WhatsApp Skip to main content

Dr. Harsh J Shah

પેટ કે આંતરડાનો lymphoma: biopsy પછી કઈ સારવાર?

Shah's Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre · અમદાવાદ અને ગાંધીનગર

પેટ અને આંતરડાનો lymphoma · Gota OPD, અમદાવાદ · Apollo Hospital, Bhat, ગાંધીનગર

“Biopsy ના report માં lymphoma લખ્યું છે — તો શું આખું પેટ કાઢવું પડશે?” મોટા ભાગના દર્દી માટે જવાબ છે: ના. Primary GI lymphoma એ રોગપ્રતિકારક કોષો (lymphocytes) નું cancer છે, જે પેટ કે આંતરડાની દીવાલમાંથી શરૂ થાય છે. એની સારવાર મુખ્યત્વે દવાથી થાય છે, operation થી નહીં. Biopsy માં કયો પ્રકાર નીકળે એ પ્રમાણે સારવાર નક્કી થાય: પેટના MALT lymphoma માં પહેલાં H. pylori નામના જીવાણુ માટે antibiotic; જે પ્રકારમાં જરૂર હોય એમાં radiotherapy કે chemotherapy. Operation ની ભૂમિકા સાંકડી છે — કાણું પડે, બીજી રીતે ન રોકાય એવું લોહી પડે, આંતરડું બંધ જ રહે, કે દૂરબીનથી નિદાન માટે ટુકડો ન મળે. મોટા ભાગના દર્દીનું operation થતું જ નથી.

Lymphoma છે, પેટનું cancer, કે બીજું કંઈ?

જાડું થયેલું પેટ કે આંતરડામાં ગાંઠ — એ lymphoma હોઈ શકે, સામાન્ય પેટ કે આંતરડાનું cancer (adenocarcinoma), GIST, Crohn’s disease, કે શરીરમાં બીજે લસિકા ગાંઠો (lymph nodes) માંથી શરૂ થઈને ફક્ત આંતરડાને અડતો lymphoma પણ હોઈ શકે. આ દરેકની સારવાર સાવ જુદી છે, એટલે operation નું આયોજન થાય એ પહેલાં, ખરેખર શું છે એ જાણવું એ પહેલું કામ છે.

Dr Harsh Shah, gastro અને cancer surgeon, અમદાવાદ
Dr Harsh Shah — MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology).

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre. Super-specialty surgical gastroenterology માં તાલીમ, આ જ વિષયમાં બે વાર લાયકાત, અને પેટ તથા આંતરડાની surgery માં 18 વર્ષનો અનુભવ. દૂરબીનના reports જોવા, તાજા ટુકડા સાથે ઊંડી biopsy નું આયોજન, staging અને haemato-oncology તથા radiotherapy સાથે સારવારનું સંકલન, કાણું, લોહી અને અવરોધ માટે emergency surgery, અને લાંબા ગાળાની દૂરબીન તપાસ — બધું એક જ practice માં.

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Gastro & Cancer Surgeon · Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, Ahmedabad

Google rating: Gota clinic પર 216 reviews માંથી 4.89, અને Apollo, Bhat પર 18 reviews માંથી 4.94.

અમુક લક્ષણો જોઈને surgeon ને lymphoma ની શંકા જાય: આખું જાડું અને રબર જેવું પેટ; acid ઘટાડવાની પૂરતી દવા છતાં ન રુઝાતું ચાંદું; નાના આંતરડામાં મોટી ગાંઠ જ્યાં આંતરડું સાંકડું નહીં પણ ફૂલીને પહોળું થયું હોય; “Crohn’s” જેવો ભાગ જે અજુગતું વર્તે; યુવાન વયે આંતરડું બંધ કરતી ગાંઠ; તાવ, રાત્રે પરસેવો અને વજન ઘટવું; અંદરની પડ નીચેની મોટી ગાંઠમાંથી લોહી પડવું; કે મોટી ઉંમરે આંતરડાનો એક ભાગ બીજામાં સરકી જવો. આમાંથી કોઈ પણ lymphoma સાબિત નથી કરતું — એ તો biopsy જ સાબિત કરે.

GI lymphoma જેવી દેખાતી બીમારીઓ, અને એ કેવી રીતે જુદી પડે
બીમારીશું જુદું પાડે
Primary GI lymphomaતાજા ટુકડા પર ખાસ stain અને molecular test સાથે ઊંડી biopsy
પેટ કે આંતરડાનું adenocarcinomaBiopsy; એની સારવાર operation થી થાય, અને એનો રસ્તો જ અલગ છે
GISTપોતાના marker સાથે biopsy; operation કે ખાસ ગોળીથી સારવાર
લસિકા ગાંઠોનો lymphoma જે આંતરડાને અડેScan અને bone marrow બતાવે કે એ આંતરડાની બહારથી શરૂ થયો — પહેલા દિવસથી સારવાર લોહીના cancer ની team કરે
Crohn’s disease કે આંતરડાનો TBBiopsy અને આખી પેટર્ન; બંને cancer નથી, અને બંનેની પોતાની અલગ સારવાર છે

Biopsy જ બધું નક્કી કેમ કરે?

