Skip to main contentછેલ્લે સુધાર્યું: 7 નવેમ્બર 2026
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Stomach & Gastro Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ
ટૂંકમાં
ભારતીયો માટે વજન ઘટાડવાના ઓપરેશનનો વિચાર સામાન્ય રીતે બીજી બીમારી સાથે આશરે 32.5, અને બીમારી વગર આશરે 37.5 BMIથી થાય છે.
ડાયાબિટીસ હોય તો હદ નીચી થાય છે. શુગર કાબૂમાં ન આવતી હોય તો ડાયાબિટીસના ડૉક્ટર સાથે તપાસ પછી ઓછા BMIએ પણ ઓપરેશન થઈ શકે.
BMI તો શરૂઆત છે. તપાસ, અગાઉ વજન ઘટાડવાના પ્રયત્નો અને જીવનભર ફોલો-અપ માટેની તમારી તૈયારી અંતિમ જવાબ નક્કી કરે છે.
ઓપરેશન, તપાસ અને ફોલો-અપ અમારા બેરિયાટ્રિક અને મેટાબોલિક સર્જરી પાના પર સમજાવ્યાં છે. આ લેખમાં એક જ પ્રશ્ન છે: તમે યોગ્ય છો કે નહીં.
ભારતીય અને બીજા એશિયન શરીરમાં ઓછા BMIએ પણ ચરબીથી થતું જોખમ વધુ રહે છે, એટલે હદ જૂના પશ્ચિમી આંકડા કરતાં નીચી છે.
BMI એટલે તમારું વજન કિલોમાં, ઊંચાઈ મીટરમાં લઈને તેના વર્ગથી ભાગતાં મળતો આંકડો. ભારતીય પુખ્ત માટે 23 કે તેથી વધુ BMI પહેલેથી વધુ વજન ગણાય છે. વજન ઘટાડવાનું ઓપરેશન તેનાથી ઘણું આગળનું પગલું છે.
| BMI | સામાન્ય રીતે શું અર્થ |
|---|---|
| 27.5 થી ઓછું | સામાન્ય રીતે ઓપરેશનની સલાહ નથી |
| 27.5 થી 32.4 | સારવાર છતાં ડાયાબિટીસ કાબૂમાં ન હોય તો વિચારી શકાય |
| 32.5 થી 37.4 | ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર, ઊંઘમાં શ્વાસ અટકવો જેવી બીમારી સાથે હોય તો વિચારાય |
| 37.5 અને તેથી વધુ | બીજી બીમારી ન હોય તો પણ વિચારાય |
આ હદ એશિયન પુખ્તો માટેના માન્ય માર્ગદર્શન મુજબ છે. જુદી જુદી સંસ્થાઓ અને વીમા કંપનીઓ રેખા થોડી જુદી જગ્યાએ દોરે છે, એટલે અમે તેને પાસ કે નાપાસનું નિશાન નહીં, વાતચીતની માર્ગદર્શિકા ગણીએ છીએ.
દવા છતાં ઊંચો રહેતો ટાઇપ 2 ડાયાબિટીસ, ઓછા BMIએ પણ, ઓપરેશન માટેનું તબીબી કારણ બને છે.
ઓપરેશનથી આંતરડાના હોર્મોન અને ખોરાકનું પ્રમાણ બદલાય છે. ઘણી વાર વજન બહુ ઘટે તે પહેલાં જ શુગર ઝડપથી ઘટે છે. એટલે તેને મેટાબોલિક સર્જરી કહે છે.
ઓપરેશન જેટલું વહેલું થાય તેટલું વધુ કામ કરે છે, પણ બધાને માફક આવતું નથી. શું અપેક્ષા રાખવી તે વજન ઘટાડવાના ઓપરેશન પછી ડાયાબિટીસ વિશેના લેખમાં વાંચો.
સર્જન તમારી બીમારીઓ, અગાઉ વજન ઘટાડવાના પ્રયત્નો, માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને જીવનભર સલાહ પાળવાની ક્ષમતા જુએ છે.
અમે ઉદાસ મૂડ, અતિશય ખાવું, દારૂ અને ધૂમ્રપાન વિશે પણ પૂછીએ છીએ. આ ઓપરેશનમાં અવરોધ નથી. પહેલાં તેની સારવાર કરીએ છીએ, કારણ કે પછીના પરિણામ પર તેની અસર પડે છે.
કેટલીક સ્થિતિમાં ઓપરેશન હાલ જોખમી કે નકામું છે. મોટા ભાગની સ્થિતિની પહેલાં સારવાર થાય, પછી પ્રશ્ન ફરી પુછાય.
આજે ના હોય તો કાયમ ના હોય એવું નથી. શું સુધારવું અને ક્યારે પાછા આવવું તે અમે કહીએ છીએ.
