Skip to main contentછેલ્લે સુધાર્યું: 6 નવેમ્બર 2026
Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
HIPEC & Abdominal Lining Cancer Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ
ટૂંકમાં
ઘણી નાની, ઓછા જોખમવાળી એપેન્ડિક્સની ગાંઠમાં ફક્ત એપેન્ડિક્સ કાઢવું (appendicectomy) પૂરતું હોય છે. ગાંઠ મોટી હોય, એપેન્ડિક્સના મૂળમાં હોય, અથવા ફેલાવાના લક્ષણો બતાવતી હોય ત્યારે જમણા આંતરડાનું ઓપરેશન (right hemicolectomy) સૂચવાય છે. તેમાં નજીકનું આંતરડું અને તેની લસિકા ગ્રંથિઓ પણ કાઢવામાં આવે છે.
નિર્ણય pathology રિપોર્ટ પર ચાલે છે, ફક્ત સ્કેન પર નહીં. ગાંઠનું કદ, પ્રકાર, grade, દીવાલમાં ઊંડાઈ અને કાપેલી કિનારી મહત્ત્વની બાબતો છે.
બીજું ઓપરેશન સલાહમાં આવે તો તે સામાન્ય રીતે સ્ટેજિંગ સ્કેન પછી, થોડા અઠવાડિયાંમાં આયોજનપૂર્વક થાય છે. તે ઇમરજન્સી નથી હોતું.
તપાસ, ઓપરેશન, HIPEC અને ફોલો-અપની આખી વાત માટે અમારું એપેન્ડિક્સની ગાંઠની સારવાર પાનું વાંચો. આ લેખ એક જ નિર્ણય સમજાવે છે: ક્યારે ફક્ત એપેન્ડિક્સ પૂરતું છે, અને ક્યારે આંતરડું પણ કાઢવું પડે.
Appendicectomy માં એપેન્ડિક્સ અને તેની આસપાસની પાતળી ચરબી કઢાય છે. જમણા આંતરડાના ઓપરેશનમાં એપેન્ડિક્સ સાથે મોટા આંતરડાનો પહેલો ભાગ અને તેની લસિકા ગ્રંથિઓ કઢાય છે.
એપેન્ડિક્સ સીકમ સાથે જોડાયેલું હોય છે, જે મોટા આંતરડાનો પહેલો કોથળા જેવો ભાગ છે. તેની લોહીની નળીઓ અને લસિકા માર્ગ જમણી બાજુના આંતરડા તરફ જાય છે. દીવાલમાં ઊતરી ગયેલી ગાંઠ આ માર્ગે કોષો ગ્રંથિઓ સુધી મોકલી શકે છે. ફક્ત એપેન્ડિક્સ કાઢવાથી તે ગ્રંથિઓ સુધી પહોંચાતું નથી. જમણા આંતરડાના ઓપરેશનમાં સીકમ, નાના આંતરડાનો છેલ્લો ભાગ અને ચડતા આંતરડાનો ભાગ, તેમની બાજુની ચરબી અને ગ્રંથિઓ સાથે, કાઢવામાં આવે છે. પછી આંતરડાના બંને છેડા જોડી દેવાય છે.
ગાંઠ નાની હોય, આખી કાઢી શકાઈ હોય, અને ગ્રંથિઓમાં ફેલાવાનું સૂચવતું કોઈ જોખમી લક્ષણ ન હોય ત્યારે તે પૂરતું છે.
ગ્રંથિઓમાં કોષો હોવાની શક્યતા વાસ્તવિક હોય, અથવા એપેન્ડિક્સની કાપેલી કિનારી સાફ ન હોય, ત્યારે જમણા આંતરડાનું ઓપરેશન સૂચવાય છે.
