Skip to main contentDr Harsh Shah · Intestinal and Small Bowel Surgeon · Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar અને Gota OPD, અમદાવાદ
આંતરડાનો TB દવાથી મટે છે, operation થી નહીં. છ મહિનાનો ATT — antitubercular therapy — નો કોર્સ રોગને જ મટાડે છે. Operation ફક્ત તેની complication માટે થાય છે: એવી રુકાવટ જે દવા અને આરામથી ન ખૂલે, આંતરડામાં કાણું (perforation), અથવા જ્યાં સોજો મટીને કાયમી scar બની ગયો હોય. મોટા ભાગના દર્દીઓને operation ની જરૂર ક્યારેય પડતી નથી. એટલે operation ની વાત પહેલાં બે નિર્ણય લેવાય છે: આ TB છે, કે Crohn’s disease છે, કે એ જ દેખાવ ધરાવતું cancer છે; અને જો આંતરડું ખોલવું જ પડે તો ઓછામાં ઓછું કેટલું કાઢવું પડશે. Dr Harsh Shah Apollo Hospital, Bhat પર આ રોગ નિયમિત જુએ છે — અને એ ચૂકી જવાનું સૌથી સામાન્ય કારણ કોઈ દુર્લભ presentation નથી, biopsy નું request form છે.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre
Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Intestinal and Small Bowel Surgeon
· Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, અમદાવાદ
Surgical gastroenterology ના high-volume programmes માં તાલીમ લીધેલી અને આ જ speciality માં બે વાર qualified — Dr Harsh Shah નાના આંતરડાની surgery તેમની practice ના એક નિર્ધારિત ભાગ તરીકે કરે છે. પેટની surgery માં આંતરડાનો TB એ સૌથી સ્પષ્ટ ઉદાહરણ છે જ્યાં surgeon નું મુખ્ય કામ operation ન કરવાનો નિર્ણય લેવાનું છે — tissue લેવું, diagnosis સાચું પાડવું, દવા શરૂ કરવી, અને જો operation ટાળી ન શકાય તો આંતરડું બને એટલું ઓછું કાઢવું. Gota clinic પર Google rating 4.89, 216 reviews માંથી; Apollo, Bhat listing પર 4.94, 17 reviews માંથી.
પેટમાં TB સૌથી વધારે એ જગ્યાએ બેસે છે જ્યાં નાનું આંતરડું મોટા આંતરડાને મળે છે — ileocaecal region. એ peritoneum ને પણ અસર કરી શકે અને mesentery ના lymph nodes માં પણ બેસી શકે. એ આંતરડાની દીવાલ જાડી કરે છે, તેમાં ulcer પાડે છે, અને સમય જતાં એ ulcer ની જગ્યાએ scar બની જાય છે જે રસ્તો સાંકડો કરી નાખે. એટલે એ surgeon સુધી infection તરીકે નહીં, પણ વારંવાર થતી અધૂરી રુકાવટ તરીકે પહોંચે છે: જમ્યા પછી ચૂંક આવવી, પેટ ફૂલવું, ઉલટી, વજન ઘટવું, સાંજે હલકો તાવ.
આ જ ચિત્ર બીજી ત્રણ સ્થિતિઓ પણ બનાવે છે, અને એ ત્રણમાંથી સાચી કઈ છે એ નક્કી કરવું એ જ આખું કામ છે. મોટી ઉંમરના દર્દીમાં જાડો, સોજાવાળો ileocaecal ભાગ TB હોઈ શકે, Crohn’s disease હોઈ શકે, અથવા caecum કે terminal ileum નું cancer કે lymphoma હોઈ શકે. એ પેટના જમણા નીચેના ભાગમાં કડક ગાંઠ તરીકે પણ દેખાય — બરાબર appendix ની ગાંઠ જેવી જ. કોઈ scan આનો જવાબ આપતું નથી. ફક્ત tissue આપે છે.
ખાસ કરીને TB ની શંકા ક્યારે કરવી: અધૂરી રુકાવટના વારંવારના હુમલા જે drip અને આરામથી શમી જાય અને પછી ફરી આવે; રાત્રે પસીનો; ભૂખ મરી જવી અને મહિનાઓમાં વજન ઘટવું; પેટમાં પાણી (ascites) જેમાં lymphocyte વધારે હોય; anaemia સાથે ESR વધારે અને albumin ઓછું; અને પાછળની હિસ્ટરી — ઘરમાં કોઈને TB, પહેલાં થયેલો TB, diabetes, કુપોષણ, kidney ની લાંબી બીમારી, કે immunity ઘટાડતું બીજું કોઈ કારણ.
