Skip to main contentછેલ્લે સુધાર્યું: 27 ઑક્ટોબર 2026
Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Gastro & Cancer Surgeon
Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ
★★★★★ Google: 4.89 from 216 reviews (Gota clinic) · 4.94 from 18 reviews (Apollo, Bhat)
ટૂંકમાં
મળાશયના કેન્સરનું પહેલું ચિહ્ન ઘણી વાર મળમાં લોહી હોય છે. પછી ટેવમાં ફેરફાર અને પેટ પૂરું ખાલી ન થયાનો અનુભવ આવે છે.
ખાસ કરીને પચાસથી નાની ઉંમરે લોહીને મહિનાઓ સુધી મસા ગણી લેવાય છે. છ અઠવાડિયાં ચાલે તો આંગળીથી તપાસ અને scope જરૂરી છે.
શરૂઆતના મળાશયના કેન્સરમાં ઘણી વાર ખાસ તકલીફ હોતી નથી. દુખાવો, વજન ઘટવું અને આંતરડું બંધ થવું મોડેથી આવે છે, તેથી રાહ જોવામાં સમય જાય છે.
જો નિદાન થઈ ચૂક્યું હોય, તો સારવારની માહિતી મધ્ય મળાશયના કેન્સરની સર્જરી પાના પર છે. આ લેખ શરૂઆતના તબક્કા માટે છે, જ્યારે તમને ફક્ત એટલી ખબર હોય કે કંઈક ઠીક નથી.
શરૂઆતના ચિહ્નો લોહી, મળત્યાગની ટેવમાં ફેરફાર અને ખોટી ઇચ્છા છે. એક પણ ચિહ્ન ફક્ત કેન્સરનું નથી, અને એ જ ફસાવે છે.
| ચિહ્ન | લોકો કેવી રીતે વર્ણવે છે | શું જાણવું |
|---|---|---|
| મળ સાથે લોહી | મળ પર, મળમાં ભળેલું કે કાગળ પર લાલ લોહી | ઘણી વાર પહેલું ચિહ્ન. મોટા ભાગે મસાનું માની લેવાય છે |
| ટેવમાં ફેરફાર | પાતળો મળ, વારંવાર જવું, અચાનક ઉતાવળ, કે બંને વારાફરતી | નવું હોય અને અઠવાડિયાં ચાલે, એક ખરાબ દિવસ નહીં |
| ખોટી ઇચ્છા | જવાની જરૂર લાગે, પણ થોડું કે કંઈ નીકળે નહીં | મસા કરતાં મળાશયની ગાંઠમાં વધુ જોવા મળે છે |
| પેટ પૂરું ખાલી ન થવું | મળ અટક્યો હોય કે અંદર ગઠ્ઠો હોય એવું લાગે | ગાંઠ પોતે જ મળ જેવી લાગી શકે |
| પેન્સિલ જેવો પાતળો મળ | મળ સાંકડો થઈને નીકળે | માર્ગ સાંકડો થતો હોવાનો સંકેત |
| મળમાર્ગમાંથી ચીકણો સ્રાવ | મળ સાથે કે એકલો ચીકણો પદાર્થ | કેટલીક ગાંઠમાં અને બીજી આંતરડાની તકલીફમાં પણ દેખાય |
આમાંનું કોઈ પણ ચિહ્ન નિર્દોષ કારણથી પણ હોઈ શકે. મહત્ત્વનું એ છે કે નવું ચિહ્ન અઠવાડિયાં સુધી ટકે.
મસા અને મળાશયનું કેન્સર, બંનેમાં લોહી પડે છે. મસા સામાન્ય છે, એટલે દોષ તેમને જાય છે. પછીનો વિલંબ જ ખરું જોખમ છે.
એક surgeon તરીકે કહું — મોડું થવાનું કારણ ભાગ્યે જ કેન્સર હોય છે, કારણ ધારણા હોય છે. મસા અને કેન્સર સાથે પણ હોઈ શકે, તેથી મસા દેખાય તો પણ ઉપરનું મળાશય સાફ ગણાય નહીં.
