WhatsApp Skip to main content

Dr. Harsh J Shah

Sigmoid નું cancer: કયું operation, ને આંતરડું બંધ થાય તો?

Shah's Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre · અમદાવાદ અને ગાંધીનગર

Sigmoid colon cancer ની સારવાર, અમદાવાદ · Gota OPD, અમદાવાદ · Apollo Hospital, Bhat, ગાંધીનગર

“ડૉક્ટર, ઓપરેશન પછી કોથળી તો નહીં લગાડવી પડે ને?” — sigmoid ના cancer ની વાત આવે ત્યારે પરિવારનો પહેલો સવાલ મોટે ભાગે આ જ હોય છે. Sigmoid એટલે મોટા આંતરડાનો છેલ્લો, “S” આકારનો વળાંક, જે મળાશય (rectum) ની બરાબર ઉપર આવે છે. Colonoscopy માં સમયસર પકડાયેલા cancer માં સામાન્ય રીતે દૂરબીનથી operation થાય છે: ગાંઠવાળો ભાગ, એની લોહીની નળી અને lymph nodes કાઢી, આંતરડું ફરી જોડી દેવાય છે — મોટા ભાગના આયોજિત operation માં કોથળી વગર. પણ જો આંતરડું ગાંઠથી બંધ થઈ જાય કે ફાટી જાય, તો પહેલાં એ તકલીફ સંભાળવી પડે, અને પછી બાકીની સારવાર.

Sigmoid ક્યાં છે, ને એનું cancer અલગ કેમ?

Sigmoid પેટની ડાબી બાજુ, નીચે pelvis માં હોય છે. એને લોહી મુખ્યત્વે એક જ નળી — inferior mesenteric artery — માંથી મળે છે, અને એની lymph nodes પણ એ જ નળીની સાથે સાથે ચાલે છે. એટલે આખું operation એ નળીની આસપાસ ગોઠવાય છે. Sigmoid નીચે મળાશય સાથે જોડાય છે, એટલે scan પર પહેલો સવાલ એ જ હોય છે કે ગાંઠ ચોક્કસ ક્યાં છે — મળાશય સાથેના જોડાણ પાસેની ગાંઠ ક્યારેક rectum ના cancer ની રીતે સારવાર માંગે.

Dr Harsh Shah, આંતરડાના cancer ના surgeon, અમદાવાદ
Dr Harsh Shah — MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology).

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre. Super-specialty surgical gastroenterology માં તાલીમ, આ જ વિષયમાં બે વાર લાયકાત, અને મોટા આંતરડા તથા પેટના cancer ની surgery માં 18 વર્ષનો અનુભવ. Colonoscopy ના reports જોવા, CT થી stage નક્કી કરવું, દૂરબીનથી અને ખુલ્લું colon operation, બંધ કે ફાટેલા આંતરડાની emergency surgery, stent અને chemotherapy નું સંકલન, કોથળીની સંભાળ અને લાંબું follow-up — બધું એક જ practice માં.

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Colon Cancer Surgeon · Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, Ahmedabad

Google rating: Gota clinic પર 216 reviews માંથી 4.89, અને Apollo, Bhat પર 18 reviews માંથી 4.94.

Sigmoid નું cancer મોટે ભાગે સંડાસની ટેવમાં ફેરફારથી દેખાય છે: એક મહિનાથી વધુ સમયથી વારંવાર કે ઢીલો ઝાડો, ઝાડામાં ભળેલું ઘેરું લોહી, પેટ પૂરું સાફ ન થયું હોય એવું લાગવું, કે પેટમાં ડાબી બાજુ ચૂંક. ઘણાને સંડાસ સંબંધી કોઈ તકલીફ જ નથી હોતી — ફક્ત લોહીની ઊણપ (iron ની કમી) પકડાય છે. કોઈ પણ પુરુષમાં, કે માસિક બંધ થયા પછીની સ્ત્રીમાં, કારણ વગરની લોહીની ઊણપ હોય તો colonoscopy કરાવવી જોઈએ. આપણે ત્યાં ઘણા દર્દી પહેલી વાર emergency માં આવે છે: પેટ ફૂલી જાય, ઊલટી થાય, વાછૂટ ને ઝાડો બંધ થઈ જાય — કારણ કે ડાબી બાજુનું આંતરડું સાંકડું હોય છે અને અંદરનો મળ કઠણ હોય છે, એટલે ગાંઠ એને જલદી બંધ કરી દે છે.

Cancer છે કે diverticulitis નો સોજો?