લોહીની તપાસ, હૃદય અને ફેફસાંની તપાસ અને મોટા ભાગે દૂરબીનથી નક્કી થાય છે કે ઓપરેશન તમારા માટે સલામત છે.
| તપાસ | શા માટે |
|---|---|
| શુગર, HbA1c, કોલેસ્ટ્રોલ | ડાયાબિટીસ અને મેટાબોલિક સમસ્યા કેટલી ગંભીર છે તે દેખાય છે |
| થાઇરોઇડ, લિવર અને કિડનીની તપાસ | સારવારપાત્ર કારણો મળે છે અને ફિટનેસ ચકાસાય છે |
| વિટામિન D, B12 અને આયર્ન | ઓપરેશન પહેલાં ઊણપ પૂરી કરાય છે |
| લિવર અને પિત્તાશયની સોનોગ્રાફી | ફેટી લિવર અને પથરી જોવાય છે |
| જઠરની દૂરબીન તપાસ | અલ્સર, રિફ્લક્સથી નુકસાન કે હર્નિયા જોવાય છે |
| હૃદય, ફેફસાં અને ઊંઘની તપાસ | બેભાન કરવું વધુ સલામત બને છે |
| ડાયટિશિયન અને કાઉન્સેલિંગ | ખાવાની ટેવ અને સાથ ગોઠવાય છે |
ઓપરેશન યોગ્ય હોય તો પછીનો પ્રશ્ન કયું ઓપરેશન. બે મુખ્ય વિકલ્પોની સરખામણી અમે સ્લીવ કે ગેસ્ટ્રિક બાયપાસ લેખમાં કરી છે.
તમારી ઊંચાઈ, વજન, ડાયાબિટીસના રેકોર્ડ અને જૂના રિપોર્ટ consultation માં લાવો. સાવચેત પહેલી મુલાકાત મોટા ભાગના પ્રશ્નોનો જવાબ આપે છે.
પુખ્ત વયે તમારું ઊંચામાં ઊંચું અને નીચામાં નીચું વજન, તમે અજમાવેલા આહાર અને કેટલો સમય, અને તમે લો છો તે દવાઓ લખી લાવો. તેનાથી મુલાકાત ટૂંકી અને કામની બને છે. ઓપરેશન હજી યોગ્ય ન હોય તો પહેલાં શું બદલવું તેનો અમે plan કરીએ છીએ અને સાફ કહીએ છીએ.
ભારતીયો માટે સામાન્ય રીતે બીજી કોઈ બીમારી સાથે આશરે 32.5, અને બીમારી વગર આશરે 37.5 BMIથી ઓપરેશનનો વિચાર થાય છે. ડાયાબિટીસ હોય તો ઓછા BMIએ પણ યોગ્યતા મળી શકે. સર્જન ફક્ત આંકડો નહીં, આખું ચિત્ર જુએ છે.
ક્યારેક થાય. ડાયાબિટીસ કાબૂમાં ન આવતો હોય અને BMI નીચલી હદમાં હોય, તો સાવચેત તપાસ પછી ઓપરેશન સૂચવી શકાય. તે દરેક કેસ મુજબ નક્કી થાય છે, અને તમારા ડાયાબિટીસના ડૉક્ટર સાથે મળીને.
હા. અમે અપેક્ષા રાખીએ કે તમે દેખરેખ હેઠળ વજન ઘટાડવાના અને જાળવવાના સાચા પ્રયત્નો કર્યા હોય. વર્ષો સુધી નિષ્ફળ જવું જરૂરી નથી. મુદ્દો એ છે કે જીવનશૈલીના ફેરફારથી એકલા પ્રશ્ન ઉકલ્યો નથી.
મોટા ભાગે ટીનેજ પછીના અંતથી લઈને સાઠેક વર્ષ સુધીના પુખ્ત લોકોનો વિચાર થાય છે. એ સિવાય અમે તમારી સામાન્ય તંદુરસ્તી અને ઓપરેશનથી શું ઉમેરાશે તે જોઈએ છીએ. ફક્ત ઉંમરથી નિર્ણય થતો નથી.
સારવાર વગરની ખાવાની વિકૃતિ, ચાલુ નશાની ટેવ, બેભાન કરવું જોખમી બને એવી ગંભીર હૃદય કે ફેફસાંની બીમારી, અથવા ફોલો-અપમાં ન આવી શકનારે રાહ જોવી જોઈએ. ગર્ભાવસ્થા પણ રાહ જોવાનું કારણ છે.
પોલિસી મુજબ બદલાય છે, અને ઘણામાં BMIની મર્યાદા, આહારનો રેકોર્ડ અને લખેલું તબીબી કારણ માંગાય છે. તમારી પોલિસી જુઓ અને કાગળ consultation માં લાવો, ફાઇલ તૈયાર કરવામાં અમે મદદ કરીશું.
સામાન્ય રીતે થોડા અઠવાડિયા. તેમાં લોહીની તપાસ, હૃદય અને ફેફસાંની તપાસ, મોટા ભાગના લોકોને દૂરબીન, આહારની સમીક્ષા અને શું અપેક્ષા રાખવી તેની વાતચીત આવે છે. આ ભાગમાં અમે ઉતાવળ કરતા નથી.
વજન ઘટાડવાની અને મેટાબોલિક સર્જરીની આખી શ્રેણી માટે બેરિયાટ્રિક અને મેટાબોલિક સર્જરી પાનાથી શરૂ કરો. આવતાં પહેલાં પ્રશ્નો માટે +91-63555-64601 પર ફોન કરો.
ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601
તમારું વજન અને શુગર ઓપરેશન માટે પૂરતાં છે કે નહીં તે ખબર નથી? Dr Harsh Shah તમારું BMI, બીમારીઓ અને અગાઉના પ્રયત્નો જોઈને કહે છે કે ઓપરેશન વિકલ્પ છે કે નહીં. consultation બુક કરો અને રિપોર્ટ સાથે લાવો. ફોન કરી શકો, કે WhatsApp પર સંદેશ મોકલી શકો. Call +91-63555-64601 WhatsApp પર પૂછો
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.