Skip to main contentDr Harsh Shah · Pancreas Cancer Surgeon · Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar અને Gota OPD, અમદાવાદ
Borderline resectable નો અર્થ એક જ વાત છે: ગાંઠ vein ને અડકે છે અથવા તેને વીંટળાયેલી છે — portal vein કે superior mesenteric vein — અને પાછળની arteries સાફ છે કે લગભગ સાફ છે. Vein ને ગાંઠ સાથે કાઢી નાખીને ફરી જોડી શકાય છે, જો તેની ઉપર અને નીચે તંદુરસ્ત vein જોડવા માટે બચી હોય. એટલે આ સ્થિતિ માટે સાચો શબ્દ “operation થઈ શકે નહીં” નથી — સાચો શબ્દ છે “હજી operation નો સમય નથી આવ્યો”. ક્રમ આ રહે છે: પહેલાં chemotherapy, પછી scan ફરી વંચાય, પછી surgery. એક surgeon તરીકે કહું — તમારો scan તમને ખરેખર કયા જૂથમાં મૂકે છે એ Dr Harsh Shah તમને પહેલાં કહી દેશે.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre
Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Pancreas Cancer Surgeon
· Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, અમદાવાદ
દેશના મોટા surgical gastroenterology કેન્દ્રોમાં તાલીમ લીધેલા અને આ જ speciality માં બે વાર qualified, Dr Harsh Shah સ્વાદુપિંડ ની surgery ને પોતાની practice નો સમર્પિત ભાગ ગણે છે — સામાન્ય operation ની યાદીમાંની એક લીટી નહીં. પેટના અંગોમાં સ્વાદુપિંડ એવું અંગ છે જ્યાં નિર્ણય — operation કરવું, રાહ જોવી, કે operation જ ન કરવું — operation કરતાં પણ અઘરો હોય છે, અને ક્રમ ખોટો પડે તો દર્દી પાસેથી ગાંઠ કાઢવાની એક જ તક નીકળી જાય છે. Gota clinic પર Google rating 4.89, 216 reviews; Apollo, Bhat listing પર 4.94, 17 reviews.
Surgery ના હેતુ માટે pancreas cancer ને "શરૂઆતનું" અને "આગળ વધેલું" એમ વહેંચાતું નથી. તેને anatomy પ્રમાણે વહેંચાય છે — ગાંઠ કઈ લોહીની નળીઓને અડકે છે, અને દરેક નળીના ઘેરાવાનો કેટલો ભાગ તેણે પકડ્યો છે. ચાર જૂથ છે, અને બીજા અને ત્રીજા જૂથ વચ્ચેનો ફરક એ જ છે — operation થાય કે ન થાય.
| જૂથ | Scan શું બતાવે છે | શું થાય છે |
|---|---|---|
| Resectable | Arteries ને અડકતું નથી; vein છૂટી છે, અથવા ટૂંકા ભાગમાં જ અડકે છે અને તેનો આકાર સામાન્ય છે | પહેલાં surgery, પછી chemotherapy |
| Borderline resectable | Vein ના અડધા ઘેરાવા કરતાં વધુ ભાગે અડકે છે, કે તેનો આકાર બગડ્યો છે અથવા તેમાં clot છે — પણ ઉપર-નીચે તંદુરસ્ત vein જોડવા માટે છે; artery નો સંપર્ક હોય તો મર્યાદિત | પહેલાં chemotherapy, ફરી scan, પછી surgery |
| Locally advanced | Artery એ મર્યાદાથી વધુ વીંટળાયેલી છે, અથવા vein એટલી લંબાઈમાં બંધ છે કે ફરી જોડી ન શકાય | Chemotherapy; કેટલાક દર્દીઓ પછીથી operable બની જાય છે |
| Metastatic | Pancreas અને તેની પોતાની lymph nodes બહાર રોગ ફેલાયેલો છે | Chemotherapy અને લક્ષણોની સારવાર; surgery મદદ કરતી નથી |
આ કોઠામાંથી બે વાત નીકળે છે. Vein ફરી બનાવી શકાય છે, artery નહીં — artery ની resection અસ્તિત્વમાં છે, પણ તે standard practice નથી અને Dr Harsh Shah તેને routine તરીકે કરતા નથી. Borderline જૂથ અલગ હોવાનું આખું કારણ એ જ છે કે vein કાપી શકાય, ગાંઠ તેની સાથે ઉપાડી શકાય, અને બે સાફ છેડા જોડી કે graft થી પુલ બાંધી શકાય. બીજી વાત — borderline resectable anatomy નું વર્ણન છે, તમારા વિશે ભવિષ્યકથન નહીં. તે કહે છે ગાંઠ ક્યાં બેઠી છે, નહીં કે રોગ કેવો વર્તાવ કરશે; અને એ જ શોધવા આવતા મહિનાઓ છે.
