WhatsApp Skip to main content

Dr. Harsh J Shah

વળી ગયેલી હોજરી અને મોટા hernia ની સારવાર

Dr. Jivraj Mehta Hospital · વાસણા, અમદાવાદ

Gastric volvulus અને paraoesophageal hernia ની સારવાર, અમદાવાદ · Dr. Jivraj Mehta Hospital, વાસણા, અમદાવાદ

“બા ની છાતીના X-ray માં કહ્યું કે હોજરી ઉપર છાતીમાં જતી રહી છે. એમને તો કોઈ તકલીફ નથી — તો પણ operation કરાવવું પડે?” ઘણા પરિવાર આ પ્રશ્ન લઈને આવે છે, અને એનો જવાબ તકલીફ પર આધાર રાખે છે, X-ray પર નહીં. જે મોટું paraoesophageal hernia કોઈ તકલીફ ન આપતું હોય, એને આજની guideline પ્રમાણે operation વગર નજર હેઠળ રાખવું સલામત છે — શરત એટલી કે પરિવાર જાણે કે હોજરી વળી જાય ત્યારે શું થાય. જો હોજરી ખરેખર વળી જાય (acute gastric volvulus) અને એનું લોહી બંધ થવા લાગે, તો એ કલાકોની emergency છે અને એ જ દિવસે operation. વચ્ચે એવા દર્દી છે જેમને દુખાવો, ઊલટી, લોહીની ઊણપ કે શ્વાસ ચડે છે — એમના માટે આયોજિત operation.

Emergency અને OPD એક જ સેવામાં

વળી ગયેલી હોજરીને કલાકોમાં surgeon, anaesthetist, CT, endoscopy અને ICU નો પલંગ જોઈએ; શાંત બેઠેલા મોટા hernia ને ધીરજવાળી OPD ચર્ચા જોઈએ, અને ઘણી વાર એથી વધુ કંઈ નહીં. Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad માં emergency એક જ સેવા છે, અને એ જ surgeon OPD માં આયોજિત દર્દીઓને જુએ છે — એટલે operation, હોજરી બાંધવી કે નજર રાખવી, એ નિર્ણય એ જ વ્યક્તિ લે છે જે એનો અમલ કરશે.

Dr Harsh Shah, હોજરીના surgeon, અમદાવાદ
Dr Harsh Shah — MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology).

Dr. Jivraj Mehta Hospital. Super-specialty surgical gastroenterology માં તાલીમ, આ જ વિષયમાં બે વાર લાયકાત, અને હોજરી તથા અન્નનળીની surgery માં 18 વર્ષનો અનુભવ. Emergency CT અને endoscopy, ICU, દૂરબીનથી અને open હોજરીની surgery, endoscopy થી gastropexy, dietitian ની મદદ અને follow-up — બધું એક જ practice માં.

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Stomach Surgeon · Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad

Google rating: Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad પર 18 reviews માંથી 4.94.

છાતી અને પેટને જુદો પાડતા પડદા (diaphragm) માં એક કુદરતી કાણું છે, જેમાંથી અન્નનળી પેટમાં ઊતરે છે. સામાન્ય sliding hiatus hernia માં અન્નનળી અને હોજરીનો સાંધો એ કાણામાંથી ઉપર સરકે — એ મુખ્યત્વે reflux ની તકલીફ છે. Paraoesophageal hernia માં હોજરીનો ઉપરનો ભાગ અન્નનળીની બાજુમાં છાતીમાં ગડી જાય છે; મિશ્ર પ્રકારમાં બંને થાય, અને મોટાં hernia માં આ મિશ્ર પ્રકાર જ વધુ જોવા મળે છે. ક્યારેક મોટું આંતરડું, બરોળ કે નાનું આંતરડું પણ હોજરીની પાછળ થેલીમાં જાય છે. છાતીમાં પડેલી હોજરી પોતાની ધરી પર ફરી શકે — લાંબી ધરી પર (ઉપરના છેડાથી નીચેના છેડા સુધી) કે ટૂંકી ધરી પર — અને આ ફરી જવું એટલે gastric volvulus.

