WhatsApp Skip to main content

Dr. Harsh J Shah

અન્નનળી-જઠર જોડાણનું કેન્સર: સારવાર કેવી રીતે થાય?

છેલ્લે અપડેટ: 16-Nov-2026

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Harsh Shah, અન્નનળીના કેન્સરના સર્જન, અમદાવાદ

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Food Pipe Cancer Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ

ટૂંકમાં

જોડાણ પરનું કેન્સર ગાંઠનું કેન્દ્ર ક્યાં છે તે પ્રમાણે ત્રણ પ્રકારમાં વહેંચાય છે. પ્રકાર પરથી નક્કી થાય છે કે કયું ઓપરેશન પસંદ કરાય.

મોટા ભાગના લોકોને પહેલાં કીમોથેરાપી અને પછી ઓપરેશન અપાય છે. કેટલાકને તેને બદલે કીમો અને રેડિયેશન સાથે અપાય છે. આખી ટીમ સાથે બેસીને પ્લાન નક્કી કરે છે.

કાઢેલા ભાગની કિનારી કેન્સરથી મુક્ત હોવી જોઈએ. તમારા સર્જન પહેલા પગલા પહેલાં જ તેનું આયોજન કરે છે.

અન્નનળીના કેન્સરની પૂરી માહિતી માટે, પહેલા લક્ષણથી સારવારની પસંદગી સુધી, અમારું અન્નનળીના કેન્સરની સારવાર પાનું વાંચો. આ લેખ ફક્ત જઠર સાથેના જોડાણ પરની ગાંઠ અને તેની સારવાર વિશે છે.

જોડાણનું કેન્સર એટલે શું?

જોડાણ એટલે એ જગ્યા જ્યાં અન્નનળી જઠર સાથે જોડાય છે. ત્યાંના કેન્સરને ગેસ્ટ્રો-એસોફેજિયલ જંક્શન કેન્સર, એટલે GEJ કેન્સર કહે છે.

તે થોડું અન્નનળીના કેન્સર જેવું અને થોડું જઠરના કેન્સર જેવું વર્તે છે. મોટા ભાગના લોકોમાં તે ગ્રંથિનો પ્રકાર હોય છે, જેને adenocarcinoma કહે છે. વર્ષો જૂનો એસિડ રિફ્લક્સ અને Barrett ના અસ્તર જેવાં કારણો સામાન્ય છે. ડૉક્ટરે સૌ પહેલાં એ જાણવું પડે કે ગાંઠ બરાબર ક્યાં બેઠી છે.

આ એટલા માટે મહત્ત્વનું છે કે ઓપરેશનની પસંદગી તેના પર ટકે છે. જોડાણની ગાંઠની સારવાર અન્નનળીના વચલા ભાગની ગાંઠ જેવી થતી નથી.

Siewert ના ત્રણ પ્રકારનો અર્થ શું?

Siewert પદ્ધતિ ગાંઠનું કેન્દ્ર ક્યાં છે તે પ્રમાણે ત્રણ પ્રકાર આપે છે. પ્રકાર I જોડાણની ઉપર, પ્રકાર II બરાબર જોડાણ પર અને પ્રકાર III તેની તરત નીચે હોય છે.

Siewert ના ત્રણ પ્રકાર અને દરેક માટે સામાન્ય ઓપરેશન
પ્રકારકેન્દ્ર ક્યાં છેસામાન્ય ઓપરેશન
પ્રકાર Iઅન્નનળીના નીચેના ભાગમાં, જોડાણની તરત ઉપરઅન્નનળી કાઢવી, અને જઠરની નળી બનાવી છાતી કે ગળામાં જોડવી
પ્રકાર IIબરાબર જોડાણ પર, સાચું કાર્ડિયાકાં તો અન્નનળી કાઢવી, કાં આખું જઠર નીચલી અન્નનળી સાથે કાઢવું
પ્રકાર IIIજઠરના ઉપરના ભાગમાં, જોડાણની તરત નીચેઆખું જઠર નીચલી અન્નનળી સાથે કાઢવું

પ્રકાર સ્કોપ, ખાસ અલ્ટ્રાસાઉન્ડ સ્કોપ અને CT સ્કેન પરથી નક્કી થાય છે. ફેલાવા વિશે શંકા હોય તો PET સ્કેન ઉમેરાય છે. બીજું કંઈ પ્લાન કરતાં પહેલાં તમારા સર્જન તમને આમાંના એક પ્રકારમાં મૂકે છે.

ઓપરેશન પહેલાં કઈ દવા અપાય?

