WhatsApp Skip to main content

Dr. Harsh J Shah

ઓપરેશન પછી એપેન્ડિક્સમાં ગાંઠ: હવે આગળ શું?

છેલ્લે સુધાર્યું: 19 નવેમ્બર 2026

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Harsh Shah, પેટ અને કેન્સરના સર્જન, અમદાવાદ

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Gastro & Cancer Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ

ટૂંકમાં

એપેન્ડિસાઇટિસ માટે કાઢેલા એપેન્ડિક્સમાં ગાંઠ નીકળવી ઓછી જોવા મળે છે. મોટા ભાગની નાની હોય છે, છેડે હોય છે અને એપેન્ડિક્સ સાથે જ પૂરેપૂરી નીકળી જાય છે.

આગળ શું કરવું તે ગાંઠના ચોક્કસ પ્રકાર, કદ અને કપાયેલી ધાર સ્વચ્છ છે કે નહીં તેના પર આધાર રાખે છે. નક્કી લેબનો રિપોર્ટ કરે છે, ઓપરેશન નહીં.

બીજું ઓપરેશન થોડા લોકોને જ સૂચવાય છે. ઘણાને ફક્ત સ્કેન અને નિયમિત ફોલો-અપ જોઈએ, એટલે ગાંઠ શબ્દથી ગભરાશો નહીં.

એપેન્ડિસાઇટિસમાં ઘણું બધું ઢંકાઈ જાય છે. સોજો, પ્રવાહી અને સૂજેલી ચરબી છેડે કે મૂળમાં રહેલી નાની ગાંઠને છુપાવી દે છે. ઓપરેશન પહેલાંના સ્કેનમાં તે ભાગ્યે જ દેખાય છે. એટલે ઘરે ગયાના એક-બે અઠવાડિયે રિપોર્ટની એક લીટીમાંથી જ ખબર પડે છે.

તમારા માટે અને પરિવાર માટે આ આંચકો છે, અને ચિંતા વાજબી છે. પણ ઓપરેશન સરળ રહ્યું હોય તો પણ એપેન્ડિક્સ લેબમાં મોકલવાનું કારણ આ જ છે. આ રીતે મળેલી ગાંઠ ઘણી વાર વહેલી અવસ્થામાં પકડાય છે.

રિપોર્ટમાં ન્યુરોએન્ડોક્રાઇન ટ્યૂમર, મ્યુસિનસ નિયોપ્લાઝમ કે એડિનોકાર્સિનોમા જેવા શબ્દો હોઈ શકે. સાંભળવામાં સરખા લાગે, પણ તે એકબીજાથી ઘણા જુદા છે અને દરેકનો plan જુદો હોય છે.

એપેન્ડિસાઇટિસનું આખું ચિત્ર, પહેલા દુખાવાથી ઓપરેશનની પસંદગી સુધી, અમારા તીવ્ર એપેન્ડિસાઇટિસની સારવાર પાનામાં છે. આ લેખ એક જ સવાલનો જવાબ આપે છે: ઓપરેશન પછીના રિપોર્ટમાં ગાંઠ લખી હોય ત્યારે શું કરવું.

રિપોર્ટમાં ગાંઠના કયા પ્રકાર દેખાય?

લગભગ બધા રિપોર્ટ ચાર જૂથમાં આવે છે. દરેક જુદી રીતે વર્તે છે, એટલે ગાંઠ શબ્દ કરતાં તમારા રિપોર્ટમાં લખેલું ચોક્કસ નામ વધારે મહત્ત્વનું છે.

ઓપરેશન પછી એપેન્ડિક્સમાં મળતી સામાન્ય ગાંઠો
રિપોર્ટમાં લખેલો પ્રકારતે શું છેસામાન્ય અપેક્ષા
ન્યુરોએન્ડોક્રાઇન ટ્યૂમર (કાર્સિનોઇડ)હોર્મોન બનાવતા કોષોની ધીમે વધતી ગાંઠ, ઘણી વાર છેડેનાની ગાંઠ એપેન્ડિક્સ સાથે પૂરી નીકળી જાય છે
લો ગ્રેડ મ્યુસિનસ નિયોપ્લાઝમલાળ જેવો પદાર્થ બનાવતી ગાંઠ, જે એપેન્ડિક્સને ફુલાવી શકેફાટી ન હોય તો આખી કાઢવી ઘણી વાર પૂરતી
ગોબ્લેટ સેલ ટ્યૂમરમિશ્ર પ્રકાર, જે કેન્સરની જેમ વર્તી શકેસામાન્ય રીતે મોટું ઓપરેશન અને ટીમનો સંયુક્ત નિર્ણય
એડિનોકાર્સિનોમાગ્રંથિ કોષોનું સાચું કેન્સરસ્ટેજિંગ અને જમણું મોટું આંતરડું કાઢવું પડે

પાંચમું જૂથ સપાટ, પોલિપ જેવી વૃદ્ધિ છે, જેને સેરેટેડ લીઝન કહે છે. તેની સારવાર પોલિપ જેવી જ થાય છે, અને સાથે આંતરડાની તપાસ કરાય છે.