Lymphoma પેટ કે આંતરડાની અંદરની પડની નીચે વધે છે, એટલે ઉપરથી લીધેલા નાના ટુકડામાં ઘણી વાર પકડાતો નથી. દૂરબીનથી ઘણા ઊંડા અને મોટા ટુકડા લેવાય, ક્યારેક તારના ફાંસાથી આખી અસામાન્ય ગડી (fold) કાઢીને. એમાંથી અમુક ટુકડા ફક્ત formalin માં નહીં, તાજા જ લોહીના cancer ની pathology lab માં જાય.

તાજા ટુકડા પર એવા test થાય જે formalin માં શક્ય નથી: flow cytometry, touch preparation, અને genetic (FISH અને molecular) તપાસ. Pathologist CD20, cyclin-D1, Ki-67 અને large-cell lymphoma ના પેટા-પ્રકાર અલગ પાડતા stain વાપરે; પેટના MALT lymphoma માં t(11;18) નામનો gene ફેરફાર શોધે, જે કહે છે કે ફક્ત antibiotic થી કામ થશે કે નહીં. આક્રમક પ્રકારમાં MYC, BCL2 અને BCL6 ના ફેરફાર નક્કી કરે કે chemotherapy કેટલી તીવ્ર જોઈએ. પેટના દરેક lymphoma માં H. pylori ની તપાસ પણ થાય — biopsy પર, અને શ્વાસ કે stool ના test થી. શરૂઆતમાં આ બરાબર થાય તો આ બીમારીમાં સૌથી વધુ થતું નુકસાન ટળે: “ગાંઠ” માનીને આયોજિત operation, જ્યારે એ ખરેખર lymphoma હતો.

કઈ તપાસ, કયા ક્રમમાં?

Biopsy થી lymphoma પાકો થાય પછી, લોહીની તપાસ અને scan થી જોવાય કે એ કેટલો ફેલાયો છે અને કેટલો આક્રમક છે. આક્રમક પ્રકારમાં PET-CT ને ખાસ પ્રાધાન્ય અપાય છે, bone marrow ની biopsy staging નો ભાગ છે, અને endoscopic ultrasound બતાવે કે પેટનો lymphoma કેટલો ઊંડો છે.

GI lymphoma ની શંકા કે નિદાન — તપાસ અને એ શું નક્કી કરે
તપાસએ શું નક્કી કરે
પેટ કે આંતરડાના દૂરબીનથી ઘણી ઊંડી biopsy; તાજો ટુકડો lab માંLymphoma છે કે નહીં, અને કયો પ્રકાર
Biopsy પર H. pylori, સાથે શ્વાસ કે stool testપેટના MALT lymphoma માં antibiotic પહેલી સારવાર બને કે નહીં
Blood count, kidney અને liver ની તપાસ, LDH, β2-microglobulin, uric acidશરીર કેટલું તૈયાર છે, બીમારી કેટલી સક્રિય છે, અને ગાંઠ તૂટે ત્યારે છૂટતાં રસાયણોનું જોખમ
HIV, hepatitis B અને Cસારવાર બદલે એવા ચેપ, ખાસ કરીને rituximab પહેલાં
ગળું, છાતી, પેટ અને pelvis નો contrast CTStage — બીમારી કેટલે સુધી ફેલાઈ છે
આક્રમક પ્રકારમાં PET-CTStage, અને સારવાર પૂરી થયે અસર માપવા શરૂઆતનો આધાર
પેટના lymphoma માં endoscopic ultrasoundપેટની દીવાલમાં ઊંડાઈ અને પાસેની લસિકા ગાંઠો
Bone marrow biopsy, અને મગજ તથા કરોડરજ્જુના પ્રવાહીના જોખમની તપાસMarrow માં ફેલાવો, અને મગજ માટે રક્ષણાત્મક સારવાર જોઈએ કે નહીં

શરૂઆતનો PET-CT ત્યાં કરાય જ્યાં એનું પરિણામ સારવાર બદલે, કે ખર્ચ પોસાય. ન થાય તો એ નોંધાય, અને સારવાર પૂરી થયે અસર CT પરથી જોવાય — શરૂઆતના scan વગર PET નો response score અર્થહીન છે અને ક્યારેય report માં લખાતો નથી. Team coeliac disease, રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઘટાડતી દવા અને HIV વિશે પણ પૂછે, કારણ કે એનાથી lymphoma નો સંભવિત પ્રકાર બદલાય. વજન ઘટ્યું હોય, ખોરાક ઓછો હોય, કે albumin ઓછું હોય તો સારવાર પહેલાં dietitian જોડાય.