Pancreas cancer માં આ એક જ સ્થિતિ છે જ્યાં એક જણનો અભિપ્રાય પૂરતો નથી. Resectability નો નિર્ણય tumour board images સાથે વાંચીને લે છે — radiologist, medical oncologist અને operate કરનાર surgeon — કોઈ એક વાચક report લખીને નહીં. Borderline રોગમાં આ નિર્ણય બે વાર લેવાય છે: નિદાન વખતે, અને chemotherapy પછી ફરી.
Resectability નો જવાબ pancreatic-protocol CT આપે છે: પાતળા slices, contrast ના બે અલગ phase — એક pancreas માટે અને એક veins માટે — અને images ના અનેક દિશામાં reconstruction. સામાન્ય abdominal CT આ જવાબ આપી શકતો નથી. જો તમને એ જ scan કરાવ્યો હોય, તો operation થઈ શકે કે નહીં એ કોઈ કહે તે પહેલાં એ scan ફરી કરાવવો પડે. "Operation થઈ શકે નહીં" એવો શબ્દ લઈને આવતા મોટા ભાગના દર્દીઓને એ શબ્દ એવા scan પરથી મળ્યો હોય છે જે એ વાત સાબિત જ કરી શકતો નહોતો.
Scan સાથે બીજી ચાર વાત સારવાર શરૂ થાય તે પહેલાં નક્કી થાય છે. Tissue: પેટની દીવાલની અંદરથી endoscopic ultrasound વડે needle biopsy. કોઈ પણ chemotherapy પહેલાં tissue અનિવાર્ય છે; પણ સ્પષ્ટ resectable ગાંઠ સીધી કાઢી નાખવા પહેલાં તે અનિવાર્ય નથી — આ સાચો ફરક છે અને ઘણાં કુટુંબોને ગૂંચવે છે. Biopsy negative આવે તેનો અર્થ cancer નથી એવો નહીં; અર્થ એ કે needle ચૂકી ગઈ. CA 19-9: રોગને follow કરવા માટેનું marker, નિદાન માટે નહીં; bilirubin ઊંચું હોય ત્યાં સુધી તેનો અર્થ કાઢી શકાતો નથી, એટલે કમળો ઉતર્યા પછી ફરી કરાવાય છે. થોડા લોકો તે બનાવતા જ નથી. CT અસ્પષ્ટ હોય કે duct ની રચના સમજવી હોય ત્યાં MRI કે MRCP ઉમેરાય છે.
Staging laparoscopy — મોટા operation પહેલાં camera થી અંદર ટૂંકી નજર — body અને tail ની ગાંઠ, bilirubin સામાન્ય હોવા છતાં marker ખૂબ ઊંચું, અને મોટી કે અસ્પષ્ટ ગાંઠ માં વપરાય છે, કારણ કે કોઈ scan માં ન દેખાય એવડા નાના ડાઘ નોંધપાત્ર સંખ્યામાં જડે છે. Germline testing આ નિદાન વાળા દરેકને આપવામાં આવે છે: BRCA કે PALB2 નું પરિણામ કઈ chemotherapy સૌથી સારી ચાલશે તે બદલે છે, અને તમારા ભાઈ-બહેન અને સંતાનો માટે પણ મહત્વનું છે. અને stent નો નિર્ણય: કમળામાં આપોઆપ stent મુકાતું નથી, અને surgery નજીક હોય તો stent વગર સીધા theatre જવું વધુ સારું છે. પણ જેની સારવાર chemotherapy થી શરૂ થાય તેને પહેલાં drainage જોઈએ, અને તે ટૂંકું covered metal stent હોવું જોઈએ — plastic stent મહિનાઓની સારવારમાં બંધ થઈ જાય છે અને bile ducts માં infection કરે છે જે સારવાર અટકાવે છે.
Borderline resectable ગાંઠ માં chemotherapy operation પહેલાં આવે છે — સામાન્ય રીતે ચાર થી છ cycle, પછી નવો pancreatic-protocol CT અને ફરી CA 19-9. આ ક્રમ ત્રણ કારણે છે: ગાંઠ ને સાફ margin સાથે કાઢવાની શક્યતા વધે છે; મોટું operation ખર્ચાય તે પહેલાં રોગ પોતાનો સ્વભાવ બતાવી દે છે; અને chemotherapy ખરેખર મળે છે — surgery પહેલાં થાય ત્યારે થોડા જ દર્દીઓ એટલા જલદી અને એટલા સારા થાય છે કે પછીની સારવાર પૂરી કરી શકે.