| રિપોર્ટમાં શું લખ્યું છે | ફક્ત એપેન્ડિક્સ કાઢવું | જમણા આંતરડાનું ઓપરેશન |
|---|---|---|
| Neuroendocrine ગાંઠ, નાની અને છેડે | સામાન્ય રીતે પૂરતું | મોટા ભાગના લોકોમાં જરૂર નથી |
| Neuroendocrine ગાંઠ, 1 થી 2 સેમી | કોઈ જોખમી લક્ષણ ન હોય તો પૂરતું | મૂળમાં ગાંઠ હોય, અથવા ચરબી કે લોહીની નળીઓમાં ફેલાઈ હોય તો વિચારાય |
| Neuroendocrine ગાંઠ, 2 સેમીથી મોટી | પૂરતું નથી | સામાન્ય રીતે સૂચવાય |
| Goblet cell adenocarcinoma | પૂરતું નથી | સામાન્ય રીતે સૂચવાય, કીમોથેરાપી stage પ્રમાણે નક્કી થાય |
| Mucinous કે colonic પ્રકારનું adenocarcinoma | પૂરતું નથી | સૂચવાય. પેટમાં મ્યુકસ ફેલાયું હોય તો HIPEC ની ચર્ચા થાય |
| LAMN કે HAMN, કિનારી અસ્પષ્ટ અથવા એપેન્ડિક્સ ફાટી ગયું હોય | એકલું પૂરતું નથી | ઘણી વાર ચર્ચાય છે, સાથે પેટની પરતની તપાસ થાય |
| એપેન્ડિક્સના મૂળમાં ગાંઠ | ઘણી વાર પૂરતું નથી | સામાન્ય રીતે સૂચવાય |
આ કોષ્ટક માર્ગદર્શન છે, અંતિમ ચુકાદો નથી. તમારો પોતાનો રિપોર્ટ, સ્કેન અને શારીરિક ક્ષમતા નિર્ણય કરે છે, અને tumour board માં ચર્ચા મદદ કરી શકે.
એપેન્ડિક્સની મોટા ભાગની ગાંઠ અકસ્માતે મળે છે, એપેન્ડિક્સ નીકળી ગયા પછી. ત્યાર બાદ સ્ટેજિંગ અને આયોજનપૂર્વકનું બીજું ઓપરેશન આવે છે.
એપેન્ડિક્સ સામાન્ય રીતે એપેન્ડિસાઇટિસ માટે કઢાય છે, અને ગાંઠનું નામ પહેલી વાર pathologist ના રિપોર્ટમાં આવે છે. ત્યારે પ્રશ્ન એ હોય છે કે પહેલું ઓપરેશન પૂરતું હતું કે નહીં. છાતી, પેટ અને પેલ્વિસનું સ્કેન ફેલાવો શોધે છે. ગાંઠના પ્રકાર પ્રમાણે લોહીના માર્કર જોવાય છે. પછી ટીમ નજર રાખવી કે પૂરક જમણા આંતરડાનું ઓપરેશન કરવું તે નક્કી કરે છે. આ બીજું ઓપરેશન તમે સાજા થાઓ અને તપાસ પૂરી થાય ત્યારે ગોઠવાય છે. તે સામાન્ય રીતે તાત્કાલિક નથી, એટલે બીજો અભિપ્રાય લેવાનો સમય મળે છે.
Dr Harsh Shah આ ઓપરેશન યોગ્ય કેસમાં દૂરબીનથી (laparoscopy) કરે છે, અને ખુલ્લા ઓપરેશનમાં જ્યારે તે વધુ સલામત હોય. લક્ષ્ય આંતરડું અને ગ્રંથિઓ એક સાથે કાઢવાનું છે.
મોટા ભાગના લોકો બીજા દિવસે પ્રવાહી પીવાનું શરૂ કરે છે અને વહેલા ચાલે છે. દવાખાનામાં રોકાણ સામાન્ય રીતે લગભગ એક અઠવાડિયાનું હોય છે. દુખાવાનું નિયંત્રણ, છાતીની કસરત અને ગઠ્ઠા અટકાવવાના ઉપાય ટીમ તમારી સાથે ગોઠવે છે.
આંતરડાના દરેક ઓપરેશનમાં જોખમ હોય છે. મુખ્ય જોખમો જાણવાથી ગ્રંથિઓ કાઢવાના ફાયદા સામે તેને તોળી શકાય.
ઓછા જોખમવાળા કેટલાક લોકોને નજર રાખવાની અને સ્કેન કરાવવાની સલાહ મળે છે. જરૂરી ઓપરેશન ટાળનારામાં ગ્રંથિઓમાં ગાંઠના કોષો રહી જવાનું જોખમ રહે છે.
