Skip to main contentછેલ્લે સુધાર્યું: 7 નવેમ્બર 2026
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Food Pipe Cancer Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ
ટૂંકમાં
Dysplasia એટલે માઇક્રોસ્કોપમાં અન્નનળીના અસ્તરના કોષો અસામાન્ય દેખાય છે. તેના ગ્રેડ ત્રણ: નથી, ઓછું (low) અને વધુ (high).
Dysplasia કેન્સર નથી, પણ ગ્રેડ જેટલો ઊંચો, કોષો કેન્સરની એટલા નજીક. ગ્રેડ પરથી નક્કી થાય છે કે સ્કોપ કેટલી વાર કરવો અને શું સારવાર કરવી.
કોઈ પણ dysplasia હોય તો નિર્ણય પહેલાં બીજા pathologist પાસે સ્લાઇડ ચકાસાવો. એસિડની ગોળી રોજ ચાલુ રાખો.
Barrett’s શું છે, કેમ થાય છે અને તેની સારવાર કેવી રીતે થાય છે, તે અમારા Barrett’s oesophagus પાનામાં સમજાવ્યું છે. આ લેખમાં એક જ સવાલ છે: બાયોપ્સીના રિપોર્ટમાં લખેલા ગ્રેડનો અર્થ શું?
બાયોપ્સીમાં બે વાત જોવાય છે: અસ્તર ખરેખર Barrett’s છે કે નહીં, અને તેના કોષોમાં કોઈ અસામાન્ય ફેરફાર થયો છે કે નહીં.
વર્ષો સુધી એસિડ રિફ્લક્સ રહે તો અન્નનળી (food pipe) નીચેના ભાગનું ગુલાબી અસ્તર બદલાઈને આંતરડા જેવું બની જાય છે. સ્કોપના રિપોર્ટમાં “સૅલ્મન રંગના ડાઘ” લખ્યું હોઈ શકે. પણ પાકું નિદાન બાયોપ્સીથી જ થાય છે.
એન્ડોસ્કોપી કરનાર ડૉક્ટર પહેલાં ઊપસેલી જગ્યા, ચાંદું કે અસમાન ભાગ ધ્યાનથી જુએ છે, અને તેની બાયોપ્સી અલગથી લે છે. પછી Barrett’s ની આખી લંબાઈમાં નિયમિત અંતરે ચારે બાજુથી નાના ટુકડા લેવાય છે. એટલે એક નહીં, ઘણા ટુકડા મોકલાય છે.
Dysplasia ના ગ્રેડ માઇક્રોસ્કોપમાં નક્કી થાય છે: નથી, અનિશ્ચિત, low-grade અને high-grade. દરેક પગથિયે કોષો નોર્મલથી વધુ દૂર હોય છે.
| રિપોર્ટમાં લખ્યું હોય | અર્થ | સામાન્ય રીતે આગળ શું |
|---|---|---|
| Intestinal metaplasia, dysplasia નથી | Barrett’s અસ્તર છે, કોષો નિયમિત દેખાય છે | રોજ એસિડની ગોળી, નક્કી અંતરે સ્કોપ |
| Indefinite for dysplasia | સોજાને કારણે ફેરફાર છે કે નહીં, તે pathologist નક્કી કરી શક્યા નથી | એસિડ પૂરેપૂરો કાબૂમાં લો, થોડા મહિને ફરી સ્કોપ |
| Low-grade dysplasia | કોષોમાં હળવો ફેરફાર | બીજા pathologist ની ચકાસણી, પછી ablation કે નજીકથી સ્કોપ |
| High-grade dysplasia | કોષોમાં ગંભીર ફેરફાર, કેન્સરથી થોડા જ દૂર | સામાન્ય રીતે સ્કોપથી સારવાર સૂચવાય છે |
| કેન્સરના કોષો દેખાયા | અસ્તરમાં કે તેનાથી ઊંડે શરૂઆતનું કેન્સર | સ્ટેજિંગ, પછી સ્કોપથી કે ઓપરેશનથી દૂર કરવું |
ટેબલ એક માર્ગદર્શન છે. તમારો પોતાનો રિપોર્ટ, Barrett’s ની લંબાઈ અને તબિયત પ્રમાણે સલાહ થોડી બદલાઈ શકે.
એક જ સ્લાઇડને બે pathologist જુદી રીતે વાંચી શકે છે, ખાસ કરીને low-grade ફેરફારમાં. બીજો અભિપ્રાય ગ્રેડને વધુ ભરોસાપાત્ર બનાવે છે.
એસિડથી સોજો આવેલા કોષો પણ dysplasia જેવા દેખાઈ શકે છે. સારવાર ગ્રેડ પર આધાર રાખે છે, એટલે અમે અન્નનળીની ઘણી બાયોપ્સી જોતા અનુભવી pathologist પાસે સ્લાઇડ ફરી જોવડાવીએ છીએ. આ વ્યવસ્થા અમે કરી આપીએ છીએ.
