનગર · Dr Harsh Shah, Laparoscopic & Endoscopic Stomach Surgeon

આજે લગભગ દરેક peptic ulcer દવાથી જ મટી જાય છે. અગાઉ acid ઓછું કરવા માટે જે ઓપરેશન થતું હતું તે હવે બંધ થઈ ગયું છે, કારણ કે એ કામ ગોળીઓ વધારે સારી રીતે કરે છે. Surgeon ની જરૂર ફક્ત ત્રણ કારણે પડે છે — ulcer માંથી એવું bleeding થાય જે endoscopy થી બંધ ન થાય, ulcer માં કાણું પડે, અથવા વર્ષોના ulcer ના scar થી હોજરીનો નીકળવાનો રસ્તો બંધ થઈ જાય. અને બે નિયમ હંમેશાં લાગુ પડે — હોજરીના દરેક ulcer ની biopsy થાય જ, અને બંધ થયેલી હોજરીને ત્યાં સુધી cancer જ ગણવામાં આવે જ્યાં સુધી endoscopy, biopsy અને scan ના પાડે. આ ક્રમ સાચો રાખવો એ જ ફરક પાડે છે.

Dr Harsh Shah વિશે

Dr Harsh Shah, laparoscopic and endoscopic stomach surgeon, Ahmedabad

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Laparoscopic & Endoscopic Stomach Surgeon
· Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગર · ગોતા OPD, અમદાવાદ

Surgical gastroenterology માં બે વાર qualified. સોમવારની OPD જેટલી જ રાતના બે વાગ્યે perforation વાળા પેટ માટેની emergency call પણ તેમના કામનો ભાગ છે. Ulcer એવી બીમારી છે જ્યાં surgeon એ કહેવાની હિંમત રાખવી પડે કે જવાબ ઓપરેશન નહીં પણ ચૌદ દિવસની દવા છે — અને જ્યારે એવું ન હોય ત્યારે કલાકમાં જ કામે લાગી જવું પડે. ગોતા listing પર Google rating 4.89 (216 reviews) અને Apollo, ભાટ listing પર 4.94 (17 reviews).

પહેલાં ખાતરી કે આ ulcer જ છે

Ulcer ના લક્ષણો અને હોજરીમાં ગાંઠ હોય તેના લક્ષણો સરખા જ હોય છે. એટલે નિદાન દુખાવાના વર્ણન પરથી ક્યારેય થતું નથી — તે endoscopy થી થાય છે, અને હોજરીમાં તો biopsy થી થાય છે, ulcer જોવામાં કેવું લાગે છે તેનાથી નહીં.

પેટના ઉપરના ભાગમાં બળતરા કે કોરી ખાતો દુખાવો, જમ્યા પછી વધે કે ઘટે, રાત્રે ઊંઘમાંથી ઉઠાડી દે, antacid થી થોડી વાર શાંત થાય — આ જ સૌથી સામાન્ય વાર્તા છે. કાળો ડામર જેવો સંડાસ, લોહીની ઊલટી, કે haemoglobin નું કારણ વગર ઘટવું — એ જ ફરિયાદને જુદી urgency આપે છે. અને અચાનક ખૂબ તીવ્ર દુખાવો જે એક જગ્યાએથી શરૂ થઈને આખા પેટમાં ફેલાય, તેને perforation જ ગણવો પડે અને એ જ કલાકે hospital માં પહોંચવું પડે.