હોજરી વળે ત્યારે ત્રણ ચેતવણી ચિહ્ન

ત્રણે ચિહ્ન સાથે હોય તો, સાબિત ન થાય ત્યાં સુધી, હોજરી વળી ગઈ છે એમ માનવું: પેટના ઉપરના ભાગમાં કે છાતીના નીચલા ભાગમાં અચાનક સખત દુખાવો; ઊલટી કરવા જોરદાર પ્રયત્ન પણ કંઈ બહાર ન આવે; અને નાકમાંથી નળી હોજરીમાં ન ઊતરે. Hiatus hernia જાણીતું હોય એવા દર્દીમાં આ surgical emergency છે.

તપાસમાં દેખાય એના કરતાં દર્દી ઘણો વધુ બેચેન હોય, ધબકારા ઝડપી હોય, અને હાલત સતત બગડતી જાય — આ વધારાની ચેતવણી. જોખમ એ છે કે વળ લોહી બંધ કરે ત્યારે હોજરીની દીવાલ કલાકોમાં મરી શકે અને ફાટી શકે, અને એ પછી જીવનું જોખમ ઘણું વધી જાય. એટલે વળી ગયેલી હોજરીને “રાત સુધી જોઈએ” કહીને ક્યારેય રાખવામાં નથી આવતી. શંકા થતાં જ સારવાર શરૂ — પ્રવાહી, દુખાવાની દવા, નળીથી દબાણ ઓછું કરવાનો સાવચેત પ્રયત્ન, અને તાત્કાલિક operation.

દરેક volvulus આટલું નાટકીય નથી હોતું. ટૂંકી ધરી પરનો વળ ઘણી વાર આવતો-જતો રહે: જમ્યા પછી ઉપરના પેટમાં દુખાવો, ભારેપણું અને ઊબકાનું જોર, જે જાતે શમી જાય. આવા હુમલા નજર રાખવાને બદલે આયોજિત operation નું કારણ છે.

મોટા hernia નાં લક્ષણ

મોટું paraoesophageal hernia ઘણી વાર જમ્યા પછી છાતી કે ઉપરના પેટમાં દુખાવો કે દબાણ, જલદી પેટ ભરાઈ જવું, પેટ ફૂલવું, ગળવામાં તકલીફ, reflux, અને હોજરીનો મોટો ભાગ છાતીમાં હોય તો શ્વાસ ચડવો — આવી તકલીફ આપે. ઘણાં hernia કોઈ તકલીફ આપતાં જ નથી, અને બીજા કારણે કરાવેલા X-ray કે CT માં અચાનક દેખાઈ જાય છે.

એક સ્વરૂપ સહેલાઈથી ચૂકી જવાય છે: લોહીની ઊણપ (iron-deficiency anaemia). પડદાના સાંકડા કાણામાં હોજરી ઉપર-નીચે ઘસાતી રહે, ત્યારે એની ગડીઓ પર લાંબા છીછરા ઘસરકા (Cameron lesions) થાય અને ધીમે ધીમે લોહી વહે. થાક, શ્વાસ ચડવો અને hemoglobin ઓછું — લોહી ક્યાંથી જાય છે એ સ્પષ્ટ ન હોય — એ જ મોટા hernia નો એકમાત્ર સંકેત હોઈ શકે. Iron આપવા છતાં વારંવાર પાછી આવતી ઊણપ repair ને યોગ્ય ઠેરવતું એક કારણ છે.

કઈ તપાસ, કયા ક્રમમાં

મુખ્ય તપાસ છાતી અને પેટનો contrast સાથેનો CT છે: hernia નો પ્રકાર, અંદર શું ગયું છે, હોજરી વળી છે કે નહીં અને કઈ રીતે, અને હોજરીની દીવાલનું લોહી ઘટવાનાં ચિહ્ન — બધું બતાવે. છાતીનો X-ray પહેલો સંકેત આપી શકે; સ્થિર દર્દીમાં contrast તપાસ રચના બતાવે; અને endoscopy અસ્તર જુએ — પણ અસ્થિર દર્દીમાં ક્યારેય operation મોડું ન કરે.