બીજા scan માં એક ફસાણ છે, અને આશા સૌથી વધુ ત્યાં જ નાહકની તૂટે છે. આ રોગમાં chemotherapy નો ફાયદો CT ઓછો બતાવે છે. ગાંઠ નું માપ ઘણી વાર એટલું જ દેખાય, જ્યારે બાકી રહેલું મોટા ભાગનું cancer નહીં પણ scar હોય. દર્દી સારો હોય, marker ઘટ્યું હોય અને scan પહેલાં જેવો જ દેખાય — તો સારવાર નિષ્ફળ ગઈ નથી, અને operation માટે અંદર જોવું જોઈએ. “કોઈ ફેરફાર નથી” ને “કોઈ ફાયદો નથી” વાંચી લેવાથી જેમને operation ની તક હતી તેમની તક જાય છે.
Scan સાથે તમારી પણ તપાસ થાય છે: આખી તાકાતની combination chemotherapy અને મોટું resection બંનેને એવો દર્દી જોઈએ જે દિવસનો મોટો ભાગ ઊભો-ચાલતો હોય અને પોતાનું કામ જાતે કરતો હોય; એવું ન હોય તો હળવું regimen જ સાચું છે. આ મહિનાઓમાં ત્રણ વાત સાથે ચાલે છે અને ત્રણેય લગભગ બધે ઓછી થાય છે — દરેક visit પર વજન માપવું અને dietitian ને વહેલા જોડવા; pancreatic enzyme ની ગોળી નિદાન વખતથી શરૂ કરવી અને દરેક ભોજન સાથે લેવી, પહેલાં કે પછી નહીં, કારણ કે ઓછી માત્રાની enzyme એ chemotherapy સહન ન થવાનું સૌથી સામાન્ય સુધારી શકાય એવું કારણ છે; અને prehabilitation — ચાલવું, protein, ચાર અઠવાડિયાં પહેલાં તમાકુ અને દારૂ બંધ, anaemia અને blood sugar સુધારવા. આ cancer લોહીમાં clot કરવામાં પણ સૌથી આગળ છે, એટલે લોહી પાતળું રાખવાની દવા operation પછી અઠવાડિયાં સુધી ચાલુ રહે છે.
કયું operation થાય એ ગાંઠ સ્વાદુપિંડ માં ક્યાં બેઠી છે તેના પર નિર્ભર છે. Head, uncinate process કે periampullary ભાગ: pancreatoduodenectomy, એટલે Whipple operation. Body કે tail: distal pancreatectomy, સાથે spleen પણ en bloc કાઢવામાં આવે, કારણ કે splenic નળીઓ સાથેની lymph nodes એ જ ક્ષેત્રનો ભાગ છે. Vein સંડોવાયેલી હોય ત્યારે portal કે superior mesenteric vein નો સંડોવાયેલો ટુકડો ગાંઠ સાથે કાઢીને ફરી જોડાય છે — સીધો જોડીને, કે graft થી પુલ બાંધીને. સાફ margin મળે એ માટે આ યોગ્ય surgery છે. Artery ની resection અલગ વાત છે અને તે standard નથી.
Operation ની ગુણવત્તા theatre માં કેવું દેખાયું તેના પરથી નહીં, pathology report પરથી મપાય છે. સાફ margin નો અર્થ — ગાંઠ દરેક કાપેલી સપાટીથી ઓછામાં ઓછા એક millimetre દૂર; અને margins અલગ અલગ report થાય છે: superior mesenteric artery ની પાછળની, પાછળની સપાટી, vein જ્યાં બેઠી હતી તે ખાંચો, અને pancreas તથા bile duct ના કાપેલા છેડા. ઓછામાં ઓછી પંદર lymph nodes તપાસાય છે, અને standard lymph node clearance જ થાય — તેથી વધુ કરવાથી complications વધે છે અને ફાયદો વધતો નથી. પછી બાકી રહેલા pancreas અને આંતરડા વચ્ચેનો સાંધો આખું અઠવાડિયું નક્કી કરે છે: પોચી ગ્રંથિ અને સાંકડી duct વાળા સાંધામાં લીકેજ વધુ થાય, એટલે drain મૂકીને પહેલી સવારે તેના રસમાં pancreatic enzyme તપાસાય છે, અને એ ઓછું હોય તો ત્રીજા દિવસે આસપાસ drain નીકળી જાય છે.
