Skip to main contentછેલ્લે સુધાર્યું: 7 નવેમ્બર 2026
Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Liver & Gastro Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ
ટૂંકમાં
લિવરના hydatid cyst ના ઓપરેશનમાં કોથળીમાંથી જીવંત કૃમિ બહાર કાઢાય છે, જેથી તેનો કોઈ અંશ પેટમાં ઢોળાય નહીં. પછી ખાલી પોલાણની સંભાળ લેવાય છે.
કોથળીના કદ અને જગ્યા પ્રમાણે ઓપરેશન દૂરબીનથી કે પેટ ખોલીને થાય છે. ગોળીઓ ઓપરેશન પહેલાં અને પછી ચાલે છે.
મોટા ભાગના લોકો બીજા દિવસે ચાલે છે, થોડા દિવસમાં ઘરે જાય છે, અને થોડા અઠવાડિયે હળવા કામે પાછા ફરે છે.
Hydatid cyst કેવી રીતે પકડાય અને તે લિવર abscess થી કેમ જુદી છે તે અમારા લિવર abscess અને hydatid cyst પાનામાં છે. અહીં એક જ વાત છે: ઓપરેશનમાં ખરેખર શું થાય છે, આગલી રાતથી પહેલી તપાસ સુધી.
મોટી, ચેપવાળી, પિત્તની નળી પર દબાણ કરતી કે ફાટી જવાની શક્યતાવાળી કોથળી માટે ઓપરેશન સૂચવાય છે. નાની કે મરી ગયેલી કોથળી ઘણી વાર તેના વગર સંભાળાય છે.
| સારવાર | સામાન્ય રીતે ક્યારે વિચારાય | તેમાં શું થાય |
|---|---|---|
| ફક્ત ગોળીઓ અને સ્કેન | કોથળી નાની હોય, અથવા સખત થઈને મરી ગઈ હોય | Albendazole, પછી નિયમિત સોનોગ્રાફી |
| સોયની પ્રક્રિયા | એક કોથળી, અંદર જવાનો સ્પષ્ટ રસ્તો, અને પિત્તની નળી સાથે જોડાણ નહીં | સોનોગ્રાફી હેઠળ સોયથી પ્રવાહી કાઢી સલામત દ્રાવણ અંદર અપાય |
| દૂરબીનનું ઓપરેશન | મધ્યમ કદની કોથળી, જ્યાં કૅમેરા પહોંચે | નાના કાપા, કૅમેરા, પગલાં ખુલ્લા ઓપરેશન જેવાં જ |
| પેટ ખોલીને ઓપરેશન | મોટી કે ઊંડી કોથળી, ઘણી કોથળીઓ, અથવા ફાટેલી કે ચેપવાળી | ઉપલા પેટમાં એક કાપો, લિવરનું વધુ પહોળું દૃશ્ય |
પસંદગી નક્કી નિયમથી નહીં, તમારા સ્કેનથી થાય છે. સર્જન કદ, કોથળીઓની સંખ્યા, જગ્યા, અને તે પિત્તની નળી કે મોટી નસને અડે છે કે નહીં તે જુએ છે.
લોહીના ટેસ્ટ, CT કે MRI સ્કેન, બેભાન કરવા માટેની ફિટનેસ તપાસ થાય છે, અને ગોળીઓનો કોર્સ ઓપરેશનના દિવસ પહેલાં શરૂ થાય છે.
લક્ષ્ય એ છે કે કોથળીનું પ્રવાહી પેટમાં એક ટીપુંય ન પહોંચે, અને પોલાણની એવી સંભાળ લેવાય કે કોથળી ફરી ભરાય નહીં.
પોલાણને ડ્રેન સાથે રૂઝવા દેવાય, ઓમેન્ટમના ટુકડાથી ભરાય, અથવા કોથળીની દીવાલ સાથે કાઢી નંખાય. પસંદગી કોથળી પર આધાર રાખે છે.
ઓમેન્ટમ એટલે પેટની અંદર લટકતું ચરબીનું પડ. તેનો એક ટુકડો ઘણી વાર પોલાણમાં મુકાય છે, કેમ કે તે લોહીનો પુરવઠો લાવે છે અને જગ્યા રૂઝવામાં મદદ કરે છે. કેટલાક દર્દીમાં સર્જન કોથળીને તેની બહારની દીવાલ સાથે, અથવા તેને ધરાવતા લિવરના ભાગ સાથે કાઢી નાખે છે. તેમાં વધુ સમય લાગે છે અને જ્યારે કોથળી એવી જગ્યાએ હોય કે તે સલામત રીતે થઈ શકે ત્યારે જ કરાય છે. તમારા માટે કઈ રીત સંભવ છે તે સર્જન અગાઉથી કહે છે, અને કોથળી જોયા પછી તે બદલી પણ શકે.
મુખ્ય જોખમ પિત્ત ગળવું, પોલાણમાં ચેપ, લોહી વહેવું અને એલર્જીની પ્રતિક્રિયા છે. ટીમ દરેક માટે અગાઉથી તૈયારી રાખે છે.