Gastric volvulus અને paraoesophageal hernia ની તપાસ — દરેક શું નક્કી કરે
તપાસક્યારેએ શું નક્કી કરે
છાતી અને પેટનો contrast CTપહેલી — emergency માં અને આયોજિત બંનેમાંHernia નો પ્રકાર અને અંદરના અવયવ, વળની ધરી, અને દીવાલ મરવાનાં ચિહ્ન — પાતળી દીવાલ, ઓછો contrast, દીવાલમાં હવા કે પેટમાં છૂટી હવા
છાતીનો X-rayઘણી વાર સૌ પ્રથમ લેવાતી filmહૃદયની પાછળ હવા-પાણીનું સ્તર, જે શંકા જગાડે
Upper GI contrast તપાસસ્થિર દર્દીHernia નો આકાર અને હોજરીનો વળ
Upper GI endoscopyઆયોજિત દર્દી; emergency માં ફક્ત operation મોડું ન થાય તોઅસ્તરની હાલત, Cameron lesions, ગાંઠ નકારવી; વળેલી હોજરીમાં મુશ્કેલ કે અશક્ય હોઈ શકે
લોહીની ગણતરી, iron, ક્ષાર, lactateદરેક દર્દીલોહીની ઊણપ અને એનું કારણ; શરીરમાં પાણીની ઘટ; વધતું lactate — હોજરી પીડાય છે એનો સંકેત
Manometry (અન્નનળીની pressure તપાસ)આયોજિત repair પહેલાં, wrap કરવાનું હોય અને motility ની તકલીફની શક્યતા હોયપૂરું કે અડધું wrap સલામત, અને achalasia છે કે નહીં

સાદી તકલીફ છે કે કંઈક ગંભીર?

Paraoesophageal hernia અને gastric volvulus યાંત્રિક, benign તકલીફો છે. છતાં endoscopy જરૂરી છે, કારણ કે હોજરીમાં કે અન્નનળી સાથેના સાંધા પર ગાંઠ પણ દુખાવો, ઊલટી, લોહીની ઊણપ અને વજન ઘટવું — બરાબર આવાં જ લક્ષણ — આપી શકે, અને એ આખી સારવાર બદલી નાખે.

એટલે આયોજિત દર્દીમાં repair પહેલાં endoscopy, અને કંઈ અસામાન્ય દેખાય તો biopsy; અને બાકીનું અસ્તર જોયા વગર લોહી વહેવાનો દોષ Cameron lesions પર ઢોળાતો નથી. Emergency માં operation પોતે જ હોજરી સીધી બતાવે, અને જે ભાગ સ્વસ્થ ન લાગે એ laboratory માં તપાસાય.

Emergency માં શું થાય છે

વળેલી હોજરીની શંકામાં પગલાં: પ્રવાહી, ક્ષાર સુધારવા અને દુખાવાની દવા; નાકમાંથી નળી નાખીને હોજરી ખાલી કરવાનો સાવચેત પ્રયત્ન — ક્યારેય જબરદસ્તીથી નહીં; હોજરીનું લોહી બંધ થવાની (strangulation) શંકા હોય તો antibiotics; અને રાહ જોયા વગર તાત્કાલિક operation.

નળી ઊતરી જાય અને હોજરી ખાલી થાય તો દબાણ ઘટે, અને emergency થોડી સારી સ્થિતિમાં થતા urgent operation માં ફેરવાઈ શકે — પણ એ operation ની જગ્યા નથી લેતું. Operation માં હોજરી પાછી પેટમાં લવાય અને સીધી કરાય, પછી સમય અપાય — થોડી રાહ જોઈને એનો રંગ અને લોહીનો પ્રવાહ ફરી તપાસાય, જેમ કોઈ પણ વળેલા આંતરડામાં થાય — અને પછી જ કંઈ કાઢવાનો નિર્ણય.