Sigmoid માં જ diverticular disease પણ થાય છે — આંતરડાની દીવાલમાં નાની નાની કોથળીઓ, જેમાં સોજો આવી શકે. CT scan પર diverticulitis અને sigmoid નું cancer લગભગ સરખાં દેખાઈ શકે: બંનેમાં દીવાલ જાડી દેખાય, બંનેમાં ડાબી બાજુ દુખે, અને બંને આંતરડું સાંકડું કરી શકે. ફરક ફક્ત colonoscopy અને biopsy થી નક્કી થાય છે, ફક્ત scan પરથી ક્યારેય નહીં.

Scan પર ટૂંકો, જાડો ભાગ જેની કિનારી એકદમ ઊપસેલી હોય, આંતરડાની બાજુમાં મોટી lymph nodes, કે liver માં ડાઘ — આ cancer તરફ ઇશારો કરે છે. Diverticulitis નો સોજો સામાન્ય રીતે લાંબા ભાગમાં ફેલાયેલો હોય અને આસપાસની ચરબીમાં સોજાની રેખાઓ દેખાય. એટલે જેમની diverticulitis ની સારવાર થઈ હોય, એમનો સોજો બેસી જાય પછી colonoscopy કરાય છે — કારણ કે cancer એ જ ચિત્ર પાછળ છુપાઈ શકે. આંતરડાનો સોજો (inflammatory bowel disease), ચેપ, કે લોહી ઓછું મળવાથી થયેલું સાંકડાપણું પણ ગાંઠ જેવું દેખાઈ શકે. Polyp — અસ્તરમાંથી ઊગતી સાદી (cancer વગરની) ગાંઠ — colonoscopy દરમિયાન જ કાઢી લેવાય; એમાં cancer નીકળે તો એનો નિર્ણય અલગથી થાય, અને ક્યારેક વધુ operation ની જરૂર જ નથી પડતી.

સારવાર પહેલાં કઈ તપાસ, કયા ક્રમમાં?

ક્રમ નક્કી છે: પહેલાં biopsy સાથે colonoscopy, પછી stage જાણવા છાતી, પેટ અને pelvis નો CT scan, પછી CEA સહિત લોહીની તપાસ. દરેક colon cancer માં MMR કે MSI test થાય છે. આ બધું પૂરું થાય પછી જ સારવારનો plan બને.

Sigmoid ના cancer ની તપાસ — કઈ તપાસ શું નક્કી કરે
તપાસએ શું નક્કી કરે
Caecum સુધી પૂરી colonoscopy, biopsy સાથેનિદાન; અને આખા colon માં બીજી ગાંઠ કે polyp તો નથી ને — આખું colon જોવું ફરજિયાત છે
Colonoscopy વખતે ગાંઠ પાસે શાહીનું નિશાન (tattoo)નાની ગાંઠ બહારથી ન દેખાય, તો operation વખતે એ ક્યાં છે તે બતાવે
CT colonography, કે operation પછી colonoscopyગાંઠ scope ને આગળ જવા ન દે, તો આગળનું આંતરડું બીજી રીતે જોવાય — જોયા વગર છોડાતું નથી
છાતી, પેટ અને pelvis નો contrast CTStage: ગાંઠ કેટલી ઊંડી છે, નજીકની lymph nodes, liver કે ફેફસાંમાં ફેલાવો
CEA (લોહીની તપાસ)સારવાર પછી સરખામણી માટેનો આધાર — એકલો એ નિદાન નથી
Biopsy પર MMR કે MSI testવારસાગત Lynch syndrome ની શક્યતા, stage II માં chemotherapy નો નિર્ણય, અને ફેલાયેલા cancer માં immunotherapy
Blood count, kidney અને liver ની તપાસ, albumin, clottingOperation માટે શરીર તૈયાર છે કે નહીં; લોહીની ઊણપ અને પોષણ પહેલાં સુધારાય
Liver નો MRIફક્ત ત્યારે, જ્યારે CT પર liver નો ડાઘ શંકાસ્પદ હોય; PET-CT દરેકને નથી કરાતો

ગાંઠ ચોક્કસ કેટલી નીચે છે એ પણ scope અને CT થી નક્કી થાય. ગાંઠ મળાશયની પહોંચમાં, પેટના અસ્તરની ગડી નીચે હોય, તો rectum ના cancer ની રીત લાગુ પડે, જેમાં ક્યારેક operation પહેલાં સારવાર આપવી પડે; ખરા sigmoid ના cancer માં એવું નથી. RAS અને BRAF જેવા ગાંઠના genetic test ફક્ત ત્યારે જોઈએ, જ્યારે cancer ફેલાયેલું હોય.

