Skip to main contentછેલ્લે સુધાર્યું: 7 નવેમ્બર 2026
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Food Pipe Cancer Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ
ટૂંકમાં
Barrett’s અન્નનળીમાં પોતાનું કોઈ લક્ષણ સામાન્ય રીતે હોતું નથી. જે અનુભવાય છે તે એસિડ રિફ્લક્સનું છે: છાતીમાં બળતરા, મોંમાં ખાટો સ્વાદ, ખોરાક પાછો આવવો.
તપાસ એમની કરાવવી જેમને વર્ષોથી રિફ્લક્સ છે અને બીજાં જોખમ પણ છે: 50 થી વધુ ઉંમર, પુરુષ, જાડાપણું, ધૂમ્રપાન અથવા કુટુંબમાં આવો ઇતિહાસ.
ખાવું ગળવામાં તકલીફ, વજન ઘટવું, ઊલટી કે કાળા ઝાડા હોય તો ઉંમર ગમે તે હોય, જલદી સ્કોપ કરાવો. એની જાતે ઠીક થવાની રાહ ન જુઓ.
Barrett’s શું છે, કેમ થાય છે અને તેની સારવાર કેવી રીતે થાય છે, તે અમારા Barrett’s oesophagus પાનામાં સમજાવ્યું છે. આ લેખમાં એક જ સવાલ છે: કોણે અને ક્યારે તપાસ કરાવવી.
Barrett’s પોતે દુખતું નથી અને કોઈ સંકેત આપતું નથી. જે લક્ષણો દેખાય છે તે એસિડ રિફ્લક્સના છે, જેણે અન્નનળીના અસ્તરને નુકસાન કર્યું.
Barrett’s વાળા ઘણા લોકોને કંઈ અલગ લાગતું નથી. કેટલાકને વર્ષોથી છાતીમાં બળતરા હોય છે, એટલે તેને તકલીફ ગણતા જ નથી. એટલે જ આ સ્થિતિ મોટા ભાગે બીજા કોઈ કારણે સ્કોપ કરતાં અચાનક પકડાય છે.
આમાંથી કોઈ પણ એકથી Barrett’s સાબિત થતું નથી. તે ફક્ત એટલું કહે છે કે અન્નનળીનું અસ્તર લાંબા સમયથી એસિડના સંપર્કમાં છે.
કેટલાં લક્ષણો રિફ્લક્સના નહીં, ચેતવણીનાં છે. ક્યારેય છાતીમાં બળતરા ન થઈ હોય તો પણ તેમાં જલદી એન્ડોસ્કોપી કરાવવી જોઈએ.
| લક્ષણ | કેમ મહત્ત્વનું | શું કરવું |
|---|---|---|
| ખોરાક અટકે કે ગળતાં મુશ્કેલી પડે | અન્નનળી સાંકડી થઈ હોઈ શકે | દિવસો કે અઠવાડિયામાં સ્કોપ |
| પ્રયત્ન વગર વજન ઘટવું | ગાંઠનો સંકેત હોઈ શકે | જલદી સર્જનને મળો |
| વારંવાર ઊલટી | અવરોધ, અથવા પેટ પાસે ગાંઠ | સ્કોપમાં વિલંબ ન કરો |
| કાળા ઝાડા કે લોહીની ઊલટી | ઉપરના પાચનતંત્રમાંથી લોહી વહે છે | એ જ દિવસે દવાખાને જાઓ |
| કારણ વગર લોહી ઓછું | પાચનતંત્રમાંથી ધીમે ધીમે લોહી જાય છે | સ્કોપ અને લોહીની તપાસ |
| ગળતી વખતે દુખાવો | ચાંદું કે સોજો | તપાસ કરાવો |
આમાંનું કોઈ લક્ષણ હોય તો પહેલાં Barrett’s છે એમ સાબિત કરવાની જરૂર નથી. સ્કોપ બતાવશે કે કારણ શું છે.
જેમને ઘણાં વર્ષોથી રિફ્લક્સ છે અને બીજાં જોખમ પણ છે, તેમને તપાસની સલાહ અપાય છે. થોડા સમયનું રિફ્લક્સ એકલું હોય તો સ્કોપની જરૂર નથી.
ડૉક્ટર રિફ્લક્સના સમયગાળા સાથે બીજાં કેટલાંક પરિબળ તોલે છે. જેટલાં વધારે પરિબળ, તેટલું એક સ્કોપ કરાવવાનું કારણ મજબૂત.
આમાંનાં ઘણાં જોખમ ધરાવતી સ્ત્રીની તપાસ પણ થઈ શકે. નિર્ણય તમારા આખા ચિત્ર પરથી લેવાય છે, કોઈ એક નિયમની લીટીથી નહીં.
તપાસ એટલે ઉપરની એન્ડોસ્કોપી. મોં વાટે પાતળો કેમેરા જાય છે, અસ્તર સીધું દેખાય છે, અને નાના બાયોપ્સીના ટુકડા લેવાય છે.