વળેલી હોજરીનું emergency operation — હોજરી જે બતાવે એ પ્રમાણે
શું મળેશું થાય
સીધી કર્યા પછી હોજરી સ્વસ્થ, દર્દી સ્થિરપેટમાં પાછી, hernia ની થેલી કાઢવી, પડદાનું કાણું બંધ, હોજરીને બાંધવી (gastropexy), wrap સાથે કે વગર
હોજરી સ્વસ્થ, પણ દર્દી વૃદ્ધ કે અસ્થિરજાણીજોઈને નાનું operation: ફક્ત સીધી કરીને બાંધી દેવી — વિસ્તૃત repair કરતાં આ વધુ સમજદારીભર્યું
હોજરીનો ભાગ કે આખી હોજરી મરી ગઈ હોયમરેલો ભાગ કાઢવો (partial કે total gastrectomy) અને જોડાણ — મોટું અને વધુ જોખમી operation
હોજરી ફાટી ગઈ હોયનુકસાન પામેલો ભાગ કાઢવો, ધોવું, અને હમણાં જોડવું કે તબક્કાવાર — એનો નિર્ણય

કમજોર દર્દી જે તરત મોટું operation સહી ન શકે, એમાં હોજરીને endoscopy થી સીધી કરીને ચામડીમાંથી મુકાતી બે feeding-tube ની ખીંટીઓથી પેટની આગળની દીવાલ સાથે બાંધી શકાય (endoscopic reduction with double PEG gastropexy). આ સ્થાપિત, ઓછું આક્રમક વિકલ્પ છે જે હોજરીને જગ્યાએ રાખે અને ફરી વળતી અટકાવે — યોગ્ય દર્દી માટે આ સમજીવિચારીને લીધેલો નિર્ણય છે, સમાધાન નહીં.

તકલીફ વગરના hernia માં operation ક્યારે નહીં

કોઈ તકલીફ ન આપતું મોટું paraoesophageal hernia આપમેળે operation માગતું નથી. અમેરિકાની surgical society (SAGES) ની 2024 ની guideline એને નજર હેઠળ રાખવાને ટેકો આપે છે — “દરેક મોટું hernia વળ ટાળવા repair કરો” એ જૂના શિક્ષણથી ઊલટું. અચાનક emergency નું જોખમ પહેલાં ધારેલા કરતાં ઓછું છે, અને આયોજિત repair નાં પોતાનાં જોખમ છે, અને પછીના X-ray માં hernia ફરી દેખાવાની સાચી શક્યતા છે.

નજર રાખવી એ સક્રિય યોજના છે, ટાળી દેવું નહીં. દર્દી અને પરિવારને લખીને અપાય છે કે વળ કેવો લાગે — અચાનક સખત દુખાવો, ઊલટીનું જોર પણ કંઈ ન નીકળે, કંઈ પેટમાં ન ટકે — અને એ થાય તો OPD ની રાહ નહીં, સીધા emergency માં. જમવાનું થોડું થોડું અને વારંવાર, ભારે જમ્યા પછી તરત સૂવું નહીં, acid ઘટાડતી ગોળી reflux માટે અને Cameron lesions ની રૂઝ માટે, iron ની પૂર્તિ, અને સારવાર પછી hemoglobin ફરી તપાસવું. તકલીફ શરૂ થાય કે iron છતાં ઊણપ પાછી આવે, તો નિર્ણય ફરી ખોલાય છે.

તંદુરસ્ત લાગતા વૃદ્ધ વ્યક્તિમાં અચાનક દેખાયેલું મોટું hernia — એ જ વાત જ્યાં નજર રાખવી વધુ સમજદારી છે. આ ચર્ચા consultation માં ખુલ્લેઆમ થાય છે, અને operation ન કરવાનાં કારણો એટલી જ કાળજીથી સમજાવાય છે જેટલી કાળજીથી operation નાં કારણો સમજાવાય છે.