પગલુંશું નક્કી થાય
Upper GI endoscopyUlcer ક્યાં છે, અત્યારે bleeding થાય છે કે નહીં, અને ફરી bleeding કરે એવી નસ દેખાય છે કે નહીં તે જોવાય. આખી રાત ભૂખ્યા રહ્યા પછી પણ હોજરીમાં ખોરાક પડ્યો હોય તો એ પોતે જ એક finding છે અને નીકળવાનો રસ્તો બંધ હોવાનું સૂચવે છે.
હોજરીના દરેક ulcer ની biopsyઆમાં કોઈ છૂટ નથી, અને કિનારીની આસપાસ અનેક જગ્યાએથી લેવાય છે. હોજરીમાં cancer બિલકુલ સાદા ulcer જેવું દેખાઈ શકે છે. Duodenum ના ulcer માં routine biopsy જરૂરી નથી.
Helicobacter pylori નું testingદરેક ulcer ના દર્દીમાં થાય — endoscopy વખતે, અથવા breath કે stool test થી. Breath અને stool test ત્યારે જ સાચાં આવે જ્યારે acid ની દવા બે અઠવાડિયાં પહેલાંથી બંધ કરી હોય.
દર વખતે પૂછાતી દવાઓની આખી યાદીAnti-inflammatory પ્રકારના painkiller, aspirin, steroid અને blood thinner ulcer કરે પણ છે અને ટકાવી પણ રાખે છે. આ દર મુલાકાતે પૂછાય છે, કારણ કે જવાબ બદલાતો રહે છે અને ઘણા દર્દી medical store માંથી લીધેલી ગોળીને “દવા” ગણતા જ નથી.
જ્યારે ulcer વારંવાર પાછું આવેજે ulcer મટતું ન હોય, અસામાન્ય જગ્યાએ હોય, કે સારવાર છતાં પાછું આવે — ત્યાં acid બનાવતી દુર્લભ ગાંઠ માટે blood test થાય, અને ચૂપચાપ ચાલુ રહેલા painkiller ની ફરી શોધ થાય.

જ્યારે તકલીફ દુખાવાની નહીં પણ હોજરી બંધ થવાની હોય, ત્યારે તપાસ વધે છે: પેટનો contrast scan — જેથી ખબર પડે કે block ક્યાં છે, કેટલો લાંબો છે, અને હોજરીની બહારનું કંઈ તેનું કારણ તો નથી ને — અને સાંકડા ભાગમાંથી ઊંડી અનેક biopsy. આપણે ત્યાં tuberculosis પણ આવા સાંકડા ભાગનું સાચું કારણ હોઈ શકે છે, એટલે વાર્તા બંધબેસે ત્યાં તેની તપાસ ઉમેરાય છે.

મોટાભાગના ulcer દવાથી મટે, antibiotic કેમ મહત્વની?

સાદા ulcer ની સારવાર એટલે acid ઓછું કરતી દવા, જે painkiller કારણભૂત હોય તે બંધ, અને જેનામાં bacteria હોય તેમનામાં પૂરો eradication course. આ practice માં first-line તરીકે ચૌદ દિવસનો bismuth-based quadruple regimen વપરાય છે — અને એ મોટાભાગના દર્દી જે prescription લઈને આવે છે તેનાથી જાણી જોઈને જુદો છે.

Acid ઓછું કરતી દવા duodenal ulcer માટે ચાર થી આઠ અઠવાડિયાં અને gastric ulcer માટે આઠ થી બાર અઠવાડિયાં પૂરા ડોઝમાં અપાય છે. Anti-inflammatory painkiller બંધ કરાય છે; જ્યાં ખરેખર બંધ ન થઈ શકે ત્યાં જ્યાં સુધી ચાલુ રહે ત્યાં સુધી acid ની દવાનું રક્ષણ આપવામાં આવે છે. દરેક ulcer ના દર્દીનું Helicobacter pylori માટે testing થાય છે અને જેનામાં નીકળે તે દરેકની સારવાર થાય છે, કારણ કે ulcer પાછું ન આવે તે eradication જ કરે છે — bacteria રહી ગયા હોય તો મટેલું ulcer ફરી થવાની રાહ જ જોતું હોય છે.

Antibiotic ની પસંદગી નાની વાત નથી. ભારતમાં સૌથી વધુ લખાતી clarithromycin આધારિત triple therapy ત્યાં ખરાબ પરિણામ આપે છે જ્યાં એ antibiotic સામે resistance વધારે હોય કે ખબર જ ન હોય — અને આપણી પરિસ્થિતિ એ જ છે. એટલે અહીં ચૌદ દિવસનો bismuth quadruple regimen જ locked first-line છે, penicillin ની allergy હોય તેમના માટે પણ. Clarithromycin triple therapy ફક્ત ત્યારે જ વિકલ્પ રહે છે જ્યારે testing થી સાબિત થાય કે તે strain તેને માટે susceptible છે.