Lymphoma નું stage કેવી રીતે નક્કી થાય?

GI lymphoma નું stage Lugano પદ્ધતિથી નક્કી થાય, પેટ કે આંતરડાના cancer માં વપરાતી TNM પદ્ધતિથી ક્યારેય નહીં. Lymphoma ને TNM stage આપવાથી team cancer ના મોટા operation તરફ ખેંચાય, જે આ બીમારીની ખોટી સારવાર છે.

GI lymphoma નું Lugano staging
Stageફેલાવો
Stage Iપેટ કે આંતરડાની દીવાલ સુધી સીમિત — અંદરની પડોમાં, કે એની પાર
Stage IIપેટની અંદરની લસિકા ગાંઠો સુધી — પાસેની કે દૂરની
Stage IIEઆંતરડાની બહારની પડ વીંધીને બાજુના અંગમાં
Stage IVઆંતરડાની બહાર વ્યાપક, કે પડદા (diaphragm) ની ઉપરની લસિકા ગાંઠો સુધી

આક્રમક પ્રકારમાં જોખમનો score (IPI) પણ ઉમેરાય — ઉંમર, stage, LDH, શરીરની ક્ષમતા, અને લસિકા ગાંઠો સિવાય કેટલી જગ્યાએ બીમારી છે એ પરથી. દરેક મુલાકાતે શરીરની ક્ષમતા નોંધાય, કારણ કે સારવાર કેટલી તીવ્ર આપી શકાય એ એના પર આધાર રાખે.

Lymphoma ના પ્રકાર પ્રમાણે સારવાર

“Lymphoma ની એક સારવાર” જેવું કશું નથી. Biopsy નો પ્રકાર નક્કી કરે: H. pylori માટે antibiotic, પેટ બચાવતી radiotherapy, rituximab આધારિત સારવાર, સામાન્ય chemotherapy, કે તાત્કાલિક તીવ્ર chemotherapy. બીમારીની સારવાર haemato-oncologist સંભાળે; surgeon નું કામ ગૂંચવણ સંભાળવાનું છે, જો થાય તો.

Primary GI lymphoma — કયા પ્રકારમાં કઈ સારવાર
પ્રકાર અને સ્થિતિસામાન્ય સારવાર
પેટનો MALT lymphoma, લગભગ કોઈ પણ stageપહેલાં H. pylori ની સારવાર — clinic માં 14 દિવસનો bismuth quadruple કોર્સ
પેટનો MALT t(11;18) ફેરફાર સાથે, ઊંડી કે લસિકા ગાંઠોમાં ફેલાયેલી બીમારી, કે અસર ન થાયપેટના અસરગ્રસ્ત ભાગને radiotherapy, જેથી પેટ બચી જાય
વ્યાપક, મોટો, radiotherapy માટે અયોગ્ય કે પાછો આવેલો MALTRituximab આધારિત સારવાર, જેમ કે chlorambucil કે bendamustine સાથે
Diffuse large B-cell lymphoma (DLBCL)R-CHOP chemotherapy, સામાન્ય રીતે છ કોર્સ; મોટી કે બાકી રહેલી ગાંઠને radiotherapy; જોખમ હોય તો મગજનું રક્ષણ
ઊંચા grade નો “double-hit” કે “triple-hit” પ્રકારવધુ તીવ્ર chemotherapy, જેમ કે DA-EPOCH-R, મગજના રક્ષણ સાથે
Burkitt lymphomaથોડા જ દિવસમાં શરૂ થતી ટૂંકી, તીવ્ર chemotherapy, ગાંઠ તૂટવાનાં રસાયણો સામે મજબૂત રક્ષણ અને મગજનું રક્ષણ
આંતરડામાં ઘણા polyp વાળો mantle-cell lymphomaHaemato-oncology દ્વારા આખા શરીરની સારવાર — મોટું આંતરડું કાઢવું એની સારવાર નથી
EATL (coeliac સાથે જોડાયેલો) અને IPSIDEATL: આંતરડાની સારવાર પછી chemotherapy; શરૂઆતનો IPSID: પહેલાં antibiotic

MALT lymphoma માં high-grade ભાગ હોય તો એની સારવાર large-cell lymphoma ની જેમ જ થાય. પેટના large-cell lymphoma માં H. pylori હોય તો એની સારવાર પણ થાય, પણ ફક્ત ઉમેરા તરીકે — chemotherapy ની જગ્યા એ ન લે. દરેક દર્દીને dietitian પાસે વહેલા મોકલાય, અને પોષણના કારણે chemotherapy ક્યારેય મોડી કરાતી નથી.