ઓપરેશન થઈ શકે તેવા જોડાણના કેન્સરમાં મોટા ભાગના લોકોને પહેલાં કીમોથેરાપી અપાય છે. FLOT નામનું ચાર દવાઓનું શેડ્યૂલ સામાન્ય પસંદગી છે, જે ઓપરેશન પહેલાં અને પછી અપાય છે.

  • ઓપરેશનની આસપાસની કીમોથેરાપી: એ જ શેડ્યૂલ ઓપરેશન પહેલાં કેટલાક ચક્રમાં અને પછી ફરી અપાય છે. તે ગાંઠ નાની કરે છે અને આગળ ગયેલા કોષોની સારવાર કરે છે.
  • કીમોથેરાપી સાથે રેડિયેશન: આ બીજો રસ્તો છે, જે વ્યક્તિને વધુ અનુકૂળ હોય ત્યારે વપરાય છે. તે પણ ઓપરેશન પહેલાં અપાય છે.
  • સર્જન, કેન્સરની દવાના નિષ્ણાત અને રેડિયેશનના નિષ્ણાતનું ટ્યુમર બોર્ડ સાથે બેસીને પ્લાન નક્કી કરે છે.

તમારું સામાન્ય સ્વાસ્થ્ય, કિડની અને હૃદયનું કામ અને તમારી પસંદગી, બધું ગણાય છે. કીમોથેરાપીમાં લોહીની તપાસ અને આડઅસરનો પ્લાન જોઈએ. બીજા રસ્તા માટે અમારો લેખ ઓપરેશન વગર કીમોરેડિયેશન વાંચો.

નિર્ણય માટે કઈ તપાસ થાય?

બાયોપ્સી કેન્સર પુરવાર કરે છે. બાયોપ્સી પર HER2 નામની ખાસ તપાસ દરેક જોડાણના કેન્સરમાં કરાય છે, કારણ કે તે દવા બદલી શકે છે.

  • બાયોપ્સી સાથે સ્કોપ: સ્થાન અને કોષનો પ્રકાર બતાવે છે.
  • અલ્ટ્રાસાઉન્ડ સ્કોપ: ગાંઠ કેટલી ઊંડી ગઈ છે અને આસપાસની ગાંઠો સૂજેલી લાગે છે કે નહીં તે બતાવે છે.
  • છાતી, પેટ અને પેડુનો CT સ્કેન: લીવર, ફેફસાં અને ગાંઠોમાં ફેલાવો શોધે છે.
  • PET સ્કેન: CT પછી શંકા રહે ત્યારે વપરાય છે.
  • HER2 તપાસ: બાયોપ્સીના ભાગની તપાસ થાય છે. પોઝિટિવ હોય તો કેન્સર ફેલાયું હોય ત્યારે લક્ષ્યવેધી દવા ઉમેરી શકાય છે.

કેટલાકને સારવાર પહેલાં પેટની અંદર નાની દૂરબીનથી તપાસની જરૂર પડે છે, જેથી અસ્તર પર કંઈ છુપાયેલું ન રહે. તમને લાગુ પડે તો સર્જન જણાવશે.

ઓપરેશન કેવી રીતે થાય?

કેન્સર આસપાસના સ્વસ્થ ભાગની કિનારી અને નજીકની લસિકા ગાંઠો સાથે કાઢી લેવાય છે. પછી શું જોડવું તે પ્રકાર પર આધાર રાખે છે.

  • પ્રકાર I: નીચેની અન્નનળી કાઢાય છે. જઠરની નળી બનાવી છાતીમાં જોડાય છે, જેને Ivor Lewis કહે છે, અથવા ગળામાં, જેને McKeown કહે છે.
  • પ્રકાર II: પસંદગી અન્નનળી કાઢવી કે જઠર કાઢવું વચ્ચે છે. ઉપર સુધી પહોંચેલી મોટી ગાંઠમાં અન્નનળીનો રસ્તો પસંદ થાય છે. નીચે સુધી ફેલાયેલી નાની ગાંઠમાં જઠરનો રસ્તો પસંદ થાય છે.
  • પ્રકાર III: આખું જઠર અને નીચલી અન્નનળી કાઢાય છે. અન્નનળીને નાના આંતરડાના લૂપ સાથે જોડાય છે, જેને Roux-en-Y જોડાણ કહે છે.

Dr Harsh Shah લેપ્રોસ્કોપિક (દૂરબીન) અથવા ખુલ્લી પદ્ધતિથી ઓપરેશન કરે છે, જે તમારા માટે વધુ સલામત હોય તે. દરેક પ્રકારમાં પેટની ગાંઠો કાઢાય છે. પ્રકાર I અને II માં છાતીના નીચેના ભાગની ગાંઠો પણ કાઢાય છે.

