WhatsApp Skip to main content

Dr. Harsh J Shah

કાળા ઝાડા કે પેટમાં ગાંઠ? GIST હોઈ શકે

છેલ્લે અપડેટ: 17-Nov-2026

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Harsh Shah, પેટના કેન્સરના સર્જન, અમદાવાદ

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Stomach Cancer Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ

ટૂંકમાં

GIST ઘણી વાર ધીમા રક્તસ્રાવથી દેખાય છે. તમને કાળા ઝાડા થઈ શકે, અથવા લોહી ઘટવાથી થાક અને શ્વાસ ચડવાનું લાગી શકે.

બીજાં નિશાન છે ઉપરના પેટમાં ગાંઠ, હળવો દુખાવો, થોડું ખાતાં જ પેટ ભરાઈ જવું અને વજન ઘટવું. કેટલાક GIST કોઈ લક્ષણ આપતા નથી અને સ્કેન કે દૂરબીન તપાસમાં અચાનક મળી આવે છે.

લોહીની ઉલટી, બેભાન થવું, અચાનક તીવ્ર દુખાવો, અથવા વારંવાર ઉલટી સાથે ફૂલેલું પેટ હોય તો તે જ દિવસે દવાખાને પહોંચો.

GIST ની પૂરી માહિતી માટે, પહેલી તપાસથી imatinib અને ઓપરેશન સુધી, અમારું અમદાવાદમાં GIST ની સારવાર પાનું વાંચો. આ લેખ ફક્ત GIST પહેલી વાર કેવી રીતે દેખાય છે તે વિશે છે.

GIST સામાન્ય રીતે કેવી રીતે દેખાય છે?

GIST ત્રણ રીતે દવાખાને પહોંચે છે. તે અચાનક મળી આવે છે, અઠવાડિયાં કે મહિનાઓ સુધી લક્ષણો આપે છે, અથવા કટોકટી ઊભી કરે છે.

GIST પહેલી વાર ધ્યાને આવવાની ત્રણ રીતો
કેવી રીતે ધ્યાને આવેવ્યક્તિ સામાન્ય રીતે શું કહે છેપછી શું થાય
અચાનકકોઈ લક્ષણ નથી. બીજા કારણે કરેલા સ્કેન કે દૂરબીન તપાસમાં પેટની અંદરના પડ નીચે ગાંઠ દેખાય છે.નક્કી કરેલી તપાસ, પછી નજર રાખવી કે ઓપરેશન કરવું તેનો નિર્ણય
ધીમે ધીમે, લક્ષણો સાથેથાક, કાળા ઝાડા, હળવો દુખાવો, જલદી પેટ ભરાઈ જવું અથવા ગાંઠદૂરબીન તપાસ, અલ્ટ્રાસાઉન્ડ દૂરબીન, સીટી સ્કેન અને નક્કી કરેલું ઓપરેશન
કટોકટી તરીકેલોહીની ઉલટી, આંતરડામાં અવરોધ અથવા અચાનક તીવ્ર દુખાવોપહેલા તાત્કાલિક સારવાર, તબિયત સ્થિર થયા પછી નક્કી સારવાર

ભારતનાં ઘણાં દવાખાનાંમાં દર્દીઓ હજી મોડા, મોટી ગાંઠ સાથે કે કટોકટીમાં આવે છે. સ્કેન અને દૂરબીન તપાસ સહેલાઈથી મળે તો GIST વહેલો પકડાય છે.

રક્તસ્રાવ સામાન્ય નિશાની કેમ છે?

GIST પેટ કે આંતરડાની દીવાલમાંથી વધે છે. જેમ તે વધે, તેના પરનું અંદરનું પડ તૂટી શકે અને લોહી નીકળી શકે.

  • ધીમા રક્તસ્રાવથી કાળા, ચીકણા ઝાડા, થાક, ફિક્કો ચહેરો અને પગથિયાં ચડતાં ધબકારા વધી જવા જેવું થાય છે.
  • પછી લોહીની તપાસમાં હિમોગ્લોબિન ઓછું દેખાય છે, અને આયર્નની ગોળીઓથી થોડા સમયની જ રાહત મળે છે.
  • ઝડપી રક્તસ્રાવમાં લોહીની ઉલટી થાય છે, અથવા કાળા ઝાડા સાથે ચક્કર આવે છે.
  • નાનો GIST પણ લોહી વહાવી શકે છે. કદ તમને બચાવતું નથી.