પેટના MALT માં H. pylori ની સારવાર

પેટના MALT lymphoma માં, લગભગ દરેક stage પર, antibiotic થી H. pylori દૂર કરવો એ પહેલી સારવાર છે. ભારતમાં clarithromycin સામે જીવાણુનો પ્રતિકાર વધારે હોવાથી clinic 14 દિવસનો bismuth quadruple કોર્સ વાપરે છે. પછી lymphoma ધીમે ધીમે ઓસરે, એટલે ધીરજ અને વારંવાર દૂરબીન તપાસ plan નો ભાગ છે.

  1. જીવાણુની સારવાર. Acid ઘટાડવાની ગોળી, bismuth, tetracycline અને metronidazole, 14 દિવસ.
  2. જીવાણુ ગયો એની ખાતરી. Antibiotic પછી ઓછામાં ઓછાં ચાર અઠવાડિયાં પછી, અને acid ની ગોળી બંધ કર્યાનાં ઓછામાં ઓછાં બે અઠવાડિયાં પછી, શ્વાસ કે stool test.
  3. પેટ પર નજર. દર ત્રણથી છ મહિને mapping biopsy સાથે દૂરબીન તપાસ, દરેક વખતે “સારું છે” નહીં પણ GELA grade લખાય.
  4. સમય આપો. Antibiotic ની સારવાર નિષ્ફળ ગણતાં પહેલાં બારથી અઢાર મહિના રાહ જોવાય.
  5. જરૂર હોય તો જ આગળ. Biopsy માં ફેરફાર ન હોય, કે t(11;18) હોય, તો radiotherapy કે આખા શરીરની સારવાર.

મોટા ભાગે operation કેમ નથી થતું?

GI lymphoma ના મોટા ભાગના દર્દીનું operation થતું જ નથી, અને એ સાચી સારવાર છે, ચૂકી ગયેલી નહીં. Lymphoma આખા શરીરની બીમારી છે જે chemotherapy અને radiotherapy ને સારો પ્રતિસાદ આપે છે; પેટ કે આંતરડાનો ભાગ કાઢી નાખવાથી એ સારવારની જરૂર જતી નથી, અને વધુ પહોળો ભાગ કાપવાથી પરિણામ બદલાતું નથી.

Biopsy થી નિદાન પાકું થઈ ગયું હોય તો અડધું બંધ આંતરડું પણ આપોઆપ operation માગતું નથી. નાકમાંથી નળી નાખીને આંતરડાને આરામ, બાટલાથી (IV) પ્રવાહી, અને સારવાર શરૂ — મોટો lymphoma R-CHOP થી ઘણી વાર ઝડપથી નાનો થાય છે. ભારતમાં નાના આંતરડાનો lymphoma, સામાન્ય cancer માનીને, હજી ઘણી વાર સીધો કાપી નખાય છે; આ practice માં operation ફક્ત ગૂંચવણ માટે કે ટુકડો મેળવવા થાય. પાકા નિદાન વગર lymphoma ની શંકાવાળી ગાંઠ માટે cancer ના operation નો કોઈ plan હોય, તો એ જ દિવસે રોકીને ફરી વિચારાય.

Operation ક્યારે જરૂરી બને?

GI lymphoma માં operation નિદાન અને બચાવ માટે છે. Team lymphoma પર નહીં, ગૂંચવણ પર operation કરે છે, અને સંકટ કાબૂમાં લાવે એવું નાનામાં નાનું operation કરે છે.

  1. પેટ કે આંતરડામાં કાણું (perforation) — શરૂઆતમાં, કે chemotherapy ના પહેલા કોર્સ દરમિયાન.
  2. ભારે લોહી પડવું જે દૂરબીનથી કે લોહીની નળી અંદરથી બંધ કરીને (angioembolisation) ન રોકાય.
  3. આંતરડું પૂરું બંધ અને આરામ તથા સારવારથી ન ખૂલે.
  4. નિદાન ન થાય — દૂરબીન ત્યાં ન પહોંચે કે પાકું ન કરી શકે, ત્યારે laparoscopy (નાના કાપથી) કે ખુલ્લા operation થી biopsy.