આયોજિત repair ક્યારે સલાહભર્યું

આયોજિત repair એવા hernia માટે છે જે નોંધપાત્ર તકલીફ આપે — ગળવામાં તકલીફ, જમ્યા પછી દુખાવો, જલદી પેટ ભરાવું, ઊલટી કે શ્વાસ ચડવો — અને હોજરીના નીકળવાના રસ્તામાં રુકાવટ, ગોળીથી કાબૂમાં ન આવતું ગંભીર reflux, ગંભીર કે વારંવાર થતી iron ની ઊણપ, આવતા-જતા વળ જેવા હુમલા, અને હોજરીનું લોહી બંધ થવાનું (strangulation) કોઈ પણ ચિહ્ન — જે એને urgent બનાવે.

દરેક repair અગાઉથી દર્દી, પરિવાર અને જરૂર હોય તો anaesthetist અને physician સાથે ચર્ચાય છે. આયોજિત operation પહેલાં પોષણ સુધારાય, iron પૂરાય, બીડી-સિગારેટ બંધ થાય, શક્ય હોય ત્યાં વજન ઘટાડાય — વધારે વજન hernia પાછું આવવાની શક્યતા વધારે છે — અને શ્વાસ સુધારાય, કારણ કે છાતીમાં પડેલી મોટી હોજરી ફેફસાંને દબાવે છે.

આયોજિત repair કેવી રીતે થાય

આયોજિત repair સામાન્ય રીતે દૂરબીનથી થાય. હોજરી પેટમાં પાછી લવાય, hernia ની થેલી છાતીમાંથી પૂરેપૂરી કાઢાય, અન્નનળી એટલી છૂટી કરાય કે સારો ભાગ ખેંચાણ વગર પેટમાં રહે, પડદાનું કાણું બંધ થાય, અને wrap તથા બાંધવાના ટાંકા હોજરીને એની જગ્યાએ રાખે.

આયોજિત paraoesophageal hernia repair નાં પગલાં
પગલુંકેમ જરૂરી
બધા અવયવ પેટમાં પાછા લાવવાહોજરી અને બીજા અવયવ પોતાની જગ્યાએ
Hernia ની આખી થેલી છાતીમાંથી કાઢવીમહત્વનું પગલું જે ઘણી વાર અધૂરું રહે; બાકી રહેલી થેલી hernia ને પાછું બોલાવે
છાતીમાં અન્નનળી છૂટી કરવીપૂરતી અન્નનળી ખેંચાણ વગર પેટમાં — ટૂંકી અન્નનળી hernia પાછું આવવાનું સામાન્ય કારણ
જરૂર હોય તો જ અન્નનળી લાંબી કરવી (Collis)ખરેખર ટૂંકી અન્નનળી જે પૂરતી નીચે ન આવે
પડદાનું કાણું પાછળથી બંધ કરવુંખેંચાણ વગર, જરૂર હોય તો ઢીલું કરતા કાપ સાથે
Wrap (fundoplication)Reflux કાબૂમાં રાખે અને હોજરીને બાંધવામાં મદદ કરે; અન્નનળીના દબાણ પ્રમાણે પૂરું કે અડધું
Mesh — દર્દી પ્રમાણે2024 ની guideline એ mesh ના પક્ષમાં કે વિરુદ્ધ કોઈ ભલામણ નથી કરી; વપરાય તો કારણ લખાય, કારણ કે mesh અન્નનળીમાં ઘસાઈ શકે કે એને સાંકડી કરી શકે
Gastropexy (હોજરી બાંધવી)ઉપયોગી ઉમેરો, અને કમજોર દર્દીમાં આખા repair નો વિકલ્પ

દૂરબીન repair એ ધોરણ છે. Operation દરમિયાન endoscopy થી wrap ચકાસી શકાય અને કોઈ ઈજા નથી એ ખાતરી કરી શકાય.

Dr Harsh Shah ના એક દર્દી, reflux સાથેના hiatus hernia ના આયોજિત repair પછી વાત કરે છે — આયોજિત operation, volvulus ની emergency નહીં.