Dysplasia ન હોય તો નજર રાખવાની. Low-grade માં પહેલાં ગ્રેડ પાકો કરવો, પછી ablation કે સ્કોપ વચ્ચે પસંદગી. High-grade માં સામાન્ય રીતે સ્કોપથી સારવાર.
સ્કોપથી થતી સારવાર endoscopy specialist કરે છે. અમે તમારી સાથે તેનું plan કરીએ છીએ, અને ઓપરેશન જરૂરી બને તો Dr Harsh Shah કરે છે.
અંતર ગ્રેડ અને Barrett’s ની લંબાઈ પર આધાર રાખે છે. ટૂંકા ભાગમાં નોર્મલ કોષો હોય તો અંતર લાંબું, dysplasia હોય તો ટૂંકું.
આ સામાન્ય પદ્ધતિ છે. તમારા રિપોર્ટ પ્રમાણેનું સમયપત્રક જ પાળો. વચ્ચે ગળવામાં તકલીફ થાય કે વજન ઘટે તો તરત જણાવો.
બાયોપ્સીનો રિપોર્ટ, સ્લાઇડ અને સ્કોપનો રિપોર્ટ ત્રણેય એક સાથે રાખો. ત્રણેય લઈને આવો, જેથી ગ્રેડ અને આગળનું પગલું બરાબર નક્કી થાય.
રિપોર્ટમાં dysplasia લખ્યું હોય તો ગભરાશો નહીં. કેન્સર બને તે પહેલાં જ કોષો પર નજર રખાય છે કે સારવાર થાય છે, અને surveillance નો હેતુ જ આ છે. સારું લાગે છે એમ માનીને સ્કોપ ચૂકશો નહીં, કારણ કે Barrett’s પોતે ભાગ્યે જ કોઈ તકલીફ કરે છે.
ના. Dysplasia એટલે કોષો અસામાન્ય દેખાય છે, પણ હજી કેન્સર બન્યું નથી. આ ચેતવણીનો તબક્કો છે, જેના પર નજર રખાય છે કે સારવાર થાય છે. ગ્રેડ જેટલો ઊંચો, કોષો કેન્સરની એટલા નજીક.
Dysplasia વગરના Barrett's કરતાં જોખમ વધુ છે, પણ તે કેન્સર નથી. પહેલાં બીજા pathologist પાસે ગ્રેડ પાકો કરીએ છીએ. પછી ablation કે દર છ મહિને સ્કોપ, એમાંથી પસંદગી કરીએ છીએ.
ક્યારેક સોજાને કારણે કોષો અસામાન્ય દેખાય છે, અને એસિડ કાબૂમાં આવ્યા પછીની બાયોપ્સી નોર્મલ નીકળે છે. સાચું dysplasia જાતે સુધરતું નથી, એટલે તેના પર નજર રખાય છે કે સારવાર થાય છે.
Barrett's ઠેકાણે ઠેકાણે જુદું હોઈ શકે, અને અસામાન્ય કોષો નાની જગ્યામાં છુપાઈ શકે. આખી લંબાઈમાં ચારે બાજુથી લીધેલા ટુકડા એક ટુકડા કરતાં સાચું ચિત્ર આપે છે.
હા. એસિડ કાબૂમાં રહે તો અસ્તરનું રક્ષણ થાય છે, એટલે Barrett's વાળા મોટા ભાગના લોકો રોજ એસિડ ઘટાડતી ગોળી લે છે. લખી આપનાર ડૉક્ટરને પૂછ્યા વગર બંધ ન કરો.
Ablation અને ઊપસેલા ભાગો કાઢવાનું કામ endoscopy specialist કરે છે. અમે તમારી અને endoscopist સાથે મળીને સારવારનું plan કરીએ છીએ, અને ઓપરેશન જરૂરી બને ત્યારે Dr Harsh Shah કરે છે.
કેન્સર સ્કોપની પહોંચથી વધુ ઊંડે ગયું હોય, કે સ્કોપથી સારવાર શક્ય ન હોય ત્યારે ઓપરેશન જરૂરી બને છે. ખૂબ વધુ રિફ્લક્સ હોય તેવા કેટલાક લોકો માટે રિફ્લક્સનું ઓપરેશન અલગ વિકલ્પ છે.
Barrett’s અને તેની સારવારની પૂરી સમજ માટે Barrett’s oesophagus પાનાથી શરૂ કરો. આવતાં પહેલાં પ્રશ્નો માટે +91-63555-64601 પર ફોન કરો.
ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601
બાયોપ્સીના રિપોર્ટમાં લખેલા ગ્રેડનો અર્થ સમજાતો નથી? Dr Harsh Shah તમારો રિપોર્ટ તમારી સાથે વાંચે છે, બાયોપ્સી સાચી રીતે લેવાઈ છે કે નહીં તે જુએ છે, અને આગળનું પગલું નક્કી કરે છે. એન્ડોસ્કોપી અને સ્લાઇડના રિપોર્ટ સાથે લાવો. ફોન કરી શકો, કે WhatsApp પર સંદેશ મોકલી શકો. Call +91-63555-64601 WhatsApp પર પૂછો
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