દર્દીઓ શું કહે છે

★★★★★

“We are much satisfied with robotic surgery done by Dr harsh shah. He is very humble in nature. Highly recommended for gastro cancer surgeon in Ahmedabad. Thank u so much sir. — Jyotsnaben Kotwal, Google review, Gota clinic listing”

★★★★★

“Met with Dr. Harsh Shah for the consultation of one of my relative. Dr. Harsh Shah is an exceptional surgical oncologist in Ahmedabad. His expertise in treating complex GI cancers like liver, pancreas, and colon cancers is truly remarkable. He explains everything clearly and gives patients full confidence in their treatment. Highly recommended for anyone looking for a skilled and compassionate cancer specialist. — Nagesh Patidar, Google review, Gota clinic listing”

★★★★★

“We consulted Dr. Harsh Shah for rectal cancer treatment and had a very good experience. He is a very experienced and knowledgeable doctor who explained the treatment process clearly and guided us at every step. His supportive nature and professional approach gave us confidence throughout the treatment. We are grateful for his dedication and the care provided by him and his team. Highly recommended for rectal cancer treatment in Ahmedabad. — Mamta Somar, Google review, Apollo Bhat listing”

નીચેના reviews Dr Harsh Shah ના બે Google listing પરથી, જેમ લખાયા છે તેમ જ મૂક્યા છે. કોઈમાં lymphoma નું વર્ણન નથી; એ પેટ અને આંતરડાના cancer માં એમની સંભાળ વિશે છે.

Operation માં શું થાય, શું નહીં?

Operation જરૂરી બને ત્યારે, તકલીફ કાબૂમાં લાવે એટલું જ સાંકડું operation થાય — લસિકા ગાંઠોની વિધિસર સફાઈ વાળું cancer નું મોટું operation ક્યારેય નહીં. કાઢેલો આખો ભાગ, “lymphoma ની શક્યતા” લખીને, તાજો lab માં જાય, જેથી નિદાન પૂરું થાય.

જગ્યા અને તકલીફ પ્રમાણે operation
તકલીફOperation
પેટમાં કાણુંકાણું સીવવું, ઉપર ચરબીનું પડ (omentum) મૂકવું, કે નાનો ફાચર જેવો ભાગ કાઢવો; પેટનો ભાગ કે આખું પેટ ફક્ત ત્યારે જ્યારે કાણું કે લોહી બીજી રીતે કાબૂમાં ન આવે
નાના આંતરડામાં કાણું કે અવરોધએ ભાગ કાઢીને છેડા જોડવા — તકલીફ પણ જાય અને નિદાન પણ મળે
નાના-મોટા આંતરડાના જોડાણે કે colon માં અવરોધ, નિદાન વગરફક્ત એ ભાગ કાઢવો, cancer નું મોટું operation નહીં
લોહી પડવુંપહેલાં લોહી-પ્રવાહી ચડાવી સ્થિર કરવા, પછી દૂરબીનથી, પછી angioembolisation; operation છેલ્લે — ટાંકો, ફાચર કે ભાગ
અસ્થિર દર્દીDamage control: leak કે લોહી રોકવું, પેટ થોડા સમય માટે કામચલાઉ બંધ કરવું, ICU, બાકીનું પછી

Burkitt lymphoma માં ગાંઠનો જથ્થો ઘટાડવા operation ક્યારેય થતું નથી: ગૂંચવણ માટેના emergency operation માં ભાગ કાઢવો ચાલે, પણ operation સારવાર નથી. “ગાંઠ” માટેના કોઈ પણ emergency operation માં ગાંઠ મોટી, પોચી, આંતરડું ફૂલીને પહોળું હોય, કે લસિકા ગાંઠો પ્રમાણ બહાર મોટી હોય, તો surgeon lymphoma ની શંકા કરે, ગૂંચવણ સંભાળે, પૂરતી biopsy લે — અને અટકે.

Chemotherapy ના પહેલા કોર્સમાં શું જોવાય?

આંતરડાની દીવાલની આરપાર ગયેલો મોટો lymphoma, chemotherapy થી ઓગળતો જાય ત્યારે કાણું પાડી શકે — ખાસ કરીને પહેલા એક-બે કોર્સમાં. પહેલા કોર્સ પહેલાં આવા દર્દીની જાણ surgeon ને કરાય, અને એ સમયમાં પેટનો નવો દુખાવો emergency ગણાય, “ગાંઠ સરસ ઓગળે છે” કહીને ટાળી ન દેવાય.