કાપેલી કિનારી શા માટે મહત્ત્વની?

ગાંઠની ઉપર સર્જનને સ્વસ્થ અન્નનળીનો સાફ ભાગ જોઈએ. કાપેલી કિનારી સુધી કેન્સરના કોષો પહોંચે તો કેન્સર પાછું આવવાની શક્યતા વધે છે.

તમે ઊંઘમાં હો ત્યારે જ કિનારીનો એક ટુકડો ઝડપી તપાસ માટે મોકલાય છે. કેન્સર દેખાય તો અન્નનળીનો થોડો વધુ ભાગ કાઢાય છે. આથી પ્લાન જઠરના રસ્તાથી અન્નનળીના રસ્તા તરફ બદલાઈ શકે છે.

નવી નળી ક્યાં સુધી પહોંચશે તે પણ સર્જન વિચારે છે. જઠર વાપરી ન શકાય તો મોટા કે નાના આંતરડાનો ટુકડો નળી બની શકે છે. આ ઓપરેશનના દિવસ પહેલાં જ નક્કી થાય છે.

કેન્સર આગળ વધેલું હોય તો શું?

ગાંઠ મોટી હોય કે આસપાસના ભાગમાં ઘૂસી હોય ત્યારે પહેલાં દવા અપાય છે અને સ્કેન ફરી કરાય છે. ઓપરેશનનો નિર્ણય તે પછી લેવાય છે.

  • શ્વાસનળી કે બાજુની મોટી લોહીની નળી પર દબાણ કરતી ગાંઠ ઘણી વાર સલામત રીતે કાઢી શકાતી નથી.
  • જઠરની દીવાલ જાડી કરતો ફેલાતો પ્રકાર વધુ વ્યાપક કાઢવાનું અને વધુ મજબૂત દવા માગી શકે છે.
  • કેન્સર બીજા અંગોમાં ફેલાયું હોય તો ધ્યેય કાબૂ અને રાહત તરફ જાય છે, અને HER2 નું પરિણામ દવાઓ નક્કી કરે છે.

આ વાતો અઘરી હોય છે. જોડાણનાં ઘણાં કેન્સર સંભાળતા કેન્દ્રમાં બીજો અભિપ્રાય લેવો સમજદારીનું પગલું છે. સ્કેનની ફિલ્મો અને બાયોપ્સીની સ્લાઇડ સાથે લાવો.

ઓપરેશન પછી સાજા થવાનું કેવું?

સાજા થવામાં અઠવાડિયાં લાગે છે. ડાયેટિશિયન અને ફિઝિયોથેરાપિસ્ટની મદદથી ખાવાનું નાના પગલામાં શરૂ થાય છે.

તમે એક કે બે દિવસ ICU માં રહેશો. જોડાણથી આગળ જતી પાતળી ખોરાકની નળી થોડા સમય માટે રખાય છે. ખોરાક પ્રવાહીથી શરૂ થઈ નરમ ભોજન સુધી જાય છે. જઠર કઢાયા પછી તમે થોડું થોડું વારંવાર ખાશો, અને vitamin B12 ના ઇન્જેક્શન આખી જિંદગી જોઈએ.

ઓપરેશન પછી કાઢેલા ભાગનો અભ્યાસ થાય છે. તે રિપોર્ટ પરથી આગળની કીમોથેરાપીનો પ્લાન બને છે. વર્ષો સુધી શું અપેક્ષિત છે તે માટે અમારો લેખ સારવાર પછી ફોલો-અપ અને સાજા થવું જુઓ.

સારવાર પસંદ કરતાં પહેલાં શું પૂછવું?

પૂછો કે તમારી ગાંઠ કયા પ્રકારની છે અને તેને કયું ઓપરેશન કેમ બંધબેસે છે. પૂછો કે ઓપરેશન કોણ કરશે અને તેઓ કેટલી વાર કરે છે.

  • મારી ગાંઠ Siewert નો કયો પ્રકાર છે, અને તે કેવી રીતે નક્કી થયું?
  • મારી બાયોપ્સી પર HER2 તપાસ થઈ છે?
  • ઓપરેશન પહેલાં મને કીમોથેરાપી મળશે, અને કયા શેડ્યૂલથી?
  • કાપેલી કિનારી સાફ ન હોય તો શું થશે?
  • આખી સારવાર એક જ શહેરમાં, પરિવારની નજીક થઈ શકે?