દર્દીઓ શું કહે છે

★★★★★

“Excellent doctor. I have undergone Surgery for toupet fundoplication with harsh Shah doctor. Sir has given good treatment for early recovery. Treating patients very friendly. — Ravi Bob, Google review”

★★★★★

“Dr. Harsh Shah is an excellent doctor who handled our case with great diligence and care. He listens attentively and addresses every concern with utmost patience. He's very humble and answers all of your questions in detail which is very assuring. I would highly recommend Dr. Harsh Shah for consultation and treatment. — Srinath Vasudevan, Google review”

★★★★★

“He is simple and straight conversation person. Explains the procedure and process to prepare the patient mentally for the surgery which makes patients comfortable during the process. He is also very patient enough to hear all problems of his patients which makes him an approachable doctor. — palak thareja, Google review”

Dr Harsh Shah ના બે listing પરથી સાચા Google reviews, જેમ લખાયા છે એમ જ.

Repair પછી સાજા થવું

આયોજિત દૂરબીન repair પછી દર્દી એ જ દિવસે પલંગ પરથી ઊઠીને બેસે, બીજા દિવસે પ્રવાહી લે, અને સામાન્ય રીતે બીજા કે ત્રીજા દિવસે તબક્કાવાર ખોરાકની યોજના સાથે ઘરે જાય — પ્રવાહી, પછી નરમ, પછી સામાન્ય ખોરાક, કેટલાંક અઠવાડિયાંમાં, dietitian ની મદદથી. Emergency operation પછી સાજા થવું કેટલી હોજરી બચી એના પર આધાર રાખે, અને ICU થી શરૂ થઈ શકે.

ઊલટીનું જોર નવા repair ને ખોલી શકે, એટલે ઊલટી રોકવાની દવા પૂરતી અપાય અને ઘરે પણ ચાલુ રહે. શરૂઆતનાં અઠવાડિયાંમાં ભારે વજન ઉપાડવું અને જોર કરવું ટાળવું. Operation પછી contrast તપાસ ફક્ત કારણ હોય તો. લોહીની ઊણપ repair નું કારણ હોય તો iron ચાલુ. તાવ, ઝડપી ધબકારા, છાતીમાં દુખાવો, થૂંક પણ ન ગળાય, શ્વાસ ચડે કે ઊલટીનું જોર — તો તરત team નો સંપર્ક.

Emergency માં આખી હોજરી કાઢવી પડી હોય, તો જમવાની રીત જીવનભર બદલાય: થોડું થોડું અને વારંવાર, dietitian ની મદદ, અને નિયમિત vitamin B12 ના injection.

ઓપરેશનનાં જોખમ

આયોજિત repair નાં સાચાં જોખમ છે, અને એક વાત દરેક consent ચર્ચામાં ભારપૂર્વક કહેવાય છે: પછીના X-ray માં hernia ઘણી વાર ફરી દેખાય છે, જોકે મોટા ભાગે એ નાનું હોય અને તકલીફ ન આપે, અને થોડાકને જ ફરી operation જોઈએ. મરી ગયેલી હોજરી માટેના emergency operation માં જીવનું જોખમ ઊંચું છે. દરેક દર્દીને લાગુ પડતા આંકડા Dr Harsh Shah consent ની ચર્ચામાં આપે છે.

આયોજિત repair: લોહી વહેવું, ચેપ, પગ કે ફેફસાંમાં clot, હૃદય કે શ્વાસની તકલીફ, દૂરબીનમાંથી open માં ફેરવવું, અન્નનળી કે હોજરીને ઈજા, ફેફસાં પાસે હવા કે પાણી (સામાન્ય રીતે drain વગર સંભાળાય), શરૂઆતમાં સામાન્ય અને મોટા ભાગે ઓછી થતી ગળવાની તકલીફ, wrap પછી પેટ ફૂલવું અને ઓડકાર કે ઊલટી ન આવી શકે, હોજરી મોડી ખાલી થવી, mesh વપરાય તો એની તકલીફો, અને hernia પાછું આવવું. Emergency operation: કોઈ પણ જોડાણમાંથી leak, છાતીની તકલીફ, ICU ની જરૂર, અને — હોજરી મરી ગઈ હોય તો — હોજરીનો ભાગ કે આખી કાઢવાની અસર. કમજોર દર્દીમાં નાનું, ફક્ત સીધી કરીને બાંધવાનું operation જાણીજોઈને સલામત રસ્તા તરીકે પસંદ થઈ શકે.

