WhatsApp Skip to main content

Dr. Harsh J Shah

અન્નનળીના રિપોર્ટમાં સ્ક્વેમસ કે ગ્રંથિ પ્રકારનો અર્થ શું?

છેલ્લે અપડેટ: 16-Nov-2026

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Harsh Shah, અન્નનળીના કેન્સરના સર્જન, અમદાવાદ

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Food Pipe Cancer Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ

ટૂંકમાં

અન્નનળીનું કેન્સર મુખ્ય બે પ્રકારનું હોય છે: સ્ક્વેમસ અને ગ્રંથિ પ્રકાર. બંને જુદી જગ્યાએ થાય છે, તેનાં કારણ જુદાં હોય છે અને દવાનો પ્રતિસાદ પણ જુદો હોય છે.

બાયોપ્સીમાં પ્રકાર લખાય છે. એ જ નમૂના પર HER2 અને MSI જેવી વધારાની તપાસ બતાવે છે કે તમને કઈ દવા કામ કરી શકે.

ઓપરેશન પછી કાઢેલા ભાગનો રિપોર્ટ છેલ્લું ચિત્ર આપે છે. દરેક રિપોર્ટની નકલ માગો અને સ્લાઇડ સાચવી રાખો.

અન્નનળીના કેન્સરની પૂરી માહિતી માટે, પહેલા લક્ષણથી સારવારની પસંદગી સુધી, અમારું અન્નનળીના કેન્સરની સારવાર પાનું વાંચો. આ લેખ પેથોલોજી રિપોર્ટ સમજાવે છે.

પેથોલોજી રિપોર્ટ શું કહે છે?

પેથોલોજિસ્ટ તમારા નમૂનાને માઇક્રોસ્કોપથી જોઈને રિપોર્ટ લખે છે. તેમાં કેન્સરનો પ્રકાર, કોષો કેટલા અસામાન્ય દેખાય છે અને કઈ તપાસ થઈ તે લખાય છે.

પહેલો રિપોર્ટ સ્કોપ દરમિયાન લીધેલી બાયોપ્સીનો હોય છે. તે કેન્સર હોવાની પુષ્ટિ કરે છે. સાથે કોષનો પ્રકાર પણ લખે છે, કારણ કે સારવાર તેના પર આધારિત છે.

ઓપરેશન પછી બીજો, વધુ વિગતવાર રિપોર્ટ બને છે. પેથોલોજિસ્ટ નાના ટુકડાને બદલે કાઢેલો આખો ભાગ તપાસે છે. એ રિપોર્ટ તમારી ટુકડીને જણાવે છે કે શું મળ્યું અને વધુ સારવાર જોઈએ કે નહીં.

ઘણા લોકો માત્ર છેલ્લી લીટી વાંચે છે અને વચ્ચેની વિગતો ચૂકી જાય છે. આગળનું પગલું ઘણી વાર એ વિગતો પરથી નક્કી થાય છે, એટલે સર્જન સાથે બેસીને તે જુઓ.

સ્ક્વેમસ અને ગ્રંથિ પ્રકારમાં ફરક શું?

સ્ક્વેમસ કેન્સર અન્નનળીની અંદરના સપાટ કોષોમાંથી શરૂ થાય છે. ગ્રંથિ પ્રકારનું કેન્સર, જેને એડિનોકાર્સિનોમા કહે છે, ગ્રંથિના કોષોમાંથી શરૂ થાય છે અને મોટા ભાગે નીચેના ભાગમાં મળે છે.

અન્નનળીના કેન્સરના બે મુખ્ય પ્રકાર
બાબતસ્ક્વેમસ પ્રકારગ્રંથિ પ્રકાર (એડિનોકાર્સિનોમા)
કયા કોષોમાંથી શરૂઅંદરની પરતના સપાટ કોષગ્રંથિ બનાવતા કોષ
સામાન્ય જગ્યાઅન્નનળીનો ઉપરનો અને વચ્ચેનો ભાગઅન્નનળીનો નીચલો ભાગ અને પેટ સાથેનું જોડાણ
જાણીતાં કારણતમાકુ, ગુટખા, દારૂ, બહુ ગરમ પીણાંલાંબા સમયની એસિડ રિફ્લક્સની તકલીફ, બેરેટ અન્નનળી, વધારે વજન
ભારતમાં કેટલુંવધુ જોવા મળતો પ્રકારઓછો, પણ વધી રહ્યો છે
ગાંઠ પરની તપાસનિશાનવાળી દવા ઓછી; PD-L1 અને MSI મહત્ત્વનીHER2, MSI, PD-L1 અને ઘણી વાર Claudin 18.2