કઈ ગાંઠમાં ફક્ત ફોલો-અપ પૂરતું?

નાની, છેડે આવેલી, સ્વચ્છ ધારવાળી અને ઊંડે ફેલાયા વગરની ન્યુરોએન્ડોક્રાઇન ગાંઠમાં સામાન્ય રીતે એપેન્ડિક્સનું ઓપરેશન જ પૂરતું થાય છે.

એપેન્ડિક્સની મોટા ભાગની ન્યુરોએન્ડોક્રાઇન ગાંઠો ઘણી નાની હોય છે. રિપોર્ટમાં ગાંઠ નાની, ધાર સ્વચ્છ અને વૃદ્ધિ દીવાલની અંદર જ હોય તો એપેન્ડિક્સ કાઢવાનું ઓપરેશન મોટા ભાગે પૂરતું ગણાય છે.

આવું કહેતાં પહેલાં સર્જન રિપોર્ટની થોડી બાબતો તપાસે છે.

  • કદ. જેટલી નાની, તેટલી ફેલાવાની શક્યતા ઓછી.
  • જગ્યા. છેડે હોય તો વધુ સલામત, મૂળમાં જ્યાં એપેન્ડિક્સ આંતરડા સાથે જોડાય ત્યાં હોય તો ચિંતા વધે.
  • ઊંડાઈ. આસપાસની ચરબીમાં કે નાની લોહીની નળીઓમાં વૃદ્ધિ દેખાય તો ચિંતા વધે.
  • કપાયેલી ધાર. ધાર સ્વચ્છ હોય એટલે ગાંઠ પૂરેપૂરી નીકળી છે.
  • ગ્રેડ. નીચો ગ્રેડ એટલે ધીમી વૃદ્ધિ. ઊંચો ગ્રેડ હોય તો વધારે ધ્યાનથી જોવું પડે.

બીજું ઓપરેશન ક્યારે સૂચવાય?

જમણી બાજુનું મોટું આંતરડું લસિકા ગ્રંથિઓ સાથે કાઢવાનું બીજું ઓપરેશન ત્યારે સૂચવાય, જ્યારે રિપોર્ટમાં ફેલાવાની શક્યતા વધારતી બાબતો હોય.

બીજું ઓપરેશન સામાન્ય રીતે ક્યારે વિચારાય
રિપોર્ટમાં શું દેખાયસામાન્ય સલાહકારણ
નાની ગાંઠ, સ્વચ્છ ધાર, છેડે, છીછરીફક્ત ફોલો-અપએપેન્ડિક્સ કાઢતાં જ ગાંઠ નીકળી ગઈ
મૂળમાં ગાંઠ કે ધારમાં ગાંઠ બાકીબીજા ઓપરેશનની ચર્ચાઆંતરડા સાથેના જોડાણ પાસે ગાંઠ રહી ગઈ હોઈ શકે
મોટી ગાંઠ કે નાની લોહીની નળીઓમાં વૃદ્ધિજમણું આંતરડું કાઢવાની ચર્ચાનજીકની ગ્રંથિઓમાં કોષો હોઈ શકે
લાળ જેવી ગાંઠ, એપેન્ડિક્સ અખંડ, ધાર સ્વચ્છઘણી વાર સ્કેન સાથે ફોલો-અપઆખી કાઢવાથી સામાન્ય રીતે વાત પતે
એપેન્ડિક્સની બહાર લાળ દેખાયનિષ્ણાત ટીમને રેફરલાળ પેટમાં ફેલાઈ શકે
એડિનોકાર્સિનોમા કે ગોબ્લેટ સેલ ટ્યૂમરસ્ટેજિંગ, પછી જમણું આંતરડું કાઢવુંઆ આંતરડાના કેન્સરની જેમ વર્તે છે

જમણું આંતરડું કાઢવું પડે ત્યારે ઘણી વાર દૂરબીનથી થાય છે. હેતુ એ છે કે એક જ ઓપરેશનમાં આંતરડા સાથે ગ્રંથિઓ પણ નીકળે. શું કાઢવામાં આવશે, કેટલા દિવસ દાખલ રહેવું પડશે અને સાજા થવામાં શું થાય તે તમે નિર્ણય લો તે પહેલાં સમજાવીએ છીએ.

રિપોર્ટ પછી કઈ તપાસ થાય?