બે પગલાં સારવારનો ભાગ ગણાય છે, વૈકલ્પિક નહીં. Infection મટ્યું કે નહીં તે breath કે stool test થી confirm થાય છે — antibiotic પૂરા થયાના ઓછામાં ઓછા ચાર અઠવાડિયાં પછી અને acid ની દવા બંધ કર્યાના બે અઠવાડિયાં પછી; તે પહેલાં test ખોટો જવાબ આપે છે. અને gastric ulcer ની આઠ થી બાર અઠવાડિયે ફરી endoscopy થાય છે, જેથી આંખે અને biopsy થી સાબિત થાય કે તે મટી ગયું છે. ત્યાં સુધીમાં ન મટ્યું હોય તો ફરી biopsy લેવાય છે, બીજા મહિનાની ગોળીઓ નહીં.

લોહી પડતું ulcer: પહેલાં ઓપરેશન કેમ નહીં?

Bleeding વાળા ulcer માં પહેલાં resuscitation અને પછી endoscopy થી સારવાર. ઓપરેશન એ rescue છે, પહેલી ચાલ નહીં — અને આ આધુનિક ક્રમને કારણે જ emergency ulcer surgery એક પેઢી પહેલાં હતી તેના કરતાં ઘણી ઓછી થઈ ગઈ છે.

કોઈ પણ procedure પહેલાં resuscitation: fluid, અને transfusion જાણી જોઈને સંયમિત target સુધી જ — haemoglobin normal દેખાય ત્યાં સુધી નહીં, કારણ કે છૂટથી transfusion આપવાથી ફરી bleeding થવાની શક્યતા વધે છે. IV acid ની દવા શરૂ થાય છે. પછી endoscopy ulcer ઓળખે છે અને તેના તળિયે શું દેખાય છે તેનું grading કરે છે — ફુવારાની જેમ વહેતી નસ, દેખાતી નસ, ચોંટેલો clot, સપાટ ડાઘ કે ચોખ્ખું તળિયું. એ grading જ નક્કી કરે છે કે કોને scope થી સારવાર જોઈએ અને કોને ફક્ત ખવડાવીને નજર રાખવાની છે — ulcer ની સાઇઝ નહીં.

જ્યાં સારવાર જરૂરી હોય ત્યાં હંમેશાં બે રીત સાથે વપરાય છે — adrenaline નું injection અને સાથે clip કે heat probe. એકલું adrenaline પૂરતી સારવાર નથી અને અહીં એકલું વપરાતું નથી. ફરી bleeding થાય તો પહેલો જવાબ theatre નહીં પણ ફરી endoscopy છે; એ પણ નિષ્ફળ જાય તો catheter દ્વારા ખોરાક આપતી નસ બંધ કરવાનું પગલું આવે છે, અને ઓપરેશન છેલ્લું પગથિયું છે. Heart માટે લેવાતું aspirin સામાન્ય રીતે acid ની દવાના રક્ષણ સાથે ચાલુ રખાય છે, અને anticoagulant તમારા cardiologist સાથે નક્કી કરેલા સમયપત્રક પ્રમાણે ફરી શરૂ થાય છે — કારણ કે એ બંધ રાખવાનું જોખમ પણ સાચું છે.

Ulcer માં કાણું પડવું એ emergency છે

Perforated ulcer એટલે હોજરી કે duodenum ની દીવાલમાં આરપાર કાણું. પરિણામ કઈ technique વપરાઈ તેના કરતાં leak કેટલી ઝડપે બંધ થયું તેના પર વધારે આધાર રાખે છે. મોડું આવવું, આવતી વખતે shock માં હોવું અને બીજી બીમારીઓ — આ ત્રણ જ તેને ખતરનાક બનાવે છે.