Operation પછીના report માં ચાર વાત

Operation પછી pathology report ની ચાર વાત નક્કી કરે છે કે chemotherapy જોઈશે કે નહીં: કેટલી lymph nodes તપાસાઈ અને એમાંથી કેટલીમાં cancer છે, કાપેલી કિનારીઓ સાફ છે કે નહીં, MMR કે MSI નું પરિણામ, અને જોખમી લક્ષણો — દીવાલની આરપાર ગાંઠ, નાની નસો કે ચેતામાં cancer, આંતરડું ફાટેલું હોવું, કે ગાંઠના કોષોનું ખરાબ સ્વરૂપ.

ઓછામાં ઓછી બાર lymph nodes તપાસાવી જોઈએ. બારથી ઓછી હોય તો એ પોતે જ જોખમી લક્ષણ ગણાય, કારણ કે stage ઓછો અંકાઈ શકે. એટલે જ operation માં ફક્ત ગાંઠ નહીં, nodes વાળો આખો પંખા જેવો ભાગ કાઢવામાં આવે છે. સાચું stage — અને એટલે chemotherapy નો નિર્ણય — આ report પછી જ, સામાન્ય રીતે operation પછી બે અઠવાડિયે થતી મુલાકાતમાં ખબર પડે છે.

Stage પ્રમાણે સારવાર કેવી રીતે બદલાય?

જેમ stage વધે તેમ સારવાર વધે. શરૂઆતના cancer માં ફક્ત operation. Lymph nodes સુધી પહોંચેલા cancer માં operation પછી chemotherapy. ફેલાયેલા cancer માં પહેલાં દવા — અને liver કે ફેફસાંમાં થોડા જ ડાઘ હોય એવા કેટલાક દર્દીઓમાં, બધો રોગ કાઢવાના હેતુથી operation પણ.

Sigmoid ના cancer માં stage પ્રમાણે સામાન્ય plan
Stageઅર્થસામાન્ય plan
Stage Iદીવાલનાં અંદરનાં સ્તરો સુધી સીમિત, nodes માં નહીંફક્ત operation
Stage II, સામાન્ય જોખમસ્નાયુની આરપાર, nodes માં નહીં, જોખમી લક્ષણ નહીંOperation, પછી નિયમિત તપાસ
Stage II, વધુ જોખમદીવાલની આરપાર, ફાટેલું કે બંધ આંતરડું, બારથી ઓછી nodes તપાસાઈ, નસ કે ચેતામાં cancerOperation; chemotherapy વિશે સાથે બેસીને નિર્ણય
Stage III, ઓછું જોખમથોડી nodes માં cancer, ગાંઠ દીવાલની આરપાર નહીંOperation, પછી ત્રણ મહિના CAPOX chemotherapy
Stage III, વધુ જોખમદીવાલની આરપાર ગાંઠ, કે ઘણી nodes માં cancerOperation, પછી છ મહિના chemotherapy
Stage IVLiver, ફેફસાં કે બીજે ફેલાવોગાંઠના genetics પ્રમાણે દવા; અમુક દર્દીઓમાં liver કે ફેફસાંના થોડા ડાઘ પણ કાઢી શકાય

Stage II નું MSI-high (કે dMMR) cancer હોય, તો એક જ દવાની fluoropyrimidine chemotherapy અપાતી નથી — એમાં આગળનું પરિણામ સામાન્ય રીતે સારું હોય છે, અને એ દવાથી ફાયદો થતો નથી. Stage જેટલું જ શરીરની તાકાત પણ મહત્ત્વની: પૂરા સક્રિય દર્દીને પૂરો plan, થોડા નબળા દર્દીને capecitabine જેવી એક જ ગોળી, અને પથારીવશ દર્દી માટે આરામ આપતી સારવારની વાત. દરેક દર્દીનો કેસ સારવાર પહેલાં નિષ્ણાતોની સંયુક્ત બેઠક (MDT) માં ચર્ચાય છે.

Operation ક્યારે પહેલું નથી, કે જરૂરી જ નથી?

દરેક sigmoid cancer સીધું operation પર નથી જતું. Polyp ની અંદર જ સીમિત cancer માં, જ્યારે એ polyp colonoscopy માં આખો કાઢી લેવાયો હોય, ક્યારેક વધુ operation ની જરૂર નથી પડતી. આખા શરીરમાં ફેલાયેલું cancer દવાથી સંભાળાય છે, અને operation ફક્ત આંતરડું બંધ થાય કે લોહી પડે ત્યારે. અને મોટા operation માટે બહુ નબળા દર્દીમાં બંધ આંતરડું stent થી ખોલી શકાય.