બીજા દુર્લભ પ્રકાર પણ છે. સ્ક્વેમસ અને ગ્રંથિ મિશ્ર કેન્સરની સારવાર મોટા ભાગની જેમ થાય છે. ન્યુરોએન્ડોક્રાઇન કેન્સર જુદી રીતે વર્તે છે અને તેમાં નાના કોષના ફેફસાંના કેન્સરમાં વપરાતી દવા અપાય છે.

રિપોર્ટમાં કોષોનો ગ્રેડ પણ લખ્યો હોઈ શકે. નીચો ગ્રેડ એટલે કોષ સામાન્ય જેવા દેખાય છે. ઊંચો ગ્રેડ એટલે કોષ બહુ અસામાન્ય દેખાય છે અને ઝડપથી વધી શકે છે.

કેન્સર પહેલાં કયા ફેરફારો થાય છે?

કેન્સર એક રાતમાં થતું નથી. અંદરની પરતમાં ફેરફારો થાય છે જે સ્કોપ અને બાયોપ્સીથી પકડાય છે, અને આ તબક્કે વહેલું કાઢી નાખવું શક્ય છે.

  • સ્ક્વેમસનો રસ્તો: અંદરની પરતમાં હળવો ફેરફાર, પછી ગંભીર ફેરફાર, પછી ઊંડે જતું કેન્સર. ગંભીર તબક્કાને ક્યારેક કાર્સિનોમા ઇન સિટુ કહે છે.
  • ગ્રંથિનો રસ્તો: નીચલી અન્નનળીની પરત આંતરડા જેવી બની જાય છે, જેને બેરેટ અન્નનળી કહે છે. કેન્સર શરૂ થાય તે પહેલાં તેમાં નીચા અને પછી ઊંચા દરજ્જાનો ફેરફાર દેખાઈ શકે.
  • શરૂઆતનું ઊંડે જવું: કેન્સર હમણાં જ પરતમાં અથવા તેની નીચેના સ્તરમાં પહોંચ્યું હોય તો રિપોર્ટ ઊંડાઈ લખે છે. સ્કોપથી કાઢવું પૂરતું છે કે નહીં, તે ઊંડાઈ નક્કી કરે છે.

લાંબા સમયથી બેરેટ પરત ધરાવતા લોકોએ નિયમિત સ્કોપ તપાસ કરાવવી જોઈએ. બાયોપ્સી કેવી રીતે લેવાય છે તે જાણવા અમારી પોસ્ટ અન્નનળીના કેન્સરની તપાસ વાંચો.

ગાંઠની કઈ તપાસ કરાવવી પડે?

ગાંઠની તપાસ બાયોપ્સીના નમૂના પર થાય છે. તે નવું કેન્સર શોધતી નથી; તમને જે કેન્સર છે તેમાં કઈ દવા કામ કરશે તે બતાવે છે.

ગાંઠની સામાન્ય તપાસ અને તે શું નક્કી કરે છે
તપાસશું શોધે છેકેમ મહત્ત્વની
HER2કેન્સરના કોષ પર વૃદ્ધિનો સંકેત આપતી વધારાની નકલોગ્રંથિ પ્રકારમાં પોઝિટિવ હોય તો કીમોથેરપી સાથે નિશાનવાળી દવા ઉમેરાય છે
MSI અથવા MMRકોષની સમારકામ વ્યવસ્થામાં ખામીહોય તો ઇમ્યુનોથેરપી ઘણી વાર સારું કામ કરે છે, એકલી પણ
PD-L1 સ્કોરકેન્સર રક્ષક કોષોથી કેવી રીતે છુપાય છે તે બતાવતું માર્કરસ્કોર ઊંચો હોય તો કીમોથેરપી સાથે ઇમ્યુનોથેરપી વધુ કામની બને
Claudin 18.2ગ્રંથિ પ્રકારના કેન્સરના કોષની સપાટી પરનું પ્રોટીનનવી દવા તેને નિશાન બનાવી શકે; પેટ અને જોડાણના કેન્સરમાં તે વપરાય છે
જનીન પેનલઘણા જનીન ફેરફારો સાથે વાંચવાકેન્સર ફેલાયું હોય ત્યારે બીજી દવાનો વિકલ્પ શોધવા વિચારાય છે

HER2 પહેલાં રંગની તપાસથી જોવાય છે. પરિણામ સીમા પર હોય તો નક્કી કરવા બીજી તપાસ થાય છે. સ્ક્વેમસ કેન્સર ભાગ્યે જ HER2 પોઝિટિવ હોય છે, એટલે ત્યાં આ તપાસ સામાન્ય રીતે માગવામાં આવતી નથી.