Repair પોતે સાદું અને વર્ષોથી ચકાસાયેલું ઓપરેશન છે: કાણું ટાંકાથી બંધ કરાય છે અને omentum — પેટની અંદરની ચરબીની ચાદર — ની એક પટ્ટી તેના પર હળવેથી બાંધીને seal કરાય છે, પછી આખું પેટ બરાબર ધોવાય છે. દર્દી stable હોય, વહેલો આવ્યો હોય અને perforation નાનું હોય તો દૂરબીનથી થઈ શકે છે; પેટ ખૂબ ગંદું થયું હોય, કે દર્દી unstable હોય કે મોડો આવ્યો હોય, તો open operation વધારે સારું. દૂરબીનમાંથી open માં ફેરવવું એ દર્દીના હિતમાં લેવાયેલો નિર્ણય છે, નિષ્ફળતા નહીં.

બે નિયમમાં કોઈ અપવાદ નથી. હોજરીના perforation ની કિનારીની biopsy ઓપરેશન દરમિયાન જ લેવાય છે, અને પછી healing સાબિત કરવા ફરી scope થાય છે — કારણ કે મધરાતે scope માં ફાટેલી ગાંઠ અને ફાટેલું સાદું ulcer સરખાં જ દેખાય છે. અને ખૂબ મોટું કે બરડ કાણું ફક્ત patch થી બંધ ન થાય; ત્યાં દર્દીનું શરીર જેટલું સહન કરી શકે તે પ્રમાણે વધારે મોટા repair માંથી એક ત્યાં જ પસંદ કરવો પડે છે. ઓપરેશન વગર perforation સંભાળવું બહુ ઓછા દર્દીમાં શક્ય છે — જ્યાં contrast study સાબિત કરે કે leak જાતે બંધ થઈ ગયું છે, પેટ નરમ છે, દર્દી સુધરી રહ્યો છે, અને એ સ્થિતિ બદલાય તે જ ક્ષણે ઓપરેશન કરવા surgeon તૈયાર ઊભો છે.

હોજરી બંધ: પહેલાં dilatation, ન ફાવે તો ઓપરેશન

વર્ષોના ulcer થી હોજરીનો નીકળવાનો રસ્તો scar થી સાંકડો થઈ જાય ત્યારે ખોરાક બહાર નીકળતો બંધ થાય છે. કલાકો કે દિવસો પહેલાં ખાધેલા વાસી ખોરાકની ઊલટી, બે કોળિયામાં જ પેટ ભરાઈ જવું, અને સતત વજન ઘટવું — આ ચિત્ર છે. પહેલી સારવાર ઓપરેશન પણ નથી અને scope પણ નથી — પહેલાં ઊલટીએ બગાડેલું શરીરનું chemistry સુધારવાનું છે.

સતત ઊલટીથી શરીરમાંથી acid, chloride અને potassium નીકળી જાય છે. તેનાથી ખેંચ આવે, ઘેન ચડે અને ગંભીર કિસ્સામાં ફીટ આવે, અને anaesthesia જોખમી બને. તેને પહેલાં મીઠાવાળા fluid થી સુધારાય છે અને kidney કામ કરે છે તે સાબિત થયા પછી potassium ઉમેરાય છે. સાથે જ હોજરીમાં પહોળી નળી મૂકીને બે-ત્રણ દિવસ સુધી તેને ખાલી કરીને ધોવાય છે, જેથી મહિનાઓથી ભરાઈ રહીને ઢીલી પડેલી હોજરી થોડી શક્તિ પાછી મેળવે. Nutrition એ જ મુલાકાતે તપાસાય છે — નોંધપાત્ર વજન ઘટ્યું હોય, BMI ઓછો હોય કે albumin ઓછું હોય તો dietitian ને સામેલ કરીને, planned surgery પહેલાં થોડો સમય feeding અપાય છે.

ત્યાર પછી જ સાંકડા ભાગની સારવાર શરૂ થાય છે, અને scar નો સ્વભાવ જ આગળનું બધું નક્કી કરે છે.