તપાસ વિશે બે વાત ખાસ યાદ રાખવા જેવી છે, કારણ કે એ ઘણા પરિવારોને ગેરમાર્ગે દોરે છે. છાતીનો X-ray normal આવે તો પણ પેટનો TB નકારી શકાતો નથી — આંતરડાના TB વાળા મોટા ભાગના દર્દીઓના ફેફસાંમાં active રોગ હોતો જ નથી. અને Mantoux તથા IGRA blood test વધુમાં વધુ સહાયક છે: આપણા દેશમાં તંદુરસ્ત વ્યક્તિઓમાં પણ જૂના exposure ના કારણે એ positive આવે છે, એટલે positive report એટલું જ કહે છે કે વ્યક્તિ ક્યારેક જીવાણુના સંપર્કમાં આવેલી છે — એ નથી કહેતું કે આંતરડાની આ તકલીફ TB ના કારણે છે.
Diagnosis tissue પર થાય છે, અને એ tissue ને કઈ રીતે મોકલવામાં આવે છે તેના પર થાય છે. Colonoscopy માં scope નાના આંતરડાના છેલ્લા ભાગ સુધી પહોંચાડાય છે — ileal intubation — અને ulcer ની કિનારીથી તથા ileocaecal valve થી ઘણી ઊંડી biopsies લેવાય છે. પછી દરેક sample ચાર જગ્યાએ જવું જોઈએ, એક નહીં: histopathology, AFB stain, GeneXpert (TB ના જીવાણુ અને rifampicin resistance માટેની molecular test), અને mycobacterial culture સાથે drug-sensitivity testing. Biopsy ફક્ત histopathology માટે મોકલવી — practice માં આ diagnosis ચૂકી જવાનું એક જ સૌથી મોટું કારણ છે.
Biopsy ઉપયોગી બનશે કે નહીં તે બે technical મુદ્દા નક્કી કરે છે. TB ના granulomas સપાટીના lining ની નીચે બેસે છે, એટલે ઉપરથી લીધેલો છીછરો ટુકડો એને સાવ ચૂકી જાય — biopsies ઊંડી લેવાની હોય, સંખ્યામાં વધારે લેવાની હોય, અને ulcer ના તળિયેથી નહીં પણ કિનારીથી લેવાની હોય. અને pathologist ને granulomas ના સ્વરૂપ વિશે સ્પષ્ટ પૂછવું જોઈએ: એ મોટા છે? એકબીજામાં ભળી ગયા છે? વચ્ચે caseation છે? એક section માં કેટલા છે? Report પર ફક્ત “granulomas present” લખેલું હોય તો એ જવાબ નથી. ભારતના pathologists, gastroenterologists અને colitis foundation ની સંયુક્ત working-group ની ભલામણો report માં શું લખાવું જોઈએ એ વિગતે જણાવે છે, અને Dr Harsh Shah ની request એ જ standard પ્રમાણે લખાય છે.
Tissue સાથે સાથે:
આ બધાની નીચે એક નિયમ ચાલે છે: cancer સાથે સાથે નકારવાનું છે, પછીથી નહીં. મોટી ઉંમરના દર્દીમાં ileocaecal ગાંઠ tissue જવાબ આપે ત્યાં સુધી TB, Crohn’s disease કે cancer — ત્રણેય ગણાય છે. અને AFB કે GeneXpert negative આવવાથી TB નકારાતો નથી — આંતરડાના sample માંથી આ tests નું yield ખરેખર ઓછું છે. Positive report diagnosis સાબિત કરે છે; negative report કંઈ સાબિત કરતું નથી.
ઘણા દર્દીઓમાં પહેલી મુલાકાતે આ બે અલગ પાડી શકાતા નથી — endoscopy સારી હોય અને pathologist કાળજીવાળો હોય તો પણ. આ નિષ્ફળતા નથી, એક માન્ય સ્થિતિ છે, અને તેમાંથી બહાર નીકળવાનો રસ્તો નક્કી થયેલો છે: ATT નો structured trial, અને દવા શરૂ કરવાના જ દિવસે આઠ અઠવાડિયા પછીની colonoscopy બુક કરી દેવી. આઠ અઠવાડિયે જોવાનું એ છે કે અંદરનું lining ભરાયું છે કે નહીં — દર્દીને સારું લાગે છે કે નહીં એ નહીં.