દરેક પ્રશ્નનો સ્પષ્ટ જવાબ મળે તો તમે વિશ્વાસથી પસંદ કરી શકો. સ્ટેજ કેવી રીતે નક્કી થાય છે તે અમારા લેખ મારા કેન્સરનો સ્ટેજ શું દર્શાવે છે? માં જુઓ.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

અન્નનળી અને જઠરના જોડાણનું કેન્સર એટલે શું?

એ અન્નનળી જઠર સાથે જોડાય છે ત્યાંનું કેન્સર છે. મોટા ભાગે તે ગ્રંથિનો પ્રકાર હોય છે, જેને adenocarcinoma કહે છે. વર્ષો જૂનો રિફ્લક્સ અને Barrett નું અસ્તર સામાન્ય કારણ છે.

Siewert ના પ્રકાર કયા છે?

ગાંઠનું કેન્દ્ર ક્યાં છે તે પ્રમાણે ત્રણ પ્રકાર છે. પ્રકાર I જોડાણની ઉપર, પ્રકાર II જોડાણ પર અને પ્રકાર III તેની નીચે જઠરમાં છે. પ્રકાર ઓપરેશન નક્કી કરવામાં માર્ગદર્શન આપે છે.

ઓપરેશન પહેલાં કીમોથેરાપી અપાય?

મોટા ભાગે હા. FLOT નામનું ચાર દવાઓનું શેડ્યૂલ ઓપરેશન પહેલાં અને પછી અપાય છે. કેટલાકને તેને બદલે ઓપરેશન પહેલાં કીમોથેરાપી સાથે રેડિયેશન અપાય છે.

HER2 તપાસ શા માટે કરાય છે?

HER2 કેટલાક કેન્સર કોષો પરનું ચિહ્ન છે. પોઝિટિવ હોય તો કેન્સર ફેલાયું હોય ત્યારે લક્ષ્યવેધી દવા ઉમેરી શકાય છે. એટલે દરેક જોડાણના કેન્સરમાં બાયોપ્સી પર આ તપાસ થાય છે.

શું હંમેશાં આખું જઠર કઢાય છે?

ના. પ્રકાર I માં અન્નનળી કઢાય છે અને જઠરની નળી બનાવાય છે. આખું જઠર મુખ્યત્વે પ્રકાર III માં અને ક્યારેક પ્રકાર II માં કઢાય છે.

ઓપરેશન દૂરબીનથી થઈ શકે?

તેના ભાગો થઈ શકે છે. Dr Harsh Shah લેપ્રોસ્કોપિક અથવા ખુલ્લી પદ્ધતિથી ઓપરેશન કરે છે, જે તમારા માટે વધુ સલામત હોય તે. પસંદગી પ્રકાર, ગાંઠના કદ અને તમારા સ્વાસ્થ્ય પર આધાર રાખે છે.

ઓપરેશન પછી ખાવાનું કેવું રહેશે?

ખાવાનું પ્રવાહીથી શરૂ થઈ નરમ ભોજન સુધી જાય છે. જઠર કઢાયા પછી થોડું થોડું વારંવાર ખાવાનું હોય છે. vitamin B12 ના ઇન્જેક્શન આખી જિંદગી જોઈએ, અને ડાયેટિશિયન માર્ગદર્શન આપે છે.

સંબંધિત પાનાં

અન્નનળીના કેન્સર અને તેની સારવારની પૂરી માહિતી માટે અન્નનળીના કેન્સરની સારવાર પાનાંથી શરૂ કરો. મુસાફરી પહેલાં પ્રશ્ન હોય તો ફોન કરો +91-63555-64601.

Dr Harsh Shah ક્યાં તપાસે છે

ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601

તમને કહેવાયું છે કે કેન્સર અન્નનળી અને જઠરના જોડાણ પર છે? અમદાવાદના અન્નનળીના કેન્સરના સર્જન Dr Harsh Shah તમારી સાથે સ્કોપના ફોટા, બાયોપ્સી અને સ્કેન જુએ છે. તમારી ગાંઠના પ્રકાર પ્રમાણે કયું ઓપરેશન બંધબેસે અને તેના પહેલાં કઈ દવા જોઈએ, તે તેઓ સમજાવશે. તમારા બધા રિપોર્ટ સાથે લાવો. ફોન કરી શકો અથવા સંદેશથી પણ સમય લઈ શકો. Call For Appointment Book on WhatsApp Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Get health updates from Dr Harsh Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

Dr. Harsh J Shah
Dr Harsh Shah, Gastro, Cancer & Laparoscopic Surgeon, Ahmedabad
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.