પછીની તપાસ (follow-up)

Follow-up તકલીફ પર આધારિત છે, નિયમિત X-ray પર નહીં. તપાસ બેથી છ અઠવાડિયે (ઘા, ખોરાકનો તબક્કો, ગળવું, dietitian), ત્રણ મહિને (તકલીફ, વજન, અને ઊણપ કારણ હોય તો iron) અને છથી બાર મહિને. તંદુરસ્ત વ્યક્તિમાં X-ray ફરી નથી કરાતો, કારણ કે અચાનક દેખાયેલું નાનું પાછું આવેલું hernia ભાગ્યે જ કંઈ બદલે છે અને ઘણી વાર નકામી ચિંતા કરાવે છે.

Repair પછી નવી તકલીફ — reflux, દુખાવો, ગળવામાં તકલીફ કે લોહીની ઊણપ — હોય તો contrast તપાસ અને endoscopy; મોટા ભાગનાં નાનાં પાછાં આવેલાં hernia માં પહેલાં તકલીફની સારવાર. ફરી operation પહેલાં પૂરી ચર્ચા. Mesh વાળા દર્દી નવી ગળવાની તકલીફ, લોહી કે દુખાવો તરત જણાવે. નજર હેઠળ રખાયેલા hernia વાળા દર્દી ચેતવણીનાં ચિહ્નોની લખેલી યાદી સાથે રાખે અને OPD માં બતાવતા રહે.

તમારી સારવારનો ક્રમ

  1. Consultation book કરો — કે emergency માં આવો. વળની શંકા હોય તો સીધા Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad ના emergency માં; મોટું hernia કે આવતી-જતી તકલીફ હોય તો OPD, અમદાવાદમાં, દરેક scan, endoscopy અને લોહીના report સાથે.
  2. તપાસ અને યોજના. પહેલાં CT; આયોજિત દર્દીમાં endoscopy, contrast તપાસ, લોહી અને iron; wrap કરવાનું હોય અને motility ની શંકા હોય તો pressure તપાસ.
  3. નિર્ણય. વળ માટે emergency operation; તકલીફ આપતા hernia માટે આયોજિત દૂરબીન repair; કમજોર દર્દીમાં endoscopy થી સીધી કરીને બાંધવી; કે તકલીફ ન આપતા hernia માટે સક્રિય નજર-અને-ચેતવણી યોજના.
  4. હોસ્પિટલનો સમય. આયોજિત repair પછી સામાન્ય રીતે બેથી ત્રણ દિવસ, તબક્કાવાર ખોરાકની યોજના સાથે; emergency પછી હોજરી અને દર્દીને જેટલું જોઈએ એટલું.
  5. Follow-up. ખોરાક, ગળવું અને iron ની તપાસ; X-ray ફક્ત તકલીફ પર; નજર હેઠળના દરેક દર્દી માટે લખેલાં ચેતવણી-ચિહ્ન.

ખર્ચ, insurance અને દાખલ થવું

આયોજિત repair નો ખર્ચ પદ્ધતિ, mesh વપરાય કે નહીં, અને હોસ્પિટલના દિવસો પર. Emergency operation નો ખર્ચ operation માં શું મળ્યું, ICU ના દિવસો અને રોકાણ પર. નજર રાખવામાં ફક્ત OPD અને ગોળીનો ખર્ચ. લખેલો અંદાજ આપીને સમજાવાય છે.

Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad મોટી insurance કંપનીઓ અને cashless યોજનાઓ સાથે કામ કરે છે, અને pre-authorisation office સીધું સંભાળે છે; emergency માં દાખલ થવાની જાણ insurer ને એ જ સમયે કરાય, અને રોકાણ અંદાજ કરતાં લાંબું ચાલે તો enhancement ની વિનંતી ત્યારે જ — discharge વખતે નહીં.

સાથે લાવો: CT ની images (disc કે drive પર) અને report, endoscopy ના report અને photo, contrast તપાસની images, તાજી લોહીની ગણતરી અને iron ની તપાસ, બધી દવાઓની યાદી (લોહી પાતળું કરવાની દવા ખાસ), અગાઉના hernia operation ના discharge કાગળ, insurance card અને ઓળખપત્ર.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

તકલીફ વગરના મોટા hernia માં operation જરૂરી?