ફેલાયેલા cancer માં દવા ગાંઠના genetics પરથી પસંદ થાય છે. MSI-high cancer માં પહેલી સારવાર immunotherapy (pembrolizumab) છે, જે આ દર્દીઓમાં chemotherapy કરતાં વધુ અસરકારક છે. ડાબી બાજુનું — sigmoid સહિત — RAS-normal cancer હોય તો chemotherapy સાથે anti-EGFR antibody; RAS-mutant હોય તો chemotherapy સાથે bevacizumab; BRAF V600E હોય તો પહેલી લાઇન પછી targeted દવા. Liver કે ફેફસાંમાં થોડા જ ડાઘ હોય, તો આંતરડાની ગાંઠ સાથે — એકસાથે કે તબક્કાવાર — એ કાઢવાનું વિચારાય; આ નિર્ણય MDT બેઠકમાં જ થાય. ફેલાયેલા cancer વાળા દરેક દર્દીને શરૂઆતથી જ પોષણ અને આરામ આપતી સારવારની ટીમનો સાથ મળે — એ હાર માની લેવાની નિશાની નથી.

Operation માં શું કાઢવામાં આવે છે?

Operation માં ગાંઠવાળું sigmoid, બંને બાજુ ઓછામાં ઓછું પાંચ સેન્ટિમીટર તંદુરસ્ત આંતરડું, અને lymph nodes વાળો આખો ચરબીનો પંખો (mesentery) કાઢવામાં આવે છે, inferior mesenteric artery ને એના મૂળ પાસે બાંધીને. પછી બંને છેડા જોડી દેવાય. ગાંઠ sigmoid માં નીચે હોય તો સાંધો મળાશયના ઉપલા ભાગ સાથે થાય — એને anterior resection કહે છે.

Dr Harsh Shah ના cancer operation માં આ ચાર નિયમમાં કોઈ બાંધછોડ નથી. નળી મૂળથી બંધાય, જેથી એની સાથેની nodes નમૂનામાં સાથે જ આવે (high ligation અને complete mesocolic excision). ઓછામાં ઓછી બાર nodes મળે એ લક્ષ્ય. ગાંઠ મૂત્રાશય, ગર્ભાશય કે આંતરડાના બીજા ભાગને ચોંટેલી હોય, તો એ ભાગ પણ ગાંઠ સાથે એક જ ટુકડામાં કઢાય — ગાંઠને ઉખેડવાથી cancer પાછળ રહી જઈ શકે. અને ગાંઠને દબાવાતી કે ફાટવા દેવાતી નથી. Colonoscopy વખતનું શાહીનું નિશાન નાની ગાંઠ શોધી આપે છે.

Colon cancer માટે દૂરબીનથી (laparoscopic) operation માન્ય ધોરણ છે — cancer ના પરિણામ ખુલ્લા operation જેવાં જ, અને સાજા થવાનું ઝડપી; અનુભવી હાથમાં robotic operation પણ યોગ્ય વિકલ્પ છે. બીજાં અંગોને ચોંટેલી મોટી ગાંઠ, એકસાથે ઘણાં અંગ કાઢવાનાં હોય, કે જૂના operation થી પેટમાં ઘણું ચોંટેલું હોય — ત્યાં ખુલ્લું operation સમજદારીભર્યો નિર્ણય છે, નિષ્ફળતા નહીં. કોથળીની જરા પણ શક્યતા હોય, તો operation પહેલાં stoma nurse પેટ પર જગ્યા નક્કી કરી નિશાન કરે છે.

આંતરડું બંધ થાય કે ફાટે ત્યારે

ગાંઠથી બંધ થયેલું sigmoid emergency છે, પણ સાચી સારવાર દર્દીની તાકાત પર આધાર રાખે છે. તંદુરસ્ત દર્દીમાં ગાંઠ કાઢી આંતરડું જોડાય — ક્યારેક સાંધાને બચાવવા થોડા સમયની કોથળી સાથે — અથવા દર્દી અસ્થિર હોય કે પેટમાં મળ કે પરુ ફેલાયું હોય તો ગાંઠ કાઢી, સાંધો કર્યા વગર ફક્ત કોથળી (Hartmann’s operation). નબળા દર્દીમાં, કે ફેલાયેલા cancer માં, scope થી ધાતુની stent મૂકી રસ્તો ખોલી શકાય, અને emergency કોથળી ટાળી શકાય.