Clinic માં ખરેખર જે રીતે તોલવામાં આવે છે, એ મુદ્દા:
| લક્ષણ | આંતરડાના TB તરફ | Crohn’s disease તરફ |
|---|---|---|
| તાવ અને રાત્રે પસીનો | સામાન્ય રીતે હોય | સામાન્ય રીતે ન હોય |
| સંડાસમાં લોહી | ઓછું જોવા મળે | વારંવાર જોવા મળે |
| લાંબા સમયના ઝાડા | ઓછા મુખ્ય | મુખ્ય |
| ગુદાની આસપાસનો રોગ — fistula, fissure, skin tags | ભાગ્યે જ | લાક્ષણિક |
| Endoscopy માં ulcer નો દેખાવ | આડા, આંતરડાની આસપાસ ફરતા; પોચો પડેલો ileocaecal valve | લંબાઈમાં લાંબા ulcer, cobblestone pattern |
| રોગનો ફેલાવો | Ileocaecal, એક ટૂંકો સળંગ ભાગ | ટુકડે ટુકડે, વચ્ચે સાજો ભાગ, ઘણી વાર લાંબા ભાગ |
| Biopsy માં granulomas | મોટા, ભળેલા, caseation સાથે, એક section માં ઘણા | નાના, છૂટા, caseation વગરના |
| CT માં mesentery ના ગળી ગયેલા lymph nodes | લાક્ષણિક | ઓછા જોવા મળે |
| AFB, GeneXpert કે culture | Positive આવી શકે — અને એ જ નિર્ણય કરી દે | Negative |
આ વાત યુરોપ કે અમેરિકા કરતાં આપણે ત્યાં કેમ વધારે અગત્યની છે — એ કુતૂહલનો સવાલ નથી, પરિણામનો છે. Steroid, thiopurine અને biological દવાઓ Crohn’s disease માટે સાચી સારવાર છે, પણ જેનું TB પકડાયું નથી એવા દર્દીમાં એ જોખમી છે: એ TB ને આખા શરીરમાં ફેલાવા દઈ શકે છે, અને એ સ્થિતિ જીવલેણ બની શકે છે. એટલે ક્રમ નક્કી છે અને એમાં છૂટ નથી — Crohn’s disease માની લઈને કોઈને immunosuppression આપતાં પહેલાં TB નકારવો પડે, અથવા ATT નો આખો trial પૂરો કરવો પડે. જ્યાં immunosuppression ખરેખર રોકી શકાય નહીં અને latent TB ની શંકા હોય, ત્યાં પહેલાં latent TB ની સારવાર કરાય છે.
ભૂલ બીજી બાજુ પણ થાય છે, અને એ મહિનાઓ ખાય છે: Crohn’s disease ને TB ગણીને સારવાર કરવાથી જે દવા કામ કરવાની હતી એ મોડી પડે છે. એટલે જ આઠ અઠવાડિયાની colonoscopy પહેલેથી બુક કરાય છે, પછી કોઈને યાદ આવે ત્યારે નહીં. બંને રોગમાં લક્ષણો સુધરે છે. કયા રોગની સારવાર ચાલી રહી છે એ ફક્ત lining કહે છે.
Drug-sensitive આંતરડાના TB માટે standard સારવાર છ મહિનાની દવા છે: પહેલા બે મહિના ચાર દવા — isoniazid, rifampicin, pyrazinamide અને ethambutol — પછી ચાર મહિના isoniazid અને rifampicin. છ મહિના પૂરતા છે; randomised evidence થી એ નક્કી થઈ ગયું છે. કોર્સ નવ કે બાર મહિના લંબાવવો એ ધીમે સુધરતા દર્દી માટે કે વધારે ફેલાયેલા રોગ માટે લેવાતો ખાસ નિર્ણય છે, રૂટિન સાવચેતી નહીં.