આપમેળે નહીં. તકલીફ ન આપતા મોટા paraoesophageal hernia ને નજર હેઠળ રાખવું આજની guideline પ્રમાણે સલામત છે. પરિવારને લખીને અપાય છે કે વળ કેવો લાગે અને ત્યારે સીધા emergency માં જવું.

હોજરી વળી જાય ત્યારે કેવું લાગે?

પેટના ઉપરના ભાગમાં કે છાતીના નીચલા ભાગમાં અચાનક સખત દુખાવો, ઊલટીનું જોરદાર જોર પણ કંઈ ન નીકળે, અને ઘણી વાર કંઈ ગળી ન શકાય. Hiatus hernia જાણીતું હોય તો આ તરત emergency છે.

વૃદ્ધ અને કમજોર દર્દીમાં મોટું operation ન થઈ શકે તો?

હોજરીને endoscopy થી સીધી કરીને ચામડીમાંથી મુકાતી બે ખીંટીઓથી પેટની દીવાલ સાથે બાંધી શકાય, કે operation માં ફક્ત સીધી કરીને બાંધી દેવાય. યોગ્ય દર્દીમાં આ સમજીવિચારીને લીધેલો નિર્ણય છે.

Repair પછી hernia પાછું આવી શકે?

પછીના X-ray માં ઘણી વાર ફરી દેખાય છે, પણ મોટા ભાગે નાનું હોય અને તકલીફ ન આપે. એટલે follow-up તકલીફ પર આધારિત છે, નિયમિત X-ray પર નહીં.

વારંવાર ઘટતું hemoglobin hernia ને કારણે હોઈ શકે?

પડદાના સાંકડા કાણામાં હોજરી ઘસાય તો એની ગડીઓ પર છીછરા ઘસરકા થઈ ધીમે ધીમે લોહી વહે. Iron આપવા છતાં ઊણપ પાછી આવે તો repair નું કારણ મજબૂત બને.

Mesh વાપરશો?

દર્દી પ્રમાણે જ. 2024 ની guideline એ mesh ના પક્ષમાં કે વિરુદ્ધ કોઈ ભલામણ નથી કરી; તમારા માટે વપરાય તો કારણ સમજાવાય અને લખાય.

Dr Harsh Shah ક્યાં મળે છે

Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Dr Jivraj Mehta Marg, Vasna, Ahmedabad 380007.
Google: Dr Harsh Shah · 18 reviews માંથી 4.94
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad નો રસ્તો · WhatsApp +91-63555-64601

હોજરીની surgery માટે આખા ગુજરાતમાંથી — Gandhinagar, Mehsana, Banaskantha, Nadiad, Anand, Bhavnagar, Rajkot, Jamnagar અને Kutch — અને દક્ષિણ રાજસ્થાન તથા પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશમાંથી દર્દીઓ અમદાવાદ આવે છે.

પેટના ઉપરના ભાગમાં કે છાતીના નીચલા ભાગમાં અચાનક સખત દુખાવો, અને ઊલટી કરવા જોર કરવા છતાં કંઈ ન નીકળે? તરત નજીકના emergency વિભાગમાં જાઓ — આ જવાબની રાહ ન જોઈ શકે. Scan માં મોટું hiatus hernia દેખાયું હોય કે તકલીફ આવતી-જતી હોય, તો CT, endoscopy અને contrast તપાસના reports અને તાજી લોહીની તપાસ appointment પહેલાં મોકલી શકાય, જેથી consultation શરૂ થાય ત્યારે વાંચેલાં હોય. સારવાર consultation માં, તપાસ પછી જ નક્કી થાય છે. Call +91-63555-64601 · Reports પહેલાં WhatsApp પર મોકલો

Rate this page

Get health updates from Dr Harsh Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

Dr. Harsh J Shah
Dr Harsh Shah, Gastro, Cancer & Laparoscopic Surgeon, Ahmedabad
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.