એક વર્ષ પહેલાંની સામાન્ય દૂરબીન તપાસ આજે GIST ન હોવાની ખાતરી આપતી નથી. પડ નીચેની ગાંઠ ઉપરથી દેખાયા વગર વધી શકે છે, અને પછીથી ફાટી શકે છે.

પેટના GIST બીજાં કયાં લક્ષણો આપે?

પેટનો GIST ગાંઠ, હળવો દુખાવો, જલદી પેટ ભરાઈ જવું અને વજન ઘટવું આપી શકે છે. આ નિશાન એસિડિટી સમજી લેવાય તેવાં છે.

  • ગાંઠ મોટી હોય ત્યારે ઉપરના પેટમાં સખત ગાંઠ, ઘણી વાર દુખાવા વગર.
  • ઉપરના પેટમાં હળવો દુખાવો કે બળતરા, જે એસિડની દવાથી શમતી નથી.
  • થોડું ખાતાં જ પેટ ભરાઈ જવું, સાથે ધીમે ધીમે વજન ઘટવું.
  • પેટના નીચેના દ્વાર પાસેની ગાંઠ ખોરાક રોકે ત્યારે ઉલટી.

ઘણા લોકો સ્કેન કરાવતાં પહેલાં મહિનાઓ સુધી એસિડની દવા લે છે. સારવારના ચારથી આઠ અઠવાડિયાં પછી પણ દુખાવો ઓછો ન થયો હોય અને તમે 50 વર્ષથી મોટા હો, તો દૂરબીન તપાસ અને સ્કેન કરાવો. પેટની ગાંઠો કેવી રીતે જુદી પડે છે તે જાણવા અમારો લેખ પેટના કેન્સરની બાયોપ્સીનો રિપોર્ટ કેવી રીતે વંચાય જુઓ.

નાના આંતરડા અને ગુદામાર્ગના GIST શું કરે?

પેટ બહાર GIST ક્યાં બેઠો છે તે પ્રમાણે દેખાય છે. નાના આંતરડાનો GIST ઘણી વાર આંતરડું રોકે છે અથવા અજાણ્યા સ્થાનેથી લોહી વહાવે છે.

  • નાનું આંતરડું: આંકડી જેવો દુખાવો, ઉલટી, ફૂલેલું પેટ, અથવા દૂરબીન અને કોલોનોસ્કોપી બંને સામાન્ય હોય છતાં કાળા ઝાડા.
  • ગુદામાર્ગ: અંદર ગાંઠ હોવાની લાગણી, વારંવાર ઝાડાની હાજતનો અહેસાસ, ચીકાશ અને લોહી.
  • અન્નનળી: ગળવામાં તકલીફ કે છાતીમાં દુખાવો. આ જગ્યા દુર્લભ છે.
  • આંતરડા બહાર, ચરબીના પડદા કે આંતરડાની આધાર પટ્ટીમાં: પેટમાં મોટી ગાંઠ, જે ઘણી વાર મોડી મળે છે.

નાના આંતરડાના GIST માટે અમારું અમદાવાદમાં નાના આંતરડાના કેન્સરની સારવાર પાનું વાંચો.

કયા લક્ષણોમાં તે જ દિવસે દવાખાને જવું?

લોહીની ઉલટી, ચક્કર સાથે કાળા ઝાડા, અચાનક તીવ્ર પેટનો દુખાવો, અથવા વારંવાર ઉલટી સાથે ફૂલેલું પેટ હોય તો તરત દવાખાને જાઓ.

  • લોહીની ઉલટી, અથવા મોટા પ્રમાણમાં કાળા ઝાડા, સાથે પરસેવો કે બેભાન થવું.
  • અચાનક તીવ્ર પેટનો દુખાવો, પેટ સખત અને અડતાં દુખે.
  • વારંવાર ઉલટી, ફૂલેલું પેટ, અને ગેસ કે ઝાડા બંને બંધ.

આ ભારે રક્તસ્રાવ, આંતરડામાં કાણું કે અવરોધ સૂચવી શકે. પહેલું લક્ષ્ય તમને સુરક્ષિત કરવાનું છે. તબિયત સ્થિર થાય અને તપાસ પૂરી થાય પછી ગાંઠની યોગ્ય સારવાર થાય છે. Dr Harsh Shah લેપ્રોસ્કોપિક (દૂરબીનથી) અથવા ખુલ્લા ઓપરેશનથી, તમારા માટે જે વધુ સલામત હોય તે રીતે કરે છે.

શું GIST કોઈ લક્ષણ વગર હોઈ શકે?