આ છ મહિનામાં practice માં શું થાય છે. Dose વજન પ્રમાણે, national programme મુજબ. Isoniazid સાથે pyridoxine, જેથી nerves સચવાય. દવા શરૂ કરતાં પહેલાં અને દરમિયાન liver function ચેક — કારણ કે drug-induced hepatitis એ કોર્સ અધૂરો રહેવાનું સૌથી સામાન્ય કારણ છે. Ethambutol ચાલુ હોય ત્યારે આંખની દૃષ્ટિ વિશે પૂછવાનું, અને pyrazinamide પર uric acid જોવાનું. Nutrition સલાહ નહીં, સારવારનો ભાગ ગણાય છે — દર visit પર વજન, protein, anaemia સુધારવું, diabetes કાબૂમાં લેવું; કારણ કે નબળા શરીરમાં ATT નું પરિણામ ખરાબ આવે છે. Case ની notification national programme મુજબ થાય, ઘરના સભ્યોની screening થાય, અને HIV તથા diabetes સાથે સંભાળાય. આ કાગળકામ નથી — સારવારનો એ જ ભાગ છે જે નક્કી કરે છે કે રોગ પાછો આવશે કે નહીં.
જ્યાં diagnosis નક્કી ન થયું હોય, ત્યાં એ જ દવા diagnosis ની test પણ બની જાય છે:
પરિણામ વિશે બે વાત ઊંધી લાગે એવી છે અને બંને વારંવાર પુછાય છે. લક્ષણો સુધરવા એ TB સાબિત કરતું નથી — Crohn’s disease માં પણ સુધરે છે, એટલે જ endpoint lining ભરાવું છે. અને ATT શરૂ કર્યા પછી થોડા સમય માટે તકલીફ વધવી એ નિષ્ફળતા સાબિત કરતું નથી: શરીર પ્રતિક્રિયા આપે ત્યારે થતી paradoxical reaction હોઈ શકે. એ સમયે adherence, drug sensitivity અને diagnosis ફરી તપાસવાના હોય — દવા ઉતાવળે બંધ કરવાની નહીં.
Operation આંતરડાના TB ની complication ની સારવાર કરે છે. એ TB ની સારવાર કરતું નથી. Operation ત્યારે થાય છે જ્યારે રુકાવટ દવા અને conservative સારવારથી ન ખૂલે, આંતરડામાં કાણું પડે, લોહી વહેવું કાબૂમાં ન આવે, fistula કે abscess drain ન થઈ શકે, અથવા ગાંઠમાંથી cancer બીજી કોઈ રીતે નકારી ન શકાય. પછી operation ની દરેક વાત એક જ સિદ્ધાંતથી ચાલે છે: આંતરડું બચાવો. જુવાન દર્દીમાં વારંવાર કે લાંબું resection કરવાથી short bowel syndrome થાય છે — અને પછી જિંદગીભરની તકલીફ TB નહીં, એ બની જાય છે.
Operation table પર એનો અર્થ આ થાય:
Technique જેટલું જ operation નો સમય પણ અગત્યનો છે. જ્યાં operation થોભાવી શકાય, ત્યાં પહેલાં ATT અને પોષણ શરૂ કરાય છે — planned operation પહેલાં બે થી ચાર અઠવાડિયાની દવા અને ખોરાક leak ઘટાડે છે અને recovery સુધારે છે; સારવાર વગરના, નબળા, TB વાળા પેટ પર operation કરવાથી ઊલટું થાય છે. Operation દરમિયાન અને પછીના દિવસોમાં દવા ચાલુ રહે છે — મોંથી ન લઈ શકાય તો tube કે નસ મારફતે. Planned operation પહેલાં સૌથી ઉપયોગી તૈયારી પોષણની છે: albumin, anaemia સુધારવું, મોંથી કે tube થી ખોરાક. અને emergency operation માં stoma ની જગ્યા પહેલેથી નક્કી કરીને દર્દી અને પરિવાર સાથે ચર્ચા દરેક કેસમાં થાય છે.