ગ્રંથિઓમાં ફેલાવાનું જોખમ જ્યાં વધુ હોય ત્યાં ઓપરેશનનો ફાયદો વધુ છે. કોઈ જોખમી લક્ષણ વિનાની નાની ગાંઠમાં સ્કેન સાથે નજર રાખવી યોગ્ય પસંદગી હોઈ શકે, અને ડૉક્ટર તે કહેશે. કેટલાક રિપોર્ટમાં કેન્સરનો પ્રકાર કે સ્પષ્ટ જોખમી લક્ષણ દેખાય છે. ત્યારે ગ્રંથિઓ રહી જાય તો રોગ પેટમાં કે લિવરમાં પાછો આવી શકે. કોઈ પણ પસંદગી પછીનું ફોલો-અપ અમારા લેખ એપેન્ડિક્સની ગાંઠના ઓપરેશન પછી ફોલો-અપ માં સમજાવ્યું છે.
પૂછો કે તમારા રિપોર્ટની કઈ બાબત નિર્ણય કરે છે, અને ગ્રંથિઓમાં રોગ દેખાય તો plan શું છે.
નાની, ઓછા જોખમવાળી અને આખી કાઢી શકાયેલી ગાંઠમાં, સાફ કિનારી સાથે, ઘણી વાર પૂરતું છે. મોટી ગાંઠ, મૂળમાંની ગાંઠ અને કેન્સરના પ્રકારોમાં વધુ કરવું પડે છે. નિર્ણય તમારો pathology રિપોર્ટ કરે છે.
તેમાં એપેન્ડિક્સ, સીકમ અને મોટા આંતરડાનો પહેલો ભાગ કઢાય છે. નજીકની લસિકા ગ્રંથિઓ પણ સાથે નીકળે છે. પછી આંતરડાના બંને છેડા જોડી દેવાય છે.
રિપોર્ટમાં એવું લક્ષણ હોઈ શકે જે ગ્રંથિઓમાં કોષો હોવાની શક્યતા વધારે છે. આંતરડા સાથે ગ્રંથિઓ કાઢવાથી રોગ પાછો આવવાની શક્યતા ઘટે છે. ફક્ત એપેન્ડિક્સ કાઢવાથી ત્યાં સુધી પહોંચાતું નથી.
તે સામાન્ય રીતે સ્ટેજિંગ સ્કેન પછી અને તમે સાજા થાઓ ત્યારે, થોડા અઠવાડિયાંમાં ગોઠવાય છે. તે ભાગ્યે જ ઇમરજન્સી હોય છે, એટલે બીજો અભિપ્રાય લેવાનો સમય મળે છે.
હા, યોગ્ય દર્દીઓમાં. Dr Harsh Shah જ્યાં સલામત હોય ત્યાં દૂરબીન વાપરે છે. ખુલ્લું ઓપરેશન વધુ સારો વિકલ્પ હોય ત્યારે તે કરે છે.
તેનો અર્થ છે કે એપેન્ડિક્સના મૂળમાં ગાંઠના કોષો રહી ગયા હોઈ શકે. સ્કેન પછી પૂરક જમણા આંતરડાનું ઓપરેશન ઘણી વાર સૂચવાય છે. તમારા કેસમાં કારણ સર્જન સમજાવશે.
જોખમી લક્ષણ વિનાની નાની ગાંઠમાં તે યોગ્ય પસંદગી હોઈ શકે. રિપોર્ટમાં કેન્સરનો પ્રકાર કે જોખમી લક્ષણ હોય ત્યાં ઓપરેશન ટાળવાથી રોગ રહી જઈ શકે. સર્જન સાથે નક્કી કરો, અને સ્કેનનો સ્પષ્ટ plan બનાવો.
એપેન્ડિક્સની ગાંઠો અને તેમની સારવારની પૂરી માહિતી માટે એપેન્ડિક્સની ગાંઠની સારવાર પાનાથી શરૂ કરો. આવતા પહેલાં સવાલ હોય તો +91-63555-64601 પર ફોન કરો.
ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601
એપેન્ડિક્સના ઓપરેશન પછીના રિપોર્ટમાં ગાંઠ લખી છે, અને હવે બીજું, મોટું ઓપરેશન કરાવવાની સલાહ મળી છે? Dr Harsh Shah તમારો pathology રિપોર્ટ અને સ્કેન તમારી સાથે બેસીને જોશે. તેઓ સમજાવશે કે પહેલું ઓપરેશન પૂરતું હતું કે નહીં, અને કેમ. ફોન કરીને appointment બુક કરો, અને રિપોર્ટ consultation વખતે સાથે લાવો. ફોન કરો +91-63555-64601 WhatsApp પર appointment માટે પૂછો
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.