ઓપરેશન પછી કેન્સરના ટુકડાઓ પારખતી લોહીની તપાસ હજી અભ્યાસ હેઠળ છે. તે હજી પ્રમાણભૂત સારવારનો ભાગ નથી.

ઓપરેશન પછીના રિપોર્ટમાં શું હોવું જોઈએ?

પૂરા રિપોર્ટમાં પ્રકાર, ઊંડાઈ, ગ્રેડ, લસિકા ગ્રંથિ, કિનારી અને લોહીની નળીઓ કે ચેતાઓ સાથેનો ફેલાવો લખેલો હોય છે. કંઈ ખૂટે તો પૂછો.

  • કેન્સરની જગ્યા અને અન્નનળીમાં તેની લંબાઈ.
  • ઊંડાઈ: દીવાલના કેટલા સ્તર સુધી પહોંચ્યું છે.
  • ગ્રેડ: કોષ કેટલા અસામાન્ય દેખાય છે.
  • લસિકા ગ્રંથિ: કેટલી કાઢી અને કેટલીમાં કેન્સર છે. સ્ટેજ ભરોસાપાત્ર બને તે માટે સર્જન સારી સંખ્યામાં ગ્રંથિ કાઢવાનો પ્રયત્ન કરે છે.
  • કિનારી: ઉપર, નીચે કે બાજુની કપાયેલી ધાર સુધી કેન્સર પહોંચે છે કે નહીં.
  • દીવાલની નાની લોહીની નળીઓ કે ચેતાઓ સાથે ફેલાવો.
  • ગ્રંથિ પ્રકારમાં: પાછળની બેરેટ પરત, અને HER2 તથા MSI ની તપાસ.
  • પેટ પાસેના કેન્સરમાં: જોડાણની સરખામણીમાં ચોક્કસ જગ્યા, જે ઓપરેશનની રીત નક્કી કરે છે.

આ વિગતો તમને એક સ્ટેજમાં મૂકે છે અને નક્કી કરે છે કે ઓપરેશન પછી ઇમ્યુનોથેરપી કે બીજી સારવાર જોઈએ કે નહીં. માર્ગદર્શિકા તેનો ઉપયોગ કેમ કરે છે તે અમારી પોસ્ટ અન્નનળીના કેન્સરમાં નિષ્ણાતો શું સૂચવે છે માં વાંચો.

ભારતમાં આ તપાસ કેવી રીતે મળે?

HER2 અને MSI ની રંગ તપાસ મોટા ભાગનાં મોટાં કેન્સર કેન્દ્રોમાં મળે છે. નવી તપાસ અને જનીન પેનલ ખાસ લેબોરેટરીમાં થાય છે અને વધુ સમય લે છે.

  • બાયોપ્સીનો રિપોર્ટ આવે તે પહેલાં સર્જનને પૂછો કે તમારા પ્રકાર અને સ્ટેજ માટે કઈ તપાસ સૂચવાય છે.
  • લેબ તમારો નમૂનો નાના બ્લોકમાં સાચવે છે. બીજો અભિપ્રાય કે બીજી લેબમાં તપાસ જોઈતી હોય તો તે બ્લોક માગી શકાય.
  • Claudin 18.2 અને જનીન પેનલ ખાસ લેબમાં મોકલાય છે, એટલે પરિણામ માટે થોડા દિવસ રાખો.
  • નવું કેન્દ્ર કહે એટલે જ તપાસ ફરી ન કરાવો. પહેલાં તેમને હાલની સ્લાઇડ જોવા કહો.

જોખમ કોને છે તે વિશે અમારી પોસ્ટ ભારતમાં અન્નનળીનું કેન્સર કોને થાય વાંચો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

સ્ક્વેમસ અને એડિનોકાર્સિનોમામાં શું ફરક છે?