TB વાળા પેટમાં આંતરડાની surgery ની complications સામાન્ય જ છે, પણ એ જ operation બીજા કારણે કરાવતા સારા પોષણવાળા દર્દી કરતાં અહીં વધારે સહેલાઈથી થાય છે: blood transfusion ની જરૂર પડે એટલું bleeding, ઘામાં infection, પગ કે ફેફસાંમાં ગઠ્ઠો, સાંધામાંથી leak, હંગામી કે કાયમી stoma, પેટની અંદર પરુનો ભરાવો, આંતરડાં મોડાં ચાલુ થવાં, ઘામાંથી આંતરડાનું લીકેજ, ફરી operation, વર્ષો પછી ચોંટવાથી રુકાવટ, અને ચીરાની જગ્યાએ hernia. જ્યાં આંતરડું લાંબું કાઢવું પડ્યું હોય ત્યાં short bowel syndrome એ ગંભીર લાંબા ગાળાનું પરિણામ છે — અને એટલે જ resection મર્યાદિત રખાય છે. Consent પહેલાં Dr Harsh Shah આ દરેક વાત જાતે વિગતે સમજાવે છે, અને એ આંકડા તમારા પોતાના પોષણ, તમારા scan અને ખરેખર જે operation નક્કી થયું છે તેના હોય છે — એ સામાન્ય આંકડા નથી અને page પર લખાતા નથી.
અને એક વાત આખા admission દરમિયાન ટકવી જોઈએ: operation થી TB મટતો નથી. દવાનો આખો કોર્સ પછી પૂરો કરવાનો છે. Operation સારું ગયું અને સારું લાગે છે એટલે દવા વચ્ચેથી છોડી દેવી — એ જ રોગ પાછો આવવાનું અને દવા બિનઅસરકારક થવાનું સૌથી મોટું કારણ છે, અને એ પછીની સારવાર પહેલી કરતાં ઘણી અઘરી બની જાય છે.
Complicated આંતરડાના TB ની surgery Apollo Hospital, Bhat પર cashless health insurance તથા CGHS અને corporate schemes માં આવરી લેવાય છે. Estimate બદલાય છે કયું operation થાય છે તેના પર — stricturoplasty અને resection એક વાત નથી — stoma જોઈએ છે કે નહીં, room category, હોસ્પિટલમાં કેટલા દિવસ, અને ICU ની જરૂર પડે છે કે નહીં. એટલે સામાન્ય આંકડો કહેવાને બદલે તમારી પોતાની policy માટે લેખિત estimate તૈયાર કરાય છે. ATT ની દવા national tuberculosis programme દ્વારા મફત મળે છે.
Admission પહેલાં pre-authorisation હોસ્પિટલનું insurance desk કરાવે છે, અને clinical justification Dr Harsh Shah ની office તૈયાર કરે છે. આ diagnosis માં એ justification ખરેખર કામ કરે છે: “tuberculosis” વાંચીને insurer માની લે કે ફક્ત દવાની સારવાર છે, એટલે operation કેમ જરૂરી છે — રુકાવટ ખૂલી નથી, કાણું પડ્યું છે, કે scar બની ગયો છે — એ સ્પષ્ટ લખવું પડે છે. Policy ના કાગળ અને ID, approval letter, બધા scan અને biopsy report, અને રોજની દવાઓ strip સાથે લઈ આવો. લોહી પાતળું કરવાની અને diabetes ની દવા વિશે admission પહેલાં ખાસ સૂચના જોઈએ — pre-operative visit માં એ લેખિતમાં માંગી લો. Operation માટે ATT બંધ કરાતી નથી — એ સાથે લઈ આવો.
★★★★★
“I am writing to express my sincere gratitude for the exceptional care provided by Dr. Harsh Shah and his team. Dr. Harsh Shah is an outstanding expert in intestinal surgery, executing complex procedures with remarkable calm and precision. Dealing with gastrointestinal diseases is incredibly stressful for both patients and their families. In my experience, what sets Dr. Harsh Shah apart is his incredible patience; he takes the time to listen to every question and provides clear, reassuring answers to every concern. As a grateful patient, I highly commend Dr. Harsh Shah and the entire team at Apollo Hospital. They did not just treat our physical condition—they truly cared for our mental and emotional well-being — Dipen Shah, Google review, Apollo Hospital, Bhat listing”
★★★★★
“I done my stoma closer operation with harsh sir such a nice and kind person never doing miss guide always give right advice polite nature. — Jigar Jadav, Google review, Gota clinic listing”
★★★★★
“From last many years I faced problem with ulcerative colitis. Thank you sir. I am completely cured of my ulcerative colitis trouble after your treatment. A way of diagnosis is brilliant. Once again thank you sir — Nisarg Shah, Google review, Gota clinic listing”
Dr Harsh Shah ના બંને Google listings પરના ખરા reviews, જેમ લખાયા છે તેમ જ મૂકેલા.