આગળનાં પગલાં છે સ્લાઇડની બીજી વાર તપાસ, સી.ટી. સ્કેન, કોલોનોસ્કોપી અને ક્યારેક લોહીની તપાસ. નવા ઓપરેશનનો plan બને તે પહેલાં આ બધું થાય છે.

  1. સ્લાઇડની ફરી તપાસ. એપેન્ડિક્સની ઘણી ગાંઠો જોતા પેથોલોજિસ્ટ પ્રકાર અને ધાર પાકી કરે છે.
  2. સી.ટી. સ્કેન. પેટ, અને ઘણી વાર છાતીનો સ્કેન, ફેલાવો તપાસે છે.
  3. કોલોનોસ્કોપી. આખું મોટું આંતરડું જોવાય છે, કારણ કે બીજી ગાંઠ બીજે હોઈ શકે.
  4. લોહીની તપાસ. કેટલાક પ્રકારમાં ટ્યૂમર માર્કર કે હોર્મોનની તપાસ થાય છે.
  5. સાથે મળીને plan. બધા પરિણામ જોડીને એક સ્પષ્ટ સલાહ અપાય છે.

આ બધું એક જ દિવસમાં ઉતાવળે કરવાની જરૂર નથી. યોગ્ય તપાસ માટે થોડું ધ્યાનપૂર્વક રાહ જોવી સામાન્ય અને સલામત છે.

લાળ જેવી ગાંઠ અને સ્યુડોમાયક્ઝોમા શું?

એપેન્ડિક્સ આખો નીકળ્યો હોય તો લાળ જેવી ગાંઠમાં ફોલો-અપ પૂરતું છે. એપેન્ડિક્સ ફાટ્યો હોય તો લાળ પેટની અંદરની પટ્ટી પર ફેલાઈ શકે અને નિષ્ણાત ટીમ જોઈએ.

લાળ બનાવતી ગાંઠ એપેન્ડિક્સને ફુગ્ગાની જેમ ફુલાવી શકે છે. એપેન્ડિક્સ આખો નીકળ્યો હોય, ધાર સ્વચ્છ હોય અને બહાર લાળ ન હોય તો પરિણામ સામાન્ય રીતે સારું રહે છે, અને આગામી થોડાં વર્ષોના સ્કેન એ પાકું કરે છે.

લાળ બહાર નીકળી હોય તો થોડી માત્રા પેટની અંદરની પટ્ટી પર બેસી જાય અને ધીમે ધીમે જેલી જેવા પ્રવાહી તરીકે ભેગી થાય. તેને સ્યુડોમાયક્ઝોમા કહે છે. તેને પેટની પટ્ટીનું કામ કરતી ટીમ જોઈએ, અને ઉતાવળ ન કરવી. તમારા કિસ્સામાં આ લાગુ પડે છે કે નહીં તે સર્જન સમજાવશે.

ફોલો-અપ કેવું હોય?

ફોલો-અપ લેખિત plan છે: સ્કેન ક્યારે, કઈ લોહીની તપાસ ફરી કરવી અને કેટલાં વર્ષ. તે તમારા રિપોર્ટના પ્રકાર પ્રમાણે નક્કી થાય છે.

  • નાની ગાંઠ, સ્વચ્છ ધાર. એક તપાસ કે નક્કી સમયે સ્કેન, પછી ફોલો-અપમાંથી છૂટ.
  • લાળ જેવી ગાંઠ. થોડાં વર્ષ સુધી નક્કી અંતરે પેટનો સ્કેન.
  • બીજા ઓપરેશન પછી. પ્રકાર અને સ્ટેજ મુજબ મુલાકાત, સ્કેન અને લોહીની તપાસ.

બધા રિપોર્ટ એક જ ફાઇલમાં રાખો. શહેર કે ડૉક્ટર બદલો તો આ ફાઇલથી આગળની ટીમ તરત કામ ચાલુ કરી શકે.

નિર્ણય આપણે સાથે કેવી રીતે લઈએ?

અમે તમારો લેબ રિપોર્ટ તમારી સાથે વાંચીએ છીએ, પ્રકાર સાદી ભાષામાં સમજાવીએ છીએ, એક સ્પષ્ટ સલાહ આપીએ છીએ, અને અંતિમ નિર્ણય તમારો રહે છે.

Dr Harsh Shah ચાર વાત સમજાવે છે. પહેલી, રિપોર્ટમાં ગાંઠ હોવી એટલે રોગ ફેલાયો એવું નથી. બીજી, શબ્દ કરતાં ચોક્કસ પ્રકાર વધારે મહત્ત્વનો છે. ત્રીજી, બીજું ઓપરેશન ફક્ત સ્પષ્ટ કારણ હોય ત્યારે જ. ચોથી, પછીની તપાસ શાંતિથી અને ક્રમમાં થાય છે.