પરિસ્થિતિશું કરાય છે
Ulcer થી થયેલો ટૂંકો, નરમ, તાજો સાંકડો ભાગEndoscope દ્વારા balloon થી તબક્કાવાર dilatation, અનેક session માં, સાથે acid ની દવા અને eradication. મોટાભાગના દર્દી ઓપરેશન ટાળી શકે છે.
પૂરતી dilatation પછી પણ વારંવાર બંધ થઈ જતો ભાગઓપરેશન. વારંવાર નિષ્ફળ જવું એ refer કરવાનું કારણ છે, વધુ એક પ્રયત્નનું નહીં.
લાંબો, કઠણ, વળાંકવાળો કે acid પીવાથી થયેલો સાંકડો ભાગશરૂઆતથી જ ઓપરેશન — dilatation ટકશે નહીં, અને વારંવારના પ્રયત્નોમાં દીવાલ ફાટવાનું જોખમ છે.
સામાન્ય રીતે થતું ઓપરેશનદૂરબીનથી bypass: નાના આંતરડાનો એક ભાગ હોજરીના સૌથી નીચેના ભાગ સાથે જોડી દેવાય છે, જેથી ખોરાક નવા પહોળા રસ્તેથી નીકળે. Scar વાળા outlet ને અડકવામાં આવતું નથી.
હોજરીના નીચેના ભાગમાં ગાઢ scar, કે acid થી થયેલી ઈજાહોજરીનો એ scar વાળો નીચેનો ભાગ કાઢીને બાકીનો ફરી જોડાય છે.
ઓપરેશન વખતે જ મળેલો ટૂંકો, નરમ સાંકડો ભાગBypass ને બદલે outlet ને ફક્ત પહોળો કરી દેવાય છે.

એક ઓપરેશન હવે બિલકુલ થતું નથી: acid બનાવતી નસ કાપવાનું. ગોળીઓ acid ને એ ઓપરેશન કરતાં વધારે સારી રીતે કાબૂમાં રાખે છે, અને એ ઓપરેશનની પોતાની લાંબા ગાળાની તકલીફો હતી. એ જ કારણે, જે સાદા ulcer ની સારવાર જ બરાબર થઈ નથી તેના માટે planned ઓપરેશન પણ obsolete છે — ત્યાં સાચો જવાબ પૂરો eradication course અને painkiller બંધ કરવાનો છે, ચીરો નહીં.

સાજા થવાનો સમય, અને consent પહેલાંની વાત

Patch repair પછી અને બંધ હોજરી માટેના bypass પછી, એ જ દિવસે પથારીમાંથી ઊભા કરાય છે અને આંતરડું જાગે તેમ ખોરાક ફરી શરૂ થાય છે. Bypass પછીની એક અપેક્ષિત તકલીફ એ છે કે હોજરી થોડા દિવસ ધીમે ખાલી થાય — એ ધારેલું જ હોય છે, નળી અને ધીરજથી સંભાળાય છે, અને કંઈ ખોટું થયું હોવાની નિશાની નથી.

દુખાવો એવી રીતે કાબૂમાં રખાય છે જેમાં strong opioid ઓછામાં ઓછા વપરાય, fluid માપેલા target પ્રમાણે અપાય છે, અને ઓપરેશન દરમિયાન શરીર ગરમ રખાય છે. ઘરે ત્યારે જ જવાય જ્યારે એક દિવસ તાવ ન આવ્યો હોય, નરમ ખોરાક પચતો હોય, જાતે ચલાતું હોય અને ગોળીઓથી દુખાવો કાબૂમાં હોય — અને તે પહેલાં eradication નો course લખાઈને સમજાવાઈ ગયો હોય, painkiller નો સવાલ લેખિતમાં નક્કી થયો હોય, cure નો test book થયો હોય, અને gastric ulcer કે gastric perforation હોય તો ફરી endoscopy ની તારીખ discharge paper પર લખાઈ હોય.