મોટા ભાગના દર્દીઓમાં હા. છ મહિનાનો ATT નો કોર્સ રોગ મટાડે છે. Operation ફક્ત complication માટે — રુકાવટ જે ન ખૂલે, કાણું, કાબૂમાં ન આવતું bleeding, fistula કે abscess, અથવા એવી ગાંઠ જેમાંથી cancer નકારી ન શકાય. પહેલી મુલાકાતે, tissue લીધા વગર operation ની સલાહ મળે તો એ પૂછવા જેવું છે.
TB હોઈ શકે છે. AFB, GeneXpert અને culture — આંતરડાની biopsy માંથી આ બધાનું yield ઓછું છે; positive report diagnosis સાબિત કરે, negative report એને નકારતું નથી. પછી અગત્યનું છે granulomas નું સ્વરૂપ, endoscopy નો દેખાવ, CT ના findings, અને ચિત્ર અસ્પષ્ટ રહે તો આઠ અઠવાડિયાની colonoscopy સાથેનો ATT trial.
હા. આપણી practice માં Crohn's disease માની લઈને steroid, thiopurine કે biological દવા આપતાં પહેલાં TB નકારાય છે, અથવા ATT નો આખો trial પૂરો કરાય છે — કારણ કે એ દવાઓ પકડાયા વગરના TB ને આખા શરીરમાં ફેલાવા દઈ શકે છે. જો તમે એ દવા પર છો અને સુધારાને બદલે તકલીફ વધી છે, તો એ જ અઠવાડિયામાં તપાસ કરાવવી જોઈએ.
ના. આંતરડાના TB વાળા મોટા ભાગના દર્દીઓના ફેફસાંમાં active રોગ હોતો નથી, એટલે છાતીનો X-ray સાફ આવવો અપેક્ષિત છે — એ ખાતરી નથી. એ જ રીતે Mantoux કે IGRA positive આવવાથી diagnosis નક્કી થતું નથી; આપણે ત્યાં જૂનું exposure ખૂબ સામાન્ય છે. Diagnosis આંતરડાની biopsy માં છે.
સામાન્ય રીતે નહીં. કોર્સ પૂરો થયા પછીની રુકાવટ મોટે ભાગે fibrotic stricture હોય છે — મટી ગયેલા રોગે છોડેલો scar, ચાલુ infection નહીં. Scar વધારે ATT થી ખૂલતો નથી. જોઈએ છે imaging, અને પછી endoscopic dilatation કે stricturoplasty.
Operation જ થોડા દર્દીઓને જરૂરી બને છે, અને stoma મુખ્યત્વે ત્યાં વપરાય છે જ્યાં આંતરડામાં કાણું પડ્યું હોય કે પેટ ગંદું અને શરીર નબળું હોય — એવી સ્થિતિમાં આંતરડું જોડવું એને વાળી દેવા કરતાં વધારે જોખમી છે. આવા સંજોગોમાં મૂકેલું stoma સામાન્ય રીતે હંગામી હોય છે, અને પછી બંધ કરવું ઘણું નાનું operation છે.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre
Gota, અમદાવાદ, ગુજરાત
Google rating 4.89, 216 reviews માંથી
Dr Harsh Shah બે જગ્યાએ consultation કરે છે: Gota, અમદાવાદ ની clinic અને Apollo Hospital, Bhat, ગાંધીનગર.
દર્દીઓ Dr Harsh Shah પાસે આખા ગુજરાતમાંથી અને રાજસ્થાન તથા મધ્ય પ્રદેશથી પણ આવે છે. આ રોગની સારવાર એક મુલાકાતની નહીં, છ મહિનાની છે — એટલે દવા અને દર મહિનાની તપાસ બને ત્યાં ઘરની નજીક ગોઠવાય છે, અને endoscopy, આઠ અઠવાડિયાનો નિર્ણય તથા જરૂર પડે તો operation અહીં. નીકળતાં પહેલાં colonoscopy report અને CT WhatsApp પર મોકલો, અને એમાં જે દેખાય છે એ પ્રમાણે મુલાકાત ગોઠવાશે.
TB ની તપાસ પૂરી થયા વગર "Crohn's disease" કહીને steroid શરૂ કરી દેવાયું છે? આ એક જ ક્રમ છે જે ચેક કરવા માટે થોભવા જેવું છે — અને એ scan પર નહીં, biopsy પર ચેક થાય છે. Call +91-63555-64601 · WhatsApp પર સંપર્ક કરો
Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