ઓપરેશનની નોંધ, લેબનો રિપોર્ટ, સ્લાઇડ હોય તો તે, બધા સ્કેન અને રજાનો કાગળ સાથે લાવો. બીજી નજરથી ઘણી વાર એક જ મુલાકાતમાં વાત સ્પષ્ટ થઈ જાય છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

ફક્ત એપેન્ડિસાઇટિસ હતો તો ગાંઠ કેવી રીતે નીકળી?

કાઢેલો એપેન્ડિક્સ હંમેશાં લેબમાં મોકલાય છે. ક્યારેક તેમાં નાની ગાંઠ નીકળે છે, જે સ્કેનમાં પણ કોઈને દેખાઈ કે અનુભવાઈ ન હતી, કારણ કે ચેપે તેને ઢાંકી દીધી હતી.

રિપોર્ટમાં ગાંઠ લખી હોય તો શું મને કેન્સર છે?

હંમેશાં નહીં. કેટલાક પ્રકાર ધીમા હોય છે અને એપેન્ડિક્સ સાથે પૂરા નીકળી જાય છે. બીજા કેન્સરની જેમ વર્તે છે. તમને કયો છે તે રિપોર્ટમાં લખેલા પ્રકાર, કદ અને ધારથી નક્કી થાય છે.

શું મારે બીજું ઓપરેશન કરાવવું પડશે?

ઘણી વાર નહીં. સ્વચ્છ ધારવાળી નાની ગાંઠમાં સામાન્ય રીતે ફક્ત ફોલો-અપ જોઈએ. મોટી ગાંઠ, મૂળમાં આવેલી ગાંઠ કે નજીકની પેશીમાં ફેલાયેલી ગાંઠમાં જમણું આંતરડું કાઢવું પડી શકે.

રિપોર્ટ પછી કઈ તપાસ થાય?

પેટ અને છાતીનો સી.ટી. સ્કેન, કોલોનોસ્કોપી અને ક્યારેક લોહીની તપાસ કે ખાસ સ્કેન. કોઈ પણ plan પહેલાં સર્જન પેથોલોજિસ્ટ પાસે પ્રકાર પાકો કરાવે છે.

લાળ બનાવતો પ્રકાર એટલે શું?

આ ગાંઠ જેલી જેવી લાળ બનાવે છે. એપેન્ડિક્સ આખો રહ્યો હોય તો કાઢવું ઘણી વાર પૂરતું છે. ફાટ્યો હોય તો લાળ પેટમાં ફેલાઈ શકે અને નિષ્ણાત ટીમ જોઈએ.

ફોલો-અપ કેટલો સમય ચાલે?

તે પ્રકાર પર આધાર રાખે છે. કેટલાકને થોડાં વર્ષ સ્કેન અને લોહીની તપાસ જોઈએ, કેટલાકને ફક્ત એક તપાસ. તમારો plan લખી આપીએ છીએ અને દરેક મુલાકાતે જોઈએ છીએ.

શું મારે જૂના રિપોર્ટ સાથે લાવવા?

હા. ઓપરેશનની નોંધ, લેબનો રિપોર્ટ, બધા સ્કેન અને રજાનો કાગળ લાવો. સ્લાઇડ સચવાઈ હોય તો નિષ્ણાત પેથોલોજિસ્ટની બીજી નજરથી ઘણી વાર પ્રકાર પાકો થાય છે.

સંબંધિત પાનાં

બીમારી અને તેની સારવારનું આખું ચિત્ર જોવા તીવ્ર એપેન્ડિસાઇટિસની સારવાર પાનાથી શરૂ કરો. આવતા પહેલાં પ્રશ્નો હોય તો +91-63555-64601 પર ફોન કરો.

Dr Harsh Shah ક્યાં તપાસે છે

ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601

એપેન્ડિક્સના ઓપરેશન પછી લેબના રિપોર્ટમાં ગાંઠ લખેલી આવી છે, અને તેનો અર્થ સમજાતો નથી? અમદાવાદના પેટ અને દૂરબીનના સર્જન Dr Harsh Shah રિપોર્ટ સાદી ભાષામાં સમજાવે છે: કયા પ્રકારમાં વધુ કંઈ કરવાનું નથી અને ક્યારે બીજું ઓપરેશન સૂચવાય. તમે અમને ફોન કે WhatsApp સંદેશ પણ કરી શકો. Call For Appointment Book on WhatsApp Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Get health updates from Dr Harsh Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

Dr. Harsh J Shah
Dr Harsh Shah, Gastro, Cancer & Laparoscopic Surgeon, Ahmedabad
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.