હા. પેટનો નાનો GIST ઘણી વાર બીજા કારણે કરેલી દૂરબીન તપાસ કે સ્કેનમાં અચાનક મળે છે, અને વર્ષો સુધી કોઈ લક્ષણ ન પણ આપે.

  • એસિડિટી કે લોહીની ઓછપ માટેની દૂરબીન તપાસમાં પડ નીચે લીસી ગાંઠ દેખાઈ શકે.
  • કિડનીની પથરી કે અસ્પષ્ટ પેટના દુખાવા માટેના સ્કેનમાં પેટની દીવાલ પર ગાંઠ દેખાઈ શકે.
  • પછી અલ્ટ્રાસાઉન્ડ દૂરબીનથી ખબર પડે કે ગાંઠ કયા પડમાંથી વધે છે અને અંદરથી કેવી દેખાય છે.

સલામત દેખાવવાળી ખૂબ નાની ગાંઠમાં ફક્ત નિયમિત તપાસ પૂરતી હોઈ શકે. મોટી ગાંઠ, અથવા ચેતવણીનાં નિશાનવાળી ગાંઠ, સામાન્ય રીતે કાઢી નાખવામાં આવે છે. તપાસ અને ટ્યુમર બોર્ડ નિર્ણયમાં મદદ કરે છે.

GIST જેવી બીજી કઈ તકલીફો હોય છે?

પેટ અને આંતરડાની ઘણી તકલીફો સરખાં લક્ષણો આપે છે. બાયોપ્સી અને ખાસ રંગપરીક્ષણથી GIST ને બીજાથી જુદો પાડી શકાય છે.

પેટ કે આંતરડાના GIST જેવી દેખાઈ શકે તેવી તકલીફો
તકલીફકેવી રીતે જુદી હોઈ શકે
પેટનું કેન્સરઅંદરના પડમાંથી વધે છે, અને દૂરબીનથી લીધેલી બાયોપ્સીમાં સામાન્ય રીતે દેખાય છે
લિમ્ફોમાદીવાલ મોટા વિસ્તારમાં જાડી કરે છે
ન્યુરોએન્ડોક્રાઇન ટ્યુમરપડ નીચે સખત ગાંઠ, જેના પોતાના ખાસ રંગપરીક્ષણ હોય છે
લિયોમાયોમાલીસા સ્નાયુની ગાંઠ, અન્નનળીમાં વધુ જોવા મળે છે
સ્વાદુપિંડના ફોલ્લાનું દબાણસ્કેનમાં દેખાય છે, ઘણી વાર સ્વાદુપિંડના સોજા પછી

એટલે નિદાન ફક્ત લક્ષણો પરથી ક્યારેય થતું નથી. KIT અને DOG1 જેવા રંગપરીક્ષણ સાથે પેશીની તપાસથી GIST ની પુષ્ટિ થાય છે.

શું યુવાનો કે પરિવારમાં અલગ રીતે થાય?

બાળક કે યુવાનમાં GIST અસામાન્ય છે અને જુદી રીતે વર્તે છે. તે ઘણી વાર પેટમાં, એક કરતાં વધુ જગ્યાએ હોય છે, અને વારંવાર લોહી વહાવી શકે છે.

  • ડૉક્ટર ત્યારે ફેફસાં કે ચેતા સંબંધિત ગાંઠ જેવી દુર્લભ સંબંધિત તકલીફો શોધે છે.
  • ગાંઠની જીન તપાસ સારવારને દિશા આપે છે.
  • કેટલાક પરિવારોમાં જીનમાં ફેરફાર હોય છે, એટલે સગામાં કોઈને GIST થયો હોય તો ડૉક્ટરને કહો.

ખૂબ જૂજ વાર, મોટો GIST લોહીમાં સાકર ઘટાડી ધ્રુજારી કે પરસેવો કરાવી શકે. આવો કોઈ પ્રસંગ બન્યો હોય તો ડૉક્ટરને જણાવો.

આવાં લક્ષણો હોય તો શું કરવું?

રાહ ન જુઓ, અને અંદાજથી સારવાર શરૂ ન કરો. નિષ્ણાતને મળો, યોગ્ય તપાસ કરાવો, અને બધા રિપોર્ટ એક જ મુલાકાતમાં સાથે લાવો.

  • લોહીની ઓછપ, કાળા ઝાડા કે લાંબા સમયનો દુખાવો હોય તો પૂરું રક્ત પરીક્ષણ અને ઉપલા પાચનતંત્રની દૂરબીન તપાસ કરાવો.
  • પડ નીચે ગાંઠ દેખાય તો અલ્ટ્રાસાઉન્ડ દૂરબીન અને સીટી સ્કેન માટે કહો.
  • પેશીનો રિપોર્ટ અને જીન તપાસ જરૂરિયાત પાકી ન કરે ત્યાં સુધી imatinib શરૂ ન કરો.
  • બધી ફિલ્મ અને રિપોર્ટ એકસાથે રાખો, અને લક્ષણો શરૂ થયાની તારીખો નોંધો.