સારવારની શરૂઆતમાં ચેતવણીની નિશાનીઓ
નિશાનીશું હોઈ શકે, અને શું કરાય
પહેલા કોર્સમાં નવો પેટનો દુખાવો, કડક પેટ, કે પડદા નીચે હવાગાંઠ ઓગળતાં કાણું — X-ray કે CT, લોહી-પ્રવાહી ચડાવવા, emergency operation
શરૂ કર્યાના થોડા દિવસમાં પેશાબ ઘટવો, potassium, phosphate કે uric acid વધવાTumour lysis (ગાંઠ તૂટતાં રસાયણો છૂટવાં) — પ્રવાહી, uric acid ઘટાડતી દવા, haemato-oncology સાથે નજીકથી નજર
જાણીતી મોટી ગાંઠમાંથી કાળો ઝાડો કે લોહીની ઊલટીગાંઠમાંથી લોહી — લોહી-પ્રવાહી ચડાવવા, દૂરબીન, embolisation, operation છેલ્લે
Chemotherapy પછી તાવ, અને સફેદ કણ બહુ ઓછાNeutropenic fever — culture અને બાટલા વાટે (IV) antibiotic એક કલાકમાં

Emergency operation પછીના દિવસો

ગૂંચવણના operation પછી ઝડપી રિકવરીનો plan અનુસરાય, અને ઘરે જતાં પહેલાંનું ખાસ મહત્ત્વનું પગલું છે chemotherapy શરૂ કરવાની પાકી તારીખ. Operation સારવારની શરૂઆત છે, આખી સારવાર નહીં — સારવાર વગરનો મોટો lymphoma લોહી પાડતો કે કાણું પાડતો રહે.

Lymphoma ની ગૂંચવણના operation પછી — સામાન્ય દિવસવાર ક્રમ
દિવસશું થાય
Operation નો દિવસસ્થિર હોય તો બેસવું, પાણીના ઘૂંટ, ઓછા opioid વાળી દુખાવાની દવા, મોટી ગાંઠમાં tumour lysis ના લોહીના test
પછીનો દિવસપ્રવાહી ખોરાક, ચાલવું, સ્થિર હોય તો પેશાબની નળી કાઢવી; haemato-oncology ને operation માં શું મળ્યું એની જાણ
બીજો અને ત્રીજો દિવસનરમ ખોરાક, બાટલા અને દુખાવાની દવા ઘટાડવી; તાજા ટુકડાના lab report નો પીછો
ચોથાથી છઠ્ઠા દિવસપૂરો નરમ ખોરાક, drain હોય તો કાઢવો, ઘરે જવાની તૈયારી તપાસાય; ઘરે જતાં પહેલાં chemotherapy ની તારીખ નક્કી

ઘરે જવા માટે ચોવીસ કલાક તાવ ન હોય, નરમ ખોરાક, મદદ વગર ચાલવું, ગોળીથી કાબૂમાં દુખાવો, અને haemato-oncology ની લખેલી appointment જોઈએ. ઝડપી ધબકારા, નવો કે વધતો દુખાવો, તાવ, drain માં ડહોળું પ્રવાહી, કે પેશાબ ઘટવો — તો plan અટકે અને તરત surgeon ને બોલાવાય.

Operation નાં જોખમ

Lymphoma ની ગૂંચવણ માટેના emergency operation નાં જોખમ આયોજિત operation કરતાં વધારે છે, અને peritonitis, મોટી ઉંમર, કુપોષણ કે chemotherapy દરમિયાન કાણું હોય તો વધુ. Operation ગૂંચવણની સારવાર કરે; બીમારીની સારવાર chemotherapy કરે. દરેક દર્દીને લાગુ પડતા આંકડા consent ની ચર્ચામાં અપાય છે.

સામાન્ય: લોહી ચડાવવું પડે એવું bleeding, ઘામાં ચેપ, પગ કે ફેફસામાં clot, હૃદયની તકલીફ અને બેભાન કરવાની દવાની તકલીફ. આ operation ને લગતાં: આંતરડાના જોડાણ (ટાંકા) માંથી leak, chemotherapy કે નબળા પોષણમાં વધુ શક્ય; પેટમાં પરુ (abscess); આંતરડું મોડું ચાલવું; થોડા વખતની કોથળી (stoma); ઘા ખૂલવો; પછીની chemotherapy દરમિયાન બીજી જગ્યાએ કાણું; અને મોટી ગાંઠમાં tumour lysis. જીવનું જોખમ પણ છે — આયોજિત નિદાનના operation કરતાં peritonitis વાળા emergency માં ઘણું વધારે. લાંબા ગાળે: સાજા થતાં જ chemotherapy શરૂ થાય, follow-up વર્ષો સુધી ચાલે, અને chemotherapy ની આડઅસરો oncology team અલગથી સમજાવે.

સારવાર પછીની તપાસ

પેટના MALT lymphoma માં follow-up વારંવાર દૂરબીન અને biopsy થી થાય, દરેક વખતે GELA grade સાથે. આક્રમક પ્રકારમાં follow-up તપાસ અને લોહીના test થી થાય, અને scan ત્યારે જ જ્યારે લક્ષણ કે પરિણામ કહે — નિયમિત scan નહીં.

