પિત્તાશયની પથરીમાં શું ખાવું જોઈએ?

કૉલ કરો

ખોરાકની પથરી પર શું અસર થાય છે?

યોગ્ય ખોરાક પિત્તાશયને વારંવાર જોરથી સંકોચાતું અટકાવે છે, જેનાથી દુખાવાના હુમલા ઘટે છે. પણ એ પથરીને નાની કરતો નથી કે કાઢતો નથી. ખોરાક દુખાવો ટાળવાનો રસ્તો છે, સારવારનો વિકલ્પ નહીં.

જે પથરીએ એક વાર દુખાવો આપ્યો છે, એ પરેજી છતાં ફરી આપશે.

કઈ વસ્તુઓ ખાવી યોગ્ય રહે છે?

ચરબી ઓછી અને રેસા વધારે હોય એવો ખોરાક સૌથી આરામદાયક રહે છે. એનાથી પિત્ત ધીમે ધીમે છૂટે છે અને કોથળી પર અચાનક દબાણ આવતું નથી.

દિવસમાં ત્રણ ભારે જમણને બદલે ચાર-પાંચ નાના ભાગ સારા રહે છે. એનાથી પિત્તાશય પર એક સાથે મોટું દબાણ આવતું નથી, અને કોથળી નિયમિત ખાલી થતી રહે છે.

જમવાનો સમય કેટલો મહત્વનો છે?

ઘણો. લાંબા સમય સુધી ભૂખ્યા રહેવાથી પિત્ત કોથળીમાં જમા રહીને ઘટ્ટ થાય છે, અને એ જ આગળ જતાં નવી પથરી બનવાનો રસ્તો ખોલે છે. સવારનો નાસ્તો છોડવાની ટેવ આ બાબતે સૌથી નુકસાનકારક છે.

રાત્રિભોજન સૂવાના બે-ત્રણ કલાક પહેલાં રાખો. સૂતી વખતે ભરેલી કોથળી પર દબાણ રહે છે, અને રાતના દુખાવાની ફરિયાદ મોટે ભાગે અહીંથી જ આવે છે.

શું ઘી અને તેલ સાવ બંધ કરવું પડશે?

ના. શરીરને થોડી ચરબી જોઈએ જ છે. વાત માત્રાની છે, સાવ બંધ કરવાની નહીં. આખા દિવસમાં બે-ત્રણ ચમચી તેલ કે ઘી મોટા ભાગના લોકો માટે બરાબર રહે છે.

તકલીફ ત્યારે થાય છે જ્યારે એક જ વારમાં ખૂબ ચીકાશ જાય — જેમ કે તળેલો નાસ્તો, મીઠાઈ, કે ઘીથી ભરેલી થાળી. ત્યારે કોથળી જોરથી સંકોચાય છે અને ત્યાં જ દુખાવો શરૂ થાય છે.

એક વાત વધુ ધ્યાનમાં રાખો. ખૂબ ઝડપથી વજન ઘટાડવું પોતે પથરી બનવાનું જોખમ વધારે છે. વજન ઉતારવું હોય તો ધીમે ધીમે કરો, ભૂખ્યા રહીને નહીં.

ઓપરેશન પછી ખોરાક કેવો રહેશે?

પિત્તાશય કાઢ્યા પછી પાચન કાયમ માટે બગડતું નથી. પિત્ત લીવર બનાવે છે, કોથળી માત્ર સંગ્રહ કરે છે. શરૂઆતના બે-ત્રણ અઠવાડિયા હલકું અને ઓછા તેલવાળું ખાવ, પછી ધીમે ધીમે સામાન્ય ખોરાક પાછો આવે છે.

કેટલાકને શરૂમાં વધારે ચીકાશથી ઢીલા ઝાડા થાય છે. એ સામાન્ય રીતે થોડા અઠવાડિયામાં જાતે સુધરી જાય છે.

ઓપરેશનની વિગત માટે ઓપરેશન વિશે જાણો।

શાકભાજી કેવી રીતે રાંધવી?

રીત પણ એટલી જ મહત્વની છે જેટલી શાકની પસંદગી. એક જ ભાજી બાફીને ખાવ તો હલકી લાગે અને તળીને ખાવ તો દુખાવો આપે.

બાફવું, વરાળે રાંધવું, કે ઓછા તેલમાં શેકવું — આ ત્રણ રીત સૌથી સલામત છે. વઘારમાં તેલ ચમચીથી માપીને નાખો, સીધું બોટલમાંથી નહીં. ગ્રેવી બનાવવી હોય તો મલાઈ કે કાજુની પેસ્ટને બદલે ટામેટાં અને ડુંગળીનો આધાર રાખો.

ડોક્ટરને ક્યારે મળવું?

ખોરાકથી દુખાવો ટળતો રહે તો પણ, આ સંકેત દેખાય તો રાહ ન જુઓ:

પહેલો દુખાવો જ સંકેત છે કે પથરી હવે રસ્તો રોકે છે. દુખાવાની રાહ પરેજીથી ટળતી નથી.

દુખાવો કેવો હોય છે એ biliary colic પર સમજાવેલું છે.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

ખોરાક સંભાળવો સારી વાત છે. પણ જો દુખાવો એક વાર થઈ ગયો હોય, તો પરેજી એને ટાળે છે, રોકતી નથી. જે પથરીએ એક વાર દુખાવો આપ્યો, એ ફરી આપશે.

સંદર્ભ: Cholelithiasis — StatPearls, NCBI

→પિત્તાશયની પથરીનો દેશી ઈલાજ કામ કરે છે?→પિત્તાશયની પથરીમાં શું ન ખાવું જોઈએ?→પિત્તાશયની પથરીના ઓપરેશનનો ખર્ચ અને વીમો

+91 63555 64601