દરેક ઓપરેશનમાં થોડું જોખમ હોય છે, અને તમારું જોખમ તમારી કોથળી, ઉંમર અને સામાન્ય તબિયત પર આધાર રાખે છે. સર્જનને તમારું જોખમ સમજાવવા કહો.
બીજા દિવસે બેસવાનું અને ચાલવાનું શરૂ થાય છે, ડ્રેન અને પિત્તની તપાસ સ્થિર લાગે ત્યારે રજા મળે છે, અને પછી થોડા અઠવાડિયા ઘરે આરામ કરવાનો હોય છે.
દુખાવો દવાથી ઓછો કરાય છે, અને દૂરબીનના ઓપરેશનમાં સામાન્ય રીતે ખુલ્લા ઓપરેશન કરતાં ઓછું દુખે છે. ખોરાક તબક્કાવાર પાછો આવે છે, ઘૂંટડાથી હળવા ભોજન અને પછી સામાન્ય ખોરાક. ડ્રેનમાંથી પ્રવાહી આવતું બંધ થાય ત્યારે તે કાઢી નંખાય છે. તમે ગોળીઓ, ઘાની સંભાળની સૂચના અને પહેલા સ્કેનની તારીખ સાથે ઘરે જાઓ છો. થોડા અઠવાડિયા પછી હળવું કામ શક્ય છે, અને ભારે વજન સર્જન કહે પછી જ ઉપાડાય. તાવ, પીળી આંખો, ઘામાંથી પ્રવાહી ઝરવું કે વધતો દુખાવો હોય તો તરત ફોન કરો.
પૂછો કે તમારી કોથળી માટે કઈ રીત ધારી છે, શું બદલાય તો પ્લાન બદલાય, અને કેટલા દિવસ રહેવું તથા ગોળીઓ કેટલો સમય લેવી.
ના. નાની કે સખત થઈ ગયેલી કોથળી માટે ઘણી વાર ફક્ત ગોળીઓ અને સ્કેન ચાલે. મોટી, ચેપવાળી કે ફાટેલી કોથળી, અથવા પિત્તની નળી પર દબાણ કરતી કોથળી માટે ઓપરેશન સૂચવાય છે.
ઘણી વાર હા, જ્યારે કોથળી મધ્યમ કદની હોય અને કૅમેરા પહોંચે તેવી જગ્યાએ હોય. મોટી કે ઊંડી કોથળી, અથવા ઘણી કોથળીઓ માટે પેટ ખોલવું પડી શકે. દૂરબીનથી દૃશ્ય સલામત ન લાગે તો સર્જન ખુલ્લા ઓપરેશનમાં બદલે છે.
Albendazole ઓપરેશન પહેલાં કૃમિને નબળો કરે છે, અને પછી નવી કોથળી થવાની શક્યતા ઘટાડે છે. સમય અને કોર્સ કેટલો તે સર્જન નક્કી કરે છે.
ઢોળાય તો હા, જોખમી બની શકે. એટલે પેટને કૃમિ મારતા દ્રાવણથી પલાળેલા ગૉઝથી બચાવાય છે અને પ્રવાહી બંધ રીતે ખેંચાય છે. એલર્જીની પ્રતિક્રિયા માટે બેભાન કરનારી ટીમ તૈયાર રહે છે.
સામાન્ય રીતે થોડા દિવસ, જ્યાં સુધી તમે ખાતા, ચાલતા હો અને ડ્રેનનું પ્રવાહી સ્થિર લાગે. ચોક્કસ સમય કોથળી અને તમે કેવા સાજા થાઓ તેના પર આધાર રાખે છે.
ઘણી વાર હા. ડ્રેન પોલાણમાંથી પ્રવાહી કે પિત્તને બહાર જવા દે છે, અને ગળતર હોય તો ટીમને બતાવે છે. તેમાંથી પ્રવાહી આવતું બંધ થાય ત્યારે તે કાઢી નંખાય છે.
થોડા અઠવાડિયા પછી હળવું કામ શક્ય છે. ભારે વજન ઉપાડવાનું સર્જન તપાસમાં છૂટ આપે પછી જ.
લિવરના abscess અને hydatid cyst ની પૂરી માહિતી માટે લિવર abscess અને hydatid cyst પાનાથી શરૂ કરો. આવતાં પહેલાં સવાલ હોય તો +91-63555-64601 પર ફોન કરો.
ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601
લિવરના hydatid cyst માટે ઓપરેશનની સલાહ મળી છે, પણ તેમાં શું થાય તે સમજાતું નથી? Dr Harsh Shah તમારાં સ્કેન જુએ છે, તમારી કોથળીને ગોળીઓ, સોયની પ્રક્રિયા કે ઓપરેશનમાંથી શું બંધબેસે તે કહે છે, અને નિર્ણય પહેલાં દરેક પગલું સમજાવે છે. કન્સલ્ટેશન બુક કરો અને બધાં સ્કેન તથા રિપોર્ટ સાથે લાવો. ફોન કે WhatsApp સંદેશ પણ કરી શકો. Call +91-63555-64601 WhatsApp પર પૂછો
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.