Sigmoid ના cancer ની emergency — પહેલી સારવાર
સ્થિતિપહેલી સારવાર
બંધ આંતરડું, તંદુરસ્ત દર્દીગાંઠ કાઢવી; સીધો સાંધો (રક્ષણ માટે કોથળી સાથે કે વગર), કે અસ્થિર હોય તો Hartmann’s operation
બંધ આંતરડું, નબળા દર્દી કે ફેલાયેલું cancerધાતુની stent — આયોજિત operation સુધીનો પુલ, કે કાયમી રાહત
ફાટેલું આંતરડું (perforation)ગાંઠ કાઢવી, પેટ સારી રીતે ધોવું, અને મોટે ભાગે કોથળી
ગાંઠમાંથી ભારે લોહીલોહી-પ્રવાહી ચડાવી સ્થિર કરવું અને તરત senior surgeon ની તપાસ

બંધ ભાગની ઉપરનું આંતરડું ખૂબ ફૂલેલું અને દબાવવાથી દુખતું હોય, તો એ ફાટવાની ચેતવણી છે, અને consultant surgeon એ જ દિવસે જુએ છે. ફાટેલું આંતરડું — nodes માં cancer ન હોય તો પણ — જોખમી લક્ષણ ગણાય, અને પછી chemotherapy ની ચર્ચામાં આવે. Stent પછી આંતરડું શાંત થાય અને આખું colon જોવાઈ જાય, પછી આયોજિત operation થાય — જેથી એ દૂરબીનથી, સાંધા સાથે થઈ શકે, emergency કોથળી વગર.

Operation પહેલાં શરીરની તૈયારી

આયોજિત colon operation પહેલાં આંતરડા જેટલી જ કાળજીથી આખું શરીર તૈયાર કરાય છે. લોહીની ઊણપ સુધારાય — ગોળીથી ધીમું પડે તો નસમાં iron — ડાયાબિટીસ કાબૂમાં લેવાય, અને બીડી-સિગારેટ તથા દારૂ ઓછામાં ઓછા ચાર અઠવાડિયાં પહેલાં બંધ. આંતરડું સાફ કરવાની દવા મોઢેથી લેવાની antibiotic સાથે અપાય, જેથી ચેપ અને સાંધામાંથી leak નું જોખમ ઘટે.

  1. વજન ઘટ્યું હોય કે રોજનું કામ ઓછું થઈ ગયું હોય, તો operation પહેલાં ટૂંકો પોષણ અને કસરતનો કાર્યક્રમ.
  2. આગલી સાંજે carbohydrate વાળું પીણું, અને બેભાન કરવાના થોડા કલાક પહેલાં થોડું — આંતરડું બંધ હોય કે ડાયાબિટીસથી હોજરી ધીમે ખાલી થતી હોય તો નહીં.
  3. ખોરાક operation ના છ કલાક પહેલાં, અને પાણી જેવું પ્રવાહી બે કલાક પહેલાં બંધ.
  4. Cancer ના operation પછી ચાર અઠવાડિયાં લોહી પાતળું કરવાનાં injection, લોહીના ગઠ્ઠા (clot) ન થાય એ માટે.
  5. ઘરે ક્યારે જવાશે એ પહેલી મુલાકાતમાં જ પરિવારને કહી દેવાય.

દર્દીઓ અને પરિવારો શું કહે છે

★★★★★

“ડૉ હર્ષ શાહ નો સ્વાભાવ ખૂબ જ સરસ છે.તેઓ હમેશા સારી રીત વાત કરે છે .મોટા આંતરડા ના કેન્સર ની સર્જરી એમને કરેલ લી છે. કોઈ પ્રકાર ની તકલીફ નાથી .આપનો અભર.🙏 — Ismailbhai Shaikh, Google review, Gota clinic listing”

★★★★★

“My wife was suffering from colon cancer. Dr harsh shah performed her surgery 1 year back. And now she is cancer free with the grace of almighty and dr harsh shah’s treatment. He treats patients as his own family member. I may blindly tell any patient to approach him. Dr. harsh. Thank you is not enough. My sincere gratitude for all the help and advice you have given to us! — Joseph Sibi, Google review, Gota clinic listing”

★★★★★

“I am writing to express my sincere gratitude for the exceptional care provided by Dr. Harsh Shah and his team. Dr. Harsh Shah is an outstanding expert in intestinal surgery, executing complex procedures with remarkable calm and precision. Dealing with gastrointestinal diseases is incredibly stressful for both patients and their families. In my experience, what sets Dr. Harsh Shah apart is his incredible patience; he takes the time to listen to every question and provides clear, reassuring answers to every concern. As a grateful patient, I highly commend Dr. Harsh Shah and the entire team at Apollo Hospital. They did not just treat our physical condition—they truly cared for our mental and emotional well-being — Dipen Shah, Google review, Apollo Hospital, Bhat listing”

Dr Harsh Shah ના દર્દી દૂરબીનથી થયેલા colon cancer ના operation અને સાજા થવા વિશે વાત કરે છે.