Consent પહેલાં પૂરી વાત આંકડાની યાદીથી નહીં પણ સીધા શબ્દોમાં થાય છે: transfusion જોઈએ એટલું bleeding, ઘાની જગ્યાએ infection, પગ કે ફેફસામાં clot, heart પર ભાર, દૂરબીનમાંથી open માં ફેરવવાની શક્યતા. Patch repair માટે — repair માંથી leak, પેટની અંદર રસી ભરાવી, ફરી ઓપરેશન કરવાની જરૂર, પહેલેથી જ infected પેટમાં ટાંકા ખૂલી જવા, અને જીવનું જોખમ — જે perforation માં સૌથી વધુ એના પર આધાર રાખે છે કે leak કેટલો સમય ખુલ્લું રહ્યું, આવતી વખતે shock હતો કે નહીં, અને બીજી બીમારીઓ કેવી છે. Bypass કે હોજરીનો ભાગ કાઢવા માટે — સાંધામાંથી leak, ઉપર કહેલું ધીમું ખાલી થવું, આગળ જતાં નવા સાંધા પર ulcer, bile નો ઊંધો પ્રવાહ, અને જમ્યા પછી નબળાઈ. તમારી ઉંમર, તમારું પોષણ, તમારી બીજી બીમારીઓ અને તમે કેટલું મોડું આવ્યા — એ પ્રમાણેના તમારા પોતાના આંકડા consent ની ચર્ચામાં જ લેખિતમાં અપાય છે, કારણ કે સરેરાશ આંકડા કોઈ એક વ્યક્તિનું વર્ણન કરતા નથી.

Dr Harsh Shah ના દર્દીઓ શું કહે છે

★★★★★

“My husband is suffering from last 5 to 6 years regarding stomach problem. We consulted Dr Harsh Shah. We are satisfied with his way of treatment and best diagnosis. Thank you so much again.”

Prexa H Parikh · Google review

★★★★★

“It is one of the best hospitals for gastric problems, the staff is humble, service is good. My dad is getting treated by Harsh Sir, whenever we came here on regular check-ups or emergencies he has treated him according to the situation. Once we entered the premises of the hospital they just took over all your stress by doing what they do best. I will recommend to everyone with any gastric problem that this is your go-to place in an emergency.”

Kandarp Yogi · Google review

નીચેના reviews Dr Harsh Shah ના Google listings પરથી છે, જેમ લખાયા છે તેમ જ મૂક્યા છે.

Dr Harsh Shah સાથે તમારી સારવારનો પ્રવાસ

પહેલી consultation થી recovery સુધી પાંચ તબક્કા છે, અને દરેક તબક્કે તમને કહેવામાં આવે છે કે હવે પછી શું અને ક્યારે.

  1. Consultation book કરો. Call કે WhatsApp કરો, અને biopsy result સાથેનો endoscopy report, કોઈ scan, જૂનાં prescription, અને painkiller તથા blood thinner ની આખી યાદી લઈને આવો — medical store માંથી લીધેલું હોય તે પણ.
  2. તપાસ પૂરી કરો. જે બાકી હોય તે ગોઠવાય છે: gastric ulcer ની biopsy સાથે endoscopy, યોગ્ય શરતોમાં bacteria નું testing, blood test, અને બંધ હોજરી હોય તો scan, ઊંડી biopsy અને nutrition ની તપાસ.
  3. Medical સારવાર, બરાબર રીતે. પૂરા ડોઝમાં પૂરા સમય સુધી acid ની દવા, painkiller બંધ કે રક્ષણ સાથે, અને ચૌદ દિવસનો eradication course પૂરો. મોટાભાગના દર્દી અહીં જ મટી જાય છે.
  4. Procedure ફક્ત જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં. સાંકડા outlet માટે balloon dilatation; endoscopy થી કાબૂમાં ન આવતા bleeding માટે, perforation માટે, કે ખુલ્લો ન રહેતા સાંકડા ભાગ માટે ઓપરેશન. Planned surgery તમારું chemistry અને nutrition સુધર્યા પછી જ.
  5. Follow-up. બે અઠવાડિયે ઘા અને ખોરાકની સમીક્ષા સાથે eradication પૂરો થયો કે નહીં તેની ચકાસણી; છ થી આઠ અઠવાડિયે cure નો test; અને gastric ulcer કે gastric perforation હોય તો આઠ થી બાર અઠવાડિયે healing સાબિત કરવા ફરી endoscopy. Painkiller ની ચેતવણી તમારા દરેક ભવિષ્યના prescription માં નોંધાય છે.