Complications Dr Harsh Shah જાતે, તમને લાગુ પડતા આંકડા સાથે સમજાવે છે: pancreas ના સાંધામાંથી રસનું લીકેજ; પેટ મોડું ખાલી થવું, જેમાં NG tube ફરી મૂકવી પડે અને જમવાનું દિવસો કે અઠવાડિયાં ખેંચાય — જે સામાન્ય છે અને બેસી જાય છે; bile leak, પેટની અંદર પરુ જેને drain કરવું પડે, chyle leak, ચીરાની તકલીફ, અને થોડા દર્દીઓમાં ફરી operation. અને bleeding, જે સૌથી વધુ મહત્વની છે — drain કે tube માંથી થોડું લોહી આવીને જાતે બંધ થઈ જાય અને તમને સાવ સારું લાગે, તો પણ એ emergency છે. એ ચેતવણી છે કે કોઈ નળી તૂટવાની છે, અને એને રાતભર જોતા રહેવાનું નથી. લાંબે ગાળે મોટા ભાગના દર્દીઓને જીવનભર દરેક ભોજન સાથે enzyme ની ગોળી જોઈએ, ઘણાને diabetes થાય છે, જમવાની રીત બદલાય છે, અને ચીરાની જગ્યાએ hernia થઈ શકે છે. બે વાત આ વાતચીતમાં કહેવાની હોય છે, page પર નહીં: Whipple operation માં જીવ જવાનું જોખમ એ unit કેટલી વાર આ operation કરે છે તેના પર ઘણું નિર્ભર છે અને એ unit ના પોતાના પરિણામ પરથી કહેવું જોઈએ; અને laparoscopy કે પેટ ખોલતાં રોગ ફેલાયેલો મળે તો operation અધૂરું છોડવું પડે.
જ્યાં જવાબ “ના” હોય, ત્યાં પણ જવાબ સાથે plan હોય છે. Vein એટલી લંબાઈમાં બંધ હોય કે ફરી જોડી ન શકાય, artery મર્યાદાથી વધુ વીંટળાયેલી હોય, કે રોગ બીજે મળે — તો chemotherapy ચાલુ રહે અને scan ફરી થાય, કારણ કે આમાંના કેટલાક દર્દીઓ operable બની જાય છે. સ્થાનિક કાબૂ માટે radiotherapy ઉમેરાય, ન મટતી પીઠની પીડા માટે coeliac plexus block કરાય — જે ઓછો વપરાય છે અને સારું કામ કરે છે — અને કમળો કે પેટના મુખનું બંધ થવું stent કે bypass થી ખૂલે છે. Palliative care અંતે નહીં, શરૂઆતથી સાથે ચાલે છે.
Apollo Hospital, Bhat પર pancreas ની surgery cashless health insurance તથા CGHS અને corporate યોજનાઓ હેઠળ આવરી લેવાય છે. Estimate બદલાય છે — કયું operation થયું, vein ફરી બનાવવી પડી કે નહીં, room ની category, રોકાણની લંબાઈ, અને intensive care જોઈએ કે નહીં. એટલે આંકડો તમારા પોતાના કેસ માટે લખીને આપવામાં આવે છે, page પર સામાન્ય રીતે લખાતો નથી.
Admission પહેલાં pre-authorisation હોસ્પિટલનું insurance desk કરાવે છે, અને clinical justification Dr Harsh Shah ની office તૈયાર કરે છે — જે અહીં બીજાં operation કરતાં વધુ મહત્વનું છે, કારણ કે vein ફરી બનાવવા માટે વપરાતી ચીજ પણ insurer ને મંજૂર કરવા માટે સ્પષ્ટ લખવી પડે. Policy ના કાગળ અને ઓળખપત્ર, મંજૂરી, બધાં images, અને રોજની દવાઓ તેમના strip સાથે લાવો. લોહી પાતળું કરવાની અને diabetes ની દવા માટે admission પહેલાં ખાસ સૂચના જોઈએ; pre-operative visit પર એ લખાવીને લઈ જાઓ.