H. pylori ની સારવાર પછી પેટની biopsy નું GELA grading
Gradeશું કરાય
Biopsy માં બીમારી પૂરી ગાયબ (histological remission)ફક્ત નિયમિત નજર
સંભવિત થોડી બાકી બીમારીરાહ અને નજર, દર છ મહિને દૂરબીન
પ્રતિસાદ આપતી બાકી બીમારીલક્ષણ ન હોય તો બારથી અઢાર મહિના સુધી રાહ અને નજર
કોઈ ફેરફાર નહીંAntibiotic ની સારવાર નિષ્ફળ — radiotherapy કે આખા શરીરની સારવાર

MALT lymphoma માં સળંગ બે તપાસ સ્વચ્છ આવે ત્યાં સુધી દર છ મહિને દૂરબીન, પછી દર વર્ષે — અને એ પાંચ વર્ષે અટકતું નથી, કારણ કે પેટમાં સામાન્ય પેટના cancer નું લાંબા ગાળાનું જોખમ રહે છે. આક્રમક પ્રકારમાં સારવાર પૂરી થયે PET-CT શરૂઆતના scan સાથે સરખાવાય, જો એ થયો હોય; પછી બે વર્ષ દર ત્રણ મહિને તપાસ સાથે blood count અને LDH, પાંચ વર્ષ સુધી દર છ મહિને, પછી વર્ષે એક વાર. પેટ કાઢ્યું હોય તો B12 અને iron ની તપાસ, EATL પછી gluten વગરનો ખોરાક, અને rituximab પછી hepatitis B પર નજર. બીમારી પાછી આવે તો સારવાર પહેલાં ફરી biopsy, કારણ કે વધુ આક્રમક પ્રકારમાં બદલાવ આખો plan બદલે.

કોણ શું સંભાળે?

GI lymphoma ના દરેક પાકા કેસની સારવાર પહેલાં haemato-oncology team સાથે ચર્ચા થાય. Lymphoma ની સારવાર physician દોરે; surgeon નિદાન, કોઈ પણ આયોજિત operation, અને chemotherapy દરમિયાન કાણું પાડી શકે એવી મોટી ગાંઠ માટે જોડાય.

  1. Emergency સિવાયનું કોઈ પણ operation પહેલાં સાથે મળીને નક્કી થાય.
  2. આંતરડાની દીવાલની આરપાર મોટી ગાંઠ હોય તો પહેલા કોર્સ પહેલાં surgeon ને જાણ.
  3. Emergency operation પછી haemato-oncology પાસે થોડા દિવસમાં મોકલવા, અઠવાડિયાં પછી નહીં.
  4. કાણું, ન રોકાતું લોહી કે પૂરો અવરોધ — એ જ દિવસે consultant surgeon સુધી.

તમારી સારવાર કેવી રીતે આગળ વધશે?

  1. Consultation book કરો. દરેક દૂરબીન અને biopsy નો report, મળે તો biopsy ની slides અને blocks, disc કે drive પર scan, અને લોહીના reports લઈને આવો. લોહીની ઊલટી, કાળો ઝાડો કે પેટમાં અચાનક તીવ્ર દુખાવો હોય તો સીધા Apollo Hospital, Bhat ના emergency વિભાગમાં જાઓ.
  2. સાચો ટુકડો મેળવો. પહેલી biopsy પૂરતી ન હોય તો તાજા ટુકડા સાથે ફરી ઊંડી biopsy.
  3. Stage નક્કી કરો. CT, સારવાર બદલાય ત્યાં PET-CT, marrow અને લોહીની તપાસ.
  4. પ્રકાર પ્રમાણે સારવાર. H. pylori ની સારવાર, radiotherapy કે chemotherapy — haemato-oncology સાથે.
  5. કારણ હોય તો જ operation. કાણું, ન રોકાતું લોહી, અવરોધ, કે બીજી રીતે ન મળતો ટુકડો.
  6. આગળની તપાસ. MALT lymphoma માં દૂરબીન; આક્રમક પ્રકારમાં તપાસ અને લોહીના test.

ખર્ચ, insurance અને દાખલ થવું

GI lymphoma ની સારવારનો મોટો ખર્ચ operation માં નહીં, પણ તપાસ અને દવાની સારવારમાં હોય — તાજા ટુકડાની pathology, scan, અને chemotherapy કે radiotherapy. PET-CT નો ખર્ચ ખુલ્લેઆમ ચર્ચાય, કારણ કે એને ખાસ પ્રાધાન્ય અપાય છે પણ દરેક કેસમાં અનિવાર્ય નથી. આયોજિત રીતે દાખલ થતાં પહેલાં લખેલો અંદાજ અપાય.