ઉપરના reviews Dr Harsh Shah ની બે Google listings પરથી, પરિવારોએ જેમ લખ્યા તેમ જ લીધા છે — ગુજરાતી review એની મૂળ ભાષામાં.

Operation પછીના પહેલા દિવસો

દૂરબીનથી થયેલા sigmoid ના operation પછી સાજા થવાનો રસ્તો દિવસે દિવસે નક્કી હોય છે. Operation ના દિવસે જ પથારીમાંથી બેસવું અને પ્રવાહી પીવું, બીજા દિવસે ખાવું અને ચાલવું, અને મોટા ભાગના દર્દી ચોથા કે પાંચમા દિવસે ઘરે — જ્યારે ખાઈ શકે, વાછૂટ કે ઝાડો થાય, ચાલી શકે અને ગોળીથી દુખાવો કાબૂમાં હોય.

આયોજિત દૂરબીન operation પછી — દિવસે દિવસે
દિવસશું થાય
Operation નો દિવસથોડા કલાકમાં પથારીમાંથી બેસવું, પ્રવાહી, chewing gum, morphine જેવી દવા ઓછી રાખી દુખાવામાં રાહત
પહેલો દિવસસહન થાય તેટલો સામાન્ય ખોરાક, ચાર વાર ચાલવું, પેશાબની નળી કાઢવી, બાટલો બંધ
બીજો દિવસપૂરો ખોરાક, વધુ ચાલવું, દુખાવાની દવા ફક્ત મોઢેથી, સામાન્ય રીતે વાછૂટ શરૂ
ત્રીજો દિવસઝાડો થવો; drain મૂકી હોય તો કાઢવી; ઘરે જવાની તૈયારી તપાસવી
ચોથો કે પાંચમો દિવસઘરે — follow-up ની તારીખ, report ની ચર્ચાની તારીખ અને ચેતવણીનાં લક્ષણો લખીને

નાકમાંથી નળી અને drain દરેક દર્દીમાં મૂકાતાં નથી. કોથળી હોય તો દર્દી કે પરિવારનું કોઈ જાતે કોથળી બદલી શકે, પછી જ રજા. ધબકારા ઝડપી થાય, તાવ આવે, પેટનો દુખાવો નવો કે વધતો હોય, કે સુધરતો દર્દી પાછો બગડે — તો રોજનો આ ક્રમ ત્યાં જ અટકાવી તરત surgeon ને બોલાવાય; આ સાંધામાંથી leak ની પહેલી નિશાની હોઈ શકે.

Operation નાં જોખમ

દરેક colon operation માં જોખમ છે, અને emergency માં, મોટી ઉંમરે કે નબળા શરીરમાં, અને બંધ કે ફાટેલા આંતરડામાં એ વધારે હોય છે. ખાસ ધ્યાન માંગતી તકલીફ સાંધામાંથી leak છે, જે મોટે ભાગે ત્રીજાથી સાતમા દિવસ વચ્ચે દેખાય. દરેક દર્દીને લાગુ પડતા આંકડા consent ની ચર્ચામાં જ અપાય છે, બધા માટે એકસરખા નહીં.

સામાન્ય: લોહી ચડાવવું પડે એટલું bleeding, ઘામાં infection, પગ કે ફેફસામાં clot, હૃદય કે શ્વાસની તકલીફ, anaesthesia ની તકલીફ, અને દૂરબીનમાંથી ખુલ્લા operation માં ફેરવવું. આ operation ની ખાસ: સાંધામાંથી leak, આંતરડાં મોડાં ચાલુ થવાં (ileus), કિડનીથી મૂત્રાશય જતી નળી (ureter) ને ઈજા, પેટમાં પરુ, થોડા સમયની કે કાયમી કોથળીની જરૂર, સાંધો સાંકડો થવો, પછીથી ઘા પર hernia, અને વર્ષો પછી આંતરડાં ચોંટવાથી રુકાવટ. જીવનું જોખમ પણ છે, જે emergency operation માં વધારે છે. રોગ વિશે: સાચું stage report પછી જ ખબર પડે, chemotherapy ની સલાહ આવી શકે, બધું કાઢ્યા પછી પણ cancer પાછું આવી શકે, અને જીવનભર colonoscopy જરૂરી છે. કોથળીની જરા પણ શક્યતા હોય, તો દર વખતે એની વાત થાય છે.

Operation પછી chemotherapy કોને જોઈએ?