આ તપાસ ટૂંકા સમયની છે અને સામાન્ય રીતે ઘેન આપીને થાય છે, એટલે મોટા ભાગના લોકોને યાદ રહેતું નથી. ખાલી પેટે આવવું પડે છે. સાથે કોઈ હોય તો સામાન્ય રીતે એ જ દિવસે ઘરે જઈ શકાય.
એક દિવસ ગળું દુખતું લાગે. પછીથી પેટમાં ખૂબ દુખાવો, તાવ કે ઊલટી થાય તો અમને જણાવો.
અસ્તર નોર્મલ હોય તો નિશ્ચિંતતા. Barrett’s હોય તો એસિડ કાબૂ અને નિયમિત સ્કોપ શરૂ થાય છે, અને બાયોપ્સીનો ગ્રેડ આગળનો રસ્તો બતાવે છે.
અમારા Barrett’s બાયોપ્સી અને dysplasia ગ્રેડ લેખમાં દરેક ગ્રેડ સરળ શબ્દોમાં સમજાવ્યો છે. સ્કોપથી સારવાર એન્ડોસ્કોપી નિષ્ણાત કરે છે. Dr Harsh Shah તમારી સાથે સારવારનું આયોજન કરે છે અને ઓપરેશન જરૂરી હોય ત્યારે કરે છે.
એસિડની ગોળી લેવાનું કહ્યું હોય તો જાતે બંધ ન કરો. વર્ષો સુધી ફક્ત એન્ટાસિડ ખાઈને, અંદર જોયા વગર ચલાવી ન લો.
નાની ટેવો રિફ્લક્સ ઘટાડે છે, પણ Barrett’s પહેલેથી હોય તો તેને દૂર કરતી નથી.
હા. Barrett's પોતે કોઈ સંકેત આપતું નથી, અને ઘણા લોકોને ખબર વગર હોય છે. વર્ષોના રિફ્લક્સ કે બીજા કારણે સ્કોપ કરતાં તે મોટા ભાગે પકડાય છે.
ના. વર્ષોથી છાતીમાં બળતરા ધરાવતા ઘણા લોકોને Barrett's હોતું નથી. વર્ષોના એસિડ રિફ્લક્સનું તે એક સંભવિત પરિણામ છે, અને બાયોપ્સી સાથેનો સ્કોપ જ તેને પાકું કરે છે.
હા, જ્યારે ચિત્ર એવું કહે ત્યારે. સ્ત્રીઓમાં Barrett's ઓછું જોવા મળે છે. એટલે સ્કોપની સલાહ પહેલાં સામાન્ય રીતે લાંબું રિફ્લક્સ, જાડાપણું, ધૂમ્રપાન કે કુટુંબનો ઇતિહાસ જેવાં ઘણાં જોખમ જોઈએ.
મોટા ભાગના લોકોને કંઈ લાગતું નથી, કારણ કે ઘેન આપીને થાય છે. એક દિવસ ગળું દુખતું લાગે. થોડી વાર આરામ કરીને એ જ દિવસે ઘરે જવાય છે.
અસ્તર નોર્મલ હતું અને રિફ્લક્સ કાબૂમાં છે તો સામાન્ય રીતે નહીં. ચેતવણીનાં લક્ષણો આવે કે જોખમ બદલાય તો ફરી સ્કોપની સલાહ અપાય છે.
થોડા લોકોમાં ઘણાં વર્ષો પછી બદલાઈ શકે. એટલે જ Barrett's પર સ્કોપથી નજર રખાય છે. ફેરફાર વહેલા પકડાય તો કેન્સર બને તે પહેલાં સારવાર કરવાનો સમય મળે છે.
હા. Barrett's કે અન્નનળીના કેન્સરવાળા દર્દીનાં માતાપિતા, ભાઈ કે બહેને ડૉક્ટર સાથે વાત કરવી. જો તેમને પણ લાંબું રિફ્લક્સ હોય તો એ ખાસ જરૂરી છે.
Barrett’s અને તેની સારવારનું આખું ચિત્ર જોવા Barrett’s oesophagus પાનાથી શરૂ કરો. આવતાં પહેલાં કંઈ પૂછવું હોય તો +91-63555-64601 પર ફોન કરો.
ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601
વર્ષોથી છાતીમાં બળતરા રહે છે, પણ અન્નનળીની અંદર ક્યારેય જોવાયું નથી? Dr Harsh Shah કહેશે કે તમારા માટે તપાસ કરાવવી યોગ્ય છે કે નહીં. મળવાનો સમય લો અને જૂના એન્ડોસ્કોપી કે બાયોપ્સીના રિપોર્ટ સાથે લાવો. ફોન કરી શકો, કે WhatsApp પર સંદેશ મોકલી શકો. Call +91-63555-64601 WhatsApp પર પૂછો
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.