ખર્ચ, insurance અને admission

Bleeding કે perforated ulcer માટેનું emergency admission અને બંધ હોજરી માટેની planned surgery મોટાભાગની health insurance policy માં અને Apollo Hospital, ભાટ ની cashless સુવિધામાં આવરી લેવાય છે. Emergency માં પહેલાં દાખલ કરાય છે, કાગળ પછી.

Estimate આના પર બદલાય છે: admission emergency છે કે planned; સારવાર endoscopic, દૂરબીનથી કે open છે; કેટલી dilatation session જોઈએ; ઓપરેશન પહેલાં નળીથી feeding ના સમયની જરૂર છે કે નહીં; room category; અને રોકાણની લંબાઈ, જે perforation પછી તમે કેટલા બીમાર હાલતમાં આવ્યા તેના પર આધાર રાખે છે. Planned admission માટે office clinical justification અને પૂરી થયેલી medical સારવારના record સાથે pre-authorisation તૈયાર કરે છે અને તમે આવો તે પહેલાં cashless મંજૂરી માંગે છે. Policy document, ઓળખપત્ર, જૂના record, imaging (film સાથે disc પણ), endoscopy અને biopsy ના report, અને હાલનાં prescription લઈને આવો.

દર્દીઓ ulcer ની સર્જરી વિશે જે પૂછે છે

મારા ulcer માટે ઓપરેશન જરૂરી છે?

લગભગ ચોક્કસ નહીં. મોટાભાગનાં ulcer acid ઓછું કરતી ગોળીઓ, કારણભૂત painkiller બંધ કરવાથી અને bacteria ને મારવાના પૂરા course થી મટી જાય છે. ઓપરેશન ફક્ત ત્રણ complication માટે છે — endoscopy થી ન રોકાતું bleeding, દીવાલમાં કાણું, અને scar થી બંધ થયેલો outlet. Acid ઓછું કરવાનું જૂનું ઓપરેશન હવે થતું નથી, કારણ કે ગોળીઓ એ કામ વધારે સારી રીતે કરે છે.

મારા ડૉક્ટરે H. pylori ની antibiotic કેમ બદલી?

કારણ કે સામાન્ય રીતે લખાતી clarithromycin આધારિત દવા ત્યાં ઘણી વાર નિષ્ફળ જાય છે જ્યાં એ antibiotic સામે resistance વધારે હોય કે મપાયેલી જ ન હોય — અને આપણી વસ્તીનું એ જ ચિત્ર છે. એટલે અહીં ચૌદ દિવસનો bismuth આધારિત quadruple course first-line વપરાય છે. Clarithromycin ત્યારે જ રખાય છે જ્યારે testing બતાવે કે તમારો strain હજી તેને માટે susceptible છે.

મારું ulcer હોજરીમાં છે. Biopsy અને ફરી endoscopy કેમ?

કારણ કે હોજરીનું cancer બિલકુલ સાદા ulcer જેવું જ દેખાઈ શકે છે, અને લક્ષણો કે દેખાવ એ બેને અલગ પાડી શકતા નથી. પહેલી endoscopy માં કિનારીની આસપાસથી અનેક biopsy લેવાય છે, અને આઠ થી બાર અઠવાડિયે scope ફરી થાય છે કે ulcer ખરેખર મટ્યું છે કે નહીં. ત્યાં સુધીમાં ન મટ્યું હોય તો વધુ ગોળીઓને બદલે ફરી biopsy લેવાય છે. Duodenum ના ulcer માં આ જરૂરી નથી.