Stage I અને સામાન્ય જોખમવાળા stage II માં મોટે ભાગે chemotherapy ની જરૂર નથી. Stage III માં chemotherapy ની સલાહ છે, operation પછી છથી આઠ અઠવાડિયાંમાં શરૂ — આઠ અઠવાડિયાં પછી એનો ફાયદો ઘટે છે. ઓછા જોખમવાળા stage III માં ત્રણ મહિનાની CAPOX ધોરણ છે, જેમાં છ મહિના કરતાં ચેતાને નુકસાન ઘણું ઓછું થાય છે.

CAPOX એટલે દર ત્રણ અઠવાડિયે બાટલાથી oxaliplatin અને સાથે capecitabine ની ગોળી; FOLFOX દર પખવાડિયે બાટલાથી અપાતો વિકલ્પ છે. વધુ જોખમવાળા stage III માં છ મહિના. મોટી ઉંમરે, કે oxaliplatin સહન ન થાય તો ફક્ત capecitabine. Fluoropyrimidine પહેલાં, જ્યાં શક્ય હોય ત્યાં DPYD test — કારણ કે આ enzyme ન હોય તેવા દર્દીને સામાન્ય dose થી પણ ગંભીર નુકસાન થઈ શકે. Chemotherapy medical oncologist આપે છે, અને surgeon સાથે સાથે દર્દીને જુએ છે.

સારવાર પછી નિયમિત તપાસ

ત્રણ વર્ષ સુધી દર ત્રણ મહિને તપાસ — શરીર જોવું, વજન અને CEA — પછી પાંચ વર્ષ સુધી દર છ મહિને; ત્રણથી પાંચ વર્ષ દર વર્ષે CT, અને operation ના એક વર્ષ પછી colonoscopy. એ સામાન્ય આવે તો ત્રીજા વર્ષે, અને પછી દર પાંચ વર્ષે.

બે અઠવાડિયે ઘા જોવાય, report સમજાવાય અને જરૂર હોય તો chemotherapy માટે મોકલાય. Operation પહેલાં આખું colon ન જોવાયું હોય, તો operation પછી ત્રણથી છ મહિનામાં જોવાય. ઘરના બીજા લોકો માટે પણ આ મહત્ત્વનું છે: MMR-deficient ગાંઠ (જે ગાંઠના MLH1 ફેરફારથી સમજાવાતી ન હોય), પચાસથી ઓછી ઉંમર, કે કુટુંબમાં વધુ cancer — આમાં genetic counselling ની સલાહ અપાય. CT સામાન્ય હોય અને CEA વધતો હોય, તો અવગણાતું નથી: ચારથી છ અઠવાડિયે ફરી test, અને PET-CT નો વિચાર. થોડા સમયની કોથળી હોય તો એ બંધ કરવાનું પણ follow-up માં ગોઠવાય.

તમારી સારવાર કયા ક્રમમાં ચાલશે?

  1. Consultation book કરો. Gota OPD, અમદાવાદમાં — colonoscopy અને biopsy ના reports, CT ની images disc કે drive માં, CEA અને લોહીના reports સાથે.
  2. બાકીની તપાસ. ખૂટતી colonoscopy, CT, MMR કે MSI test કરાવાય; લોહીની ઊણપ અને પોષણ સુધારાય; કેસ MDT માં ચર્ચાય.
  3. Operation. Apollo Hospital, Bhat, ગાંધીનગરમાં sigmoid colectomy કે anterior resection — શક્ય હોય ત્યાં દૂરબીનથી — કે આંતરડું બંધ હોય તો stent કે emergency operation.
  4. Report અને આગળનો નિર્ણય. બે અઠવાડિયે pathology સમજાવાય, અને જરૂર હોય તો chemotherapy છથી આઠ અઠવાડિયાંમાં શરૂ થાય એવું ગોઠવાય.
  5. નિયમિત તપાસ. દર ત્રણ મહિને CEA, દર વર્ષે CT અને નક્કી કરેલી colonoscopy; કોથળી હોય તો એ બંધ કરવાનું આયોજન.

ખર્ચ, insurance અને દાખલ થવું

ખર્ચ એના પર આધાર રાખે છે કે operation આયોજિત છે કે emergency, દૂરબીનથી કે ખુલ્લું, કોથળી બને છે કે નહીં, અને કેટલા દિવસ રહેવું પડે. આયોજિત દાખલા પહેલાં લેખિત અંદાજ આપી સમજાવાય છે.