સ્ક્વેમસ કેન્સર અન્નનળીની અંદરના સપાટ કોષોમાંથી શરૂ થાય છે, મોટા ભાગે ઉપરના અને વચ્ચેના ભાગમાં. એડિનોકાર્સિનોમા ગ્રંથિના કોષોમાંથી શરૂ થાય છે, મોટા ભાગે નીચેના ભાગમાં. બંને જુદી દવાથી અસર પામે છે.

ભારતમાં કયો પ્રકાર વધુ જોવા મળે છે?

અહીં સ્ક્વેમસ કેન્સર વધુ જોવા મળે છે, જે તમાકુ, ગુટખા અને દારૂ સાથે જોડાયેલું છે. ગ્રંથિ પ્રકારનું કેન્સર ઓછું છે પણ એસિડ રિફ્લક્સ અને વજન વધવા સાથે વધી રહ્યું છે.

શું મારે HER2 તપાસ કરાવવી જરૂરી છે?

ગ્રંથિ પ્રકારના કેન્સરમાં અને પેટ સાથેના જોડાણ પરના કેન્સરમાં તે સૂચવાય છે. સ્ક્વેમસ કેન્સરમાં સામાન્ય રીતે જરૂર નથી, કારણ કે તે પ્રકાર ભાગ્યે જ HER2 પોઝિટિવ હોય છે.

MSI ઊંચું હોવાનો અર્થ શું?

તેનો અર્થ એ કે કેન્સરના કોષ પોતાની ભૂલો સારી રીતે સુધારી શકતા નથી. આવાં કેન્સર ઘણી વાર ઇમ્યુનોથેરપીથી સારો પ્રતિસાદ આપે છે. તપાસ બાયોપ્સીના નમૂના પર થાય છે અને મોટા ભાગના દર્દીઓ માટે સૂચવાય છે.

ઊંચો ગ્રેડ હોય તો શું પરિણામ ખરાબ આવે?

માત્ર તેનાથી નહીં. ઊંચા ગ્રેડનો અર્થ કોષ બહુ અસામાન્ય દેખાય છે અને ઝડપથી વધી શકે છે. રૂપરેખા બનાવતી વખતે સ્ટેજ અને તમારું એકંદર આરોગ્ય પણ એટલાં જ મહત્ત્વનાં છે.

બીજા અભિપ્રાય માટે બાયોપ્સીની સ્લાઇડ વાપરી શકાય?

હા. લેબ પાસેથી સ્લાઇડ અને નમૂનાના બ્લોક માગો. બીજા પેથોલોજિસ્ટ તેને ફરી જોઈ શકે છે. એ જ નમૂનો વધારાની તપાસ માટે વપરાય, એટલે ઘણી વાર નવી બાયોપ્સીની જરૂર પડતી નથી.

શું બેરેટ અન્નનળી કેન્સર છે?

ના. તે લાંબા સમયની એસિડ રિફ્લક્સની તકલીફથી પરતમાં થતો ફેરફાર છે. તે ગ્રંથિ પ્રકારના કેન્સરનું જોખમ વધારે છે, એટલે બાયોપ્સી સાથે નિયમિત સ્કોપ તપાસ સૂચવાય છે.

સંબંધિત પાનાં

અન્નનળીના કેન્સર અને તેની સારવારની પૂરી માહિતી માટે અન્નનળીના કેન્સરની સારવાર પાનાથી શરૂ કરો. મુસાફરી પહેલાંના પ્રશ્નો માટે +91-63555-64601 પર ફોન કરો.

Dr Harsh Shah ક્યાં તપાસે છે

ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601

બાયોપ્સીના રિપોર્ટમાં સ્ક્વેમસ, એડિનોકાર્સિનોમા કે HER2 જેવા શબ્દો સમજાતા નથી? અમદાવાદના અન્નનળીના કેન્સરના સર્જન Dr Harsh Shah તમારી સાથે રિપોર્ટ વાંચીને સમજાવશે કે દરેક લીટીનો તમારી સારવાર માટે શો અર્થ છે. બાયોપ્સીનો રિપોર્ટ અને સ્લાઇડ સાથે લાવો. ફોન કરી શકો અથવા સંદેશથી પણ સમય લઈ શકો. Call For Appointment Book on WhatsApp Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Get health updates from Dr Harsh Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

Dr. Harsh J Shah
Dr Harsh Shah, Gastro, Cancer & Laparoscopic Surgeon, Ahmedabad
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.