ગઈકાલે ખાધેલા ખોરાકની ઊલટી થાય છે. શું થઈ રહ્યું છે?

વાસી ખોરાકની ઊલટી, બે કોળિયામાં પેટ ભરાઈ જવું, વજન ઘટવું — આ ચિત્ર સૂચવે છે કે હોજરીનો outlet બંધ થયો છે, સામાન્ય રીતે લાંબા સમયના ulcer ના scar થી. આની તપાસ જલદી જરૂરી છે — એક તો ઊલટી પોતે શરીરનું chemistry ખતરનાક રીતે બગાડે છે, અને બીજું એ કે block ને ulcer નો જ માની લેતાં પહેલાં તેની પૂરી તપાસ થવી જોઈએ.

ઓપરેશન વગર block ખૂલી શકે?

ઘણી વાર હા. ટૂંકો, નરમ સાંકડો ભાગ endoscope દ્વારા balloon થી અનેક session માં તબક્કાવાર પહોળો કરાય છે, સાથે acid ની દવા અને eradication; આ રીતે સારવાર પામેલા મોટાભાગના દર્દી ઓપરેશન ટાળી શકે છે. લાંબો, કઠણ કે acid થી બળેલો ભાગ ખુલ્લો રહેતો નથી, અને ત્યાં પ્રામાણિક સલાહ વધુ પ્રયત્નોને બદલે ઓપરેશનની છે.

Ulcer માંથી લોહી પડ્યા પછી aspirin કે લોહી પાતળું કરવાની દવા લેવાય?

સામાન્ય રીતે હા, અને તેને કાયમ બંધ રાખવાનું પોતાનું ગંભીર જોખમ છે. Heart ની રક્ષા માટેનું aspirin મોટાભાગે acid ની દવાના રક્ષણ સાથે ચાલુ રખાય છે કે વહેલું ફરી શરૂ થાય છે. Anticoagulant તમારા cardiologist કે physician સાથે નક્કી કરેલા સમયપત્રક પ્રમાણે ફરી શરૂ થાય છે. સાંધા કે સ્નાયુના દુખાવા માટેના anti-inflammatory painkiller જુદી વાત છે — એ જ બંધ કરાય છે, અને તેના વિકલ્પ સૂચવાય છે.

Dr Harsh Shah ને ક્યાં મળવું

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre
ગોતા, અમદાવાદ, ગુજરાત

Google rating 4.89 — 216 reviews

Directions મેળવો

Apollo Hospital
ભાટ, ગાંધીનગર, ગુજરાત

Google rating 4.94 — 17 reviews

Directions મેળવો

Dr Harsh Shah અમદાવાદ–ગાંધીનગર વિસ્તારમાં બે જગ્યાએ consultation કરે છે: ગોતા, અમદાવાદ ખાતેની clinic અને ભાટ, ગાંધીનગર ખાતે Apollo Hospital.

લાંબા સમયના ulcer ના લક્ષણો સાથે, અને perforation ની emergency સાથે, દર્દીઓ ગુજરાતભરમાંથી — ગાંધીનગર, રાજકોટ, સુરત, વડોદરા, ભાવનગર, જામનગર, જૂનાગઢ અને કચ્છ — તથા રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશથી Dr Harsh Shah પાસે આવે છે. Emergency ન હોય તો endoscopy report અને prescription ની યાદી પહેલાં WhatsApp પર મોકલો, જેથી consultation કાગળ ભેગા કરવામાં નહીં પણ નિર્ણય લેવામાં વપરાય.

Endoscopy નો report અને biopsy નું result લઈને આવો , અને તમે જે પણ painkiller કે blood thinner લેતા હો તેની આખી યાદી પણ. આ બે વસ્તુ જ મોટાભાગનું નક્કી કરે છે. Call +91-63555-64601 · WhatsApp કરો

Rate this page

Get health updates from Dr Harsh Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

Dr. Harsh J Shah
Dr Harsh Shah - Surgical Gastroenterologist and GI Robotic Surgeon, Ahmedabad
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.