Apollo Hospital, Bhat મોટી insurance કંપનીઓ અને cashless યોજનાઓ સાથે કામ કરે છે, અને emergency દાખલ સહિત pre-authorisation નું કામ office સીધું સંભાળે છે. સાથે લાવો: દૂરબીન અને biopsy ના reports, pathology ની slides અને blocks, scan ની images અને reports, લોહીના reports, discharge papers, દવાઓની યાદી, insurance card અને ઓળખપત્ર.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

પેટમાં lymphoma છે, તો પેટ કાઢવું પડશે?

સામાન્ય રીતે નહીં. Lymphoma ની સારવાર એના પ્રકાર પ્રમાણે H. pylori માટે antibiotic, radiotherapy કે chemotherapy થી થાય. પેટ ભાગ્યે જ કાઢવું પડે — જ્યારે કાણું કે લોહી બીજી કોઈ રીતે કાબૂમાં ન આવે.

MALT lymphoma માં ફક્ત antibiotic પૂરતી છે?

પેટના MALT lymphoma માં લગભગ દરેક stage પર H. pylori દૂર કરવો પહેલી સારવાર છે. પછીના મહિનાઓની દૂરબીન તપાસ અને biopsy બતાવે કે અસર થઈ કે નહીં; ન થાય તો radiotherapy કે બીજી સારવાર.

પહેલી biopsy માં નિદાન કેમ ન થયું?

Lymphoma પડની નીચે વધે છે, એટલે ઉપરના નાના ટુકડામાં છૂટી જાય, અને ફક્ત formalin માં રાખેલા ટુકડા પર બધા test ન થાય. ઘણી વાર તાજા ટુકડા સાથે ઊંડી, મોટી biopsy જોઈએ.

PET-CT કરાવવો જરૂરી છે?

આક્રમક પ્રકારમાં એ stage બતાવે અને સારવાર પૂરી થયે અસર માપવાનો આધાર આપે. એને ખાસ પ્રાધાન્ય અપાય છે; ન થાય તો અસર CT પરથી જોવાય અને report માં એ સ્પષ્ટ લખાય.

Chemotherapy દરમિયાન આંતરડું ફાટી શકે?

હા, આંતરડાની દીવાલની આરપાર ગયેલા મોટા lymphoma માં, મુખ્યત્વે પહેલા એક-બે કોર્સમાં. એ સમયમાં પેટનો નવો દુખાવો હોય તો તરત બતાવવું.

સારવાર surgeon કરશે કે oncologist?

Lymphoma ની સારવાર haemato-oncology team દોરે. Surgeon નિદાન, ગૂંચવણ અને કોઈ પણ operation માટે જોડાય, અને બંને team સાથે મળીને નક્કી કરે.

ડૉ. હર્ષ શાહ ક્યાં મળે છે?

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre — Gota, Ahmedabad
Consultation, દૂરબીન, biopsy અને scan ના reports જોવા, સારવાર કે operation પછીનું follow-up.
Google: Dr Harsh Shah · 216 reviews માંથી 4.89
Gota clinic નો રસ્તો · +91-63555-64601

Apollo Hospital — Bhat, Gandhinagar
Apollo Hospital International Limited, Plot No. 1 A, GIDC Bhat Industrial Estate, Bhat, Gandhinagar.
Google: Dr Harsh Shah – Robotic GI Surgeon · 18 reviews માંથી 4.94
Apollo, Bhat નો રસ્તો · WhatsApp +91-63555-64601

આખા ગુજરાતમાંથી — Gandhinagar, Mehsana, Banaskantha, Nadiad, Anand, Bhavnagar, Rajkot, Jamnagar અને Kutch — અને દક્ષિણ રાજસ્થાન તથા પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશમાંથી દર્દીઓ અમદાવાદ આવે છે.

બધી સેવાઓ ›

પેટ કે આંતરડામાં lymphoma કહ્યું છે, કે ગાંઠની biopsy કરવાની વાત છે? દૂરબીન અને biopsy ના reports, pathology ની slides અને blocks, scan ની images અને reports, અને લોહીના reports appointment પહેલાં મોકલી શકાય, જેથી consultation શરૂ થાય ત્યારે એ વાંચેલાં હોય. સારવાર consultation માં, તપાસ પછી અને haemato-oncology team સાથે જ નક્કી થાય છે. લોહીની ઊલટી, કાળો ઝાડો કે પેટમાં અચાનક તીવ્ર દુખાવો હોય તો હમણાં જ નજીકના emergency વિભાગમાં જાઓ. Call +91-63555-64601 · Reports પહેલાં WhatsApp પર મોકલો

Rate this page

Get health updates from Dr Harsh Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

Dr. Harsh J Shah
Dr Harsh Shah - Surgical Gastroenterologist and GI Robotic Surgeon, Ahmedabad
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.