Apollo Hospital, Bhat મોટી insurance કંપનીઓ અને cashless યોજનાઓ સાથે કામ કરે છે, અને pre-authorisation office સીધું સંભાળે છે. Chemotherapy અને stent નો ખર્ચ અલગથી અંદાજાય. સાથે લાવો: colonoscopy અને biopsy ના reports અને photos, CT ની images disc કે drive માં reports સાથે, CEA અને લોહીના reports, અગાઉના discharge papers, દવાઓની યાદી, insurance card અને ઓળખપત્ર.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

ઓપરેશન પછી કોથળી કાયમ માટે રહેશે?

મોટા ભાગના આયોજિત દૂરબીન operation માં આંતરડું જોડાઈ જાય છે અને કોથળી નથી લાગતી. Emergency માં, આંતરડું બંધ કે ફાટેલું હોય ત્યારે, કોથળીની શક્યતા વધે છે, અને ઘણી વાર એ થોડા સમય માટે જ હોય છે. દરેક operation પહેલાં આ વાત ખુલ્લી રીતે થાય છે.

ઉંમર વધારે છે, આટલું મોટું operation સહન થશે?

ઉંમર કરતાં રોજની તાકાત વધુ મહત્ત્વની છે. Operation પહેલાં લોહીની ઊણપ, પોષણ અને ડાયાબિટીસ સુધારાય છે. ખૂબ નબળા દર્દીમાં બંધ આંતરડું stent થી ખોલવાનો વિકલ્પ પણ છે.

Scan માં diverticulitis લખ્યું છે, તો cancer નથી?

ફક્ત scan પરથી એ નક્કી ન થાય. બંને sigmoid માં થાય અને સરખાં દેખાઈ શકે. સોજો બેસી જાય પછી colonoscopy થી ખાતરી કરાય છે.

Chemotherapy લેવી જ પડશે?

એ operation પછીના report પર આધાર રાખે છે. Stage I અને મોટા ભાગના stage II માં નહીં; lymph nodes માં cancer હોય તો સામાન્ય રીતે ત્રણ કે છ મહિના, operation પછી છથી આઠ અઠવાડિયાંમાં શરૂ.

આ cancer ઘરના બીજા લોકોને પણ થઈ શકે?

મોટા ભાગના colon cancer વારસાગત નથી હોતા. દરેક ગાંઠ પર MMR કે MSI test થાય છે, જે Lynch syndrome ની શક્યતા પકડે છે; શંકા હોય તો genetic counselling અને પરિવારના સભ્યોની colonoscopy ની સલાહ અપાય.

Colonoscopy ગાંઠની આગળ ન જઈ શકી, તો શું?

આગળનું colon પણ જોવું જરૂરી છે — operation પહેલાં CT colonography થી, કે operation પછી ત્રણથી છ મહિનામાં colonoscopy થી — કારણ કે બીજી ગાંઠ હોઈ શકે.

ડૉ. હર્ષ શાહ ક્યાં મળે છે?

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre — Gota, Ahmedabad
Consultation, colonoscopy અને CT ના reports જોવા, operation અને chemotherapy પછીનું follow-up.
Google: Dr Harsh Shah · 216 reviews માંથી 4.89
Gota clinic નો રસ્તો · +91-63555-64601

Apollo Hospital — Bhat, Gandhinagar
Apollo Hospital International Limited, Plot No. 1 A, GIDC Bhat Industrial Estate, Bhat, Gandhinagar.
Google: Dr Harsh Shah – Robotic GI Surgeon · 18 reviews માંથી 4.94
Apollo, Bhat નો રસ્તો · WhatsApp +91-63555-64601

આંતરડાના cancer ની સારવાર માટે આખા ગુજરાતમાંથી — Gandhinagar, Mehsana, Banaskantha, Nadiad, Anand, Bhavnagar, Rajkot, Jamnagar અને Kutch — અને દક્ષિણ રાજસ્થાન તથા પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશમાંથી દર્દીઓ અમદાવાદ આવે છે.

Colonoscopy માં sigmoid માં ગાંઠ દેખાઈ છે, કે આંતરડું બંધ થવાથી દાખલ છો? Colonoscopy નો report અને photos, biopsy report, CT scan ની images અને report, અને CEA તથા લોહીના reports appointment પહેલાં મોકલી શકાય, જેથી consultation શરૂ થાય ત્યારે એ વાંચેલાં હોય. સારવાર consultation માં, તપાસ પછી જ નક્કી થાય છે. Call +91-63555-64601 · Reports પહેલાં WhatsApp પર મોકલો

Rate this page

Get health updates from Dr Harsh Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

Dr. Harsh J Shah
Dr Harsh Shah - Surgical Gastroenterologist and GI Robotic Surgeon, Ahmedabad
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.