★★★★★
“We are very thankful to Dr. Harsh Shah for successfully performing the Whipple’s procedure. From the beginning, he explained everything clearly and gave us great confidence throughout the treatment. Today, we are happy to share that we received the discharge and are going home with a positive feeling. Thank you, Dr. Harsh Shah, for your expertise, care, and support. Highly recommended for GI surgery. — Desai Sonal, Google review, Apollo Hospital, Bhat listing”
★★★★★
“My father underwent surgery for pancreas cancer under the care of Dr. Harsh Shah, and we are very satisfied with the treatment. Dr. Harsh Shah is highly skilled, caring, and explained everything clearly before and after the surgery. His confidence and expertise gave us great reassurance throughout the entire journey. The surgery was successful, and my father is recovering well. We are truly grateful for the excellent care and support provided by Dr. Harsh Shah and his team. I highly recommend Dr. Harsh Shah to anyone looking for the best pancreas cancer surgeon in Ahmedabad. — Gudia Khan, Google review, Apollo Hospital, Bhat listing”
★★★★★
“Met with Dr. Harsh Shah for the consultation of one of my relative. Dr. Harsh Shah is an exceptional surgical oncologist in Ahmedabad. His expertise in treating complex GI cancers like liver, pancreas, and colon cancers is truly remarkable. He explains everything clearly and gives patients full confidence in their treatment. Highly recommended for anyone looking for a skilled and compassionate cancer specialist. — Nagesh Patidar, Google review, Gota clinic listing”
આ Dr Harsh Shah ના બે Google listings પરના સાચા reviews છે, દર્દીઓએ જે શબ્દોમાં લખ્યા તે જ શબ્દોમાં — તેથી English માં જ મૂક્યા છે.
Staging જ નક્કી કરે છે કે તમે ઉપરના ચારમાંથી કયા જૂથમાં છો. Video Hindi માં છે.
સામાન્ય રીતે હા. Vein નો સંપર્ક જ borderline resectable જૂથને વ્યાખ્યાયિત કરે છે, અને એ જૂથની સારવાર ગાંઠ કાઢવાના ઈરાદાથી થાય છે — vein નો સંડોવાયેલો ટુકડો ગાંઠ સાથે નીકળે અને ફરી જોડાય. મહત્વનું એ છે કે તેની ઉપર-નીચે જોડવા માટે તંદુરસ્ત vein છે કે નહીં, અને એનો જવાબ pancreatic-protocol CT આપે છે, સામાન્ય CT નહીં.
કારણ કે આ જૂથમાં પહેલાં operation કરવાથી સાફ margin મળવાની શક્યતા ઘટે છે, અને પહેલાં આપેલી chemotherapy એ ખરેખર મળેલી chemotherapy છે — surgery પહેલાં થાય ત્યારે થોડા જ દર્દીઓ પછીની સારવાર પૂરી કરી શકે છે. અહીં પરિણામ ઝડપ નહીં, ક્રમ બદલે છે.
સંભવતઃ નહીં. Pancreas cancer માં CT ફાયદો સતત ઓછો બતાવે છે — ગાંઠ એટલી જ દેખાય જ્યારે બાકી રહેલું મોટા ભાગનું scar હોય. તમે સારા હો અને CA 19-9 ઘટ્યું હોય, તો operation નો વિચાર હજી ચાલુ રહે છે.
હા, અને આ રોગમાં ખાસ. બે સવાલ પૂછો — કઈ નળી સંડોવાયેલી છે, અને scan pancreatic-protocol CT હતો કે નહીં. સામાન્ય abdominal CT પરથી અથવા artery ને બદલે vein ના સંપર્કને કારણે અપાયેલો "operation થઈ શકે નહીં" જવાબ ફરી તપાસવા જેવો છે.
Tumour board, images પરથી — radiologist, medical oncologist અને operate કરનાર surgeon સાથે બેસીને. Cancer surgery ના થોડા નિર્ણયોમાંનો આ એક છે જ્યાં board ની ચર્ચા મરજીની નહીં, જરૂરી છે.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre
Gota, Ahmedabad, Gujarat
Google rating 4.89 from 216 reviews
Dr Harsh Shah બે સ્થળે consultation કરે છે: Gota, અમદાવાદ ની clinic, અને Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar.
દર્દીઓ Dr Harsh Shah પાસે આખા ગુજરાતમાંથી અને રાજસ્થાન તથા મધ્યપ્રદેશથી આવે છે. Borderline રોગની સારવાર અઠવાડિયાંમાં નહીં, મહિનાઓમાં ચાલે છે — એટલે chemotherapy બની શકે ત્યાં ઘરની નજીક ગોઠવાય છે, અને scan, board ની ચર્ચા તથા surgery અહીં. નીકળતાં પહેલાં CT WhatsApp પર મોકલો, જેથી visit images શું બતાવે છે તેની આસપાસ ગોઠવાય.
જો કહેવાયું હોય કે ગાંઠ કોઈ નળી ને અડકે છે એટલે operation થઈ શકે નહીં, તો પૂછો — કઈ નળી? Vein અને artery બે અલગ જવાબ છે, અને દરવાજો બંધ ફક્ત એક કરે છે. Call +91-63555-64601 · WhatsApp પર Dr Harsh Shah ની office
Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