તપાસ કયા ક્રમમાં થાય અને દરેક પરિણામનો અર્થ શું, તે જોવા માટે અમારું GIST નિદાન અને સારવારનો માર્ગ વાંચો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

કાળા ઝાડા હંમેશા GIST ની નિશાની હોય છે?

ના. અલ્સર અને પેટની બીજી તકલીફોમાં પણ કાળા ઝાડા થાય છે. પણ કાળા ઝાડા કે કારણ વગરની લોહીની ઓછપ હોય તો કારણ શોધવા દૂરબીન તપાસ અને સ્કેન જરૂરી છે.

શું GIST કોઈ લક્ષણ ન આપે એવું બને?

હા. નાના GIST ઘણી વાર દૂરબીન તપાસ કે સ્કેનમાં અચાનક મળે છે અને વર્ષો સુધી કંઈ ન પણ કરે. છતાં તેમની યોગ્ય તપાસ જરૂરી છે.

શું એસિડની દવા GIST ને છુપાવી શકે?

એસિડની દવા થોડો સમય દુખાવો ઓછો કરી શકે, જ્યારે ગાંઠ વધતી રહે. લક્ષણો પાછા આવે અથવા થોડા અઠવાડિયાંથી વધુ ચાલે તો દૂરબીન તપાસ અને સ્કેન કરાવો.

શું દરેક GIST કેન્સર છે?

GIST એવી ગાંઠ છે જે કેન્સર જેવી વર્તી શકે. કેટલાક ધીમા અને ઓછા જોખમવાળા હોય છે, કેટલાક નથી. કદ, જગ્યા અને કોષો કેટલી ઝડપથી વિભાજાય છે તેના પરથી જોખમ નક્કી થાય છે.

GIST કઈ તપાસથી પકડાય છે?

ઉપલા પાચનતંત્રની દૂરબીન તપાસ, અલ્ટ્રાસાઉન્ડ દૂરબીન અને સીટી સ્કેન. ખાસ રંગપરીક્ષણ સાથે પેશીનો નમૂનો પુષ્ટિ કરે છે.

શું GIST પરિવારમાં ચાલે છે?

ભાગ્યે જ. કેટલાક પરિવારોમાં જીનમાં ફેરફાર હોય છે, અને એક કરતાં વધુ ગાંઠવાળા યુવાન દર્દીઓની તેની તપાસ થાય છે. સગામાં કોઈને GIST થયો હોય તો ડૉક્ટરને કહો.

પેટના દુખાવા માટે ક્યારે ડૉક્ટરને મળવું?

સારવાર છતાં દુખાવો ચારથી આઠ અઠવાડિયાંથી વધુ ચાલે, અથવા કાળા ઝાડા, લોહીની ઓછપ, વજન ઘટવું કે ગાંઠ હોય તો ડૉક્ટરને મળો.

સંબંધિત પાનાં

GIST અને તેની સારવારની પૂરી તસવીર માટે અમદાવાદમાં GIST ની સારવાર પાનાથી શરૂ કરો. મુસાફરી પહેલાંના પ્રશ્નો માટે +91-63555-64601 પર ફોન કરો.

Dr Harsh Shah ક્યાં તપાસે છે

ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601

કાળા ઝાડા, ઉપરના પેટમાં ગાંઠ, કે કારણ વગરનો થાક? આ GIST (ગેસ્ટ્રોઇન્ટેસ્ટાઇનલ સ્ટ્રોમલ ટ્યુમર) નાં પહેલાં નિશાન હોઈ શકે. અમદાવાદના પેટના કેન્સરના સર્જન Dr Harsh Shah તમારા રિપોર્ટ તમારી સાથે બેસીને જુએ છે અને તેનો અર્થ સમજાવે છે. તમારા બધા સ્કેન, દૂરબીન તપાસના રિપોર્ટ અને લોહીના રિપોર્ટ સાથે લાવો. ફોન કરી શકો અથવા સંદેશથી સમય લઈ શકો. Call For Appointment Book on WhatsApp Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Get health updates from Dr Harsh Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

Dr. Harsh J Shah
Dr Harsh Shah, Gastro, Cancer & Laparoscopic Surgeon, Ahmedabad
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.