દુખાવો, વજન ઘટવું, આંતરડું બંધ થવું અને વધુ લોહી મોડેથી આવે છે. તેનો અર્થ છે કે ગાંઠ થોડા સમયથી છે.
આંતરડું બંધ થવું એ કટોકટી છે. પહેલાં નજીકના દવાખાને જાઓ, પછી અમને ફોન કરો.
ઉંમર ગમે તે હોય, લોહી લગભગ છ અઠવાડિયાં ચાલે તો તપાસ કરાવો. બીજી વાર થવાની રાહ ન જુઓ.
નાની ઉંમર રક્ષણ આપતી નથી. કુટુંબમાં કેન્સર ન હોય એવું ઘણી વાર બને છે, તેથી તેની ગેરહાજરીથી નિરાંત ન લેવી.
મુલાકાત ટૂંકી હોય છે. પહેલાં પ્રશ્નો અને હળવી આંગળીથી તપાસ, પછી ઘણી વાર નાનો ટુકડો લઈને scope.
નિદાન પછી શું, તે ગાંઠ ક્યાં છે તેના પર આધાર રાખે છે. નીચેની ગાંઠ માટે નીચેના મળાશયનું કેન્સર: Sphincter બચાવી શકાય? જુઓ.
કોઈ પણ સારવાર પહેલાં અમે નોંધીએ છીએ કે આજે તમારું આંતરડું, મૂત્રાશય અને જાતીય કાર્ય કેવું ચાલે છે. આ નોંધ ઓપરેશન અને સંમતિની વાતચીતને દિશા આપે છે.
આ જવાબો નક્કી કરવામાં મદદ કરે છે કે મળમાર્ગનો સ્નાયુ બચાવી શકાય કે કેમ. તે પહેલું પગલું રેડિયેશન, કીમોથેરાપી કે સર્જરી રહેશે તે પણ દિશા આપે છે.
હા, ક્યારેક. મળમાં લોહીની તપાસ, કુટુંબના ઇતિહાસ માટે colonoscopy, કે નિયમિત scope માં દેખાયેલો પોલિપ તેને વહેલો પકડી શકે.
લક્ષણો વગર પકડાયેલું કેન્સર સામાન્ય રીતે વહેલા તબક્કાનું અને સારવારમાં સરળ હોય છે. ભારતમાં રાષ્ટ્રીય તપાસ કાર્યક્રમ નથી, તેથી મોટા ભાગના લક્ષણોને કારણે જ પકડાય છે. એટલે લક્ષણોને અવગણવા નહીં.
ના. મસા સામાન્ય કારણ છે, પણ મળાશયનું કેન્સર પણ એ જ રીતે લોહી આપે છે. અઠવાડિયાં ચાલે તો તપાસ અને scope જરૂરી છે.
હા. પચાસથી નાની ઉંમરે પણ દેખાય છે, અને મસા ગણાતા હોવાથી વિલંબ વધુ થાય છે. ઉંમર scope રોકવાનું કારણ નથી.
ના. શરૂઆતનું કેન્સર ઘણી વાર દુખતું નથી. દુખાવો સામાન્ય રીતે ગાંઠ વધુ સમયથી હોવાનો સંકેત છે.
જવાની જરૂર લાગે, પણ થોડું કે કંઈ નીકળે નહીં. તે મસા કરતાં મળાશયની ગાંઠમાં વધુ જોવા મળે છે.
લગભગ છ અઠવાડિયાં ચાલે તો તપાસ કરાવો. ફરી થવાની રાહ ન જુઓ. વધુ લોહી કે આંતરડું બંધ થાય તો તરત સારવાર લો.
ગાંઠ દેખાય તો પણ બાકીનું આંતરડું જોવાય છે. ટૂંકી scope સામાન્ય હોય તો પૂરી colonoscopy ઉપરના ભાગને જુએ છે.
મળાશયના કેન્સરની પૂરી સારવાર મધ્ય મળાશયનું કેન્સર પાનાથી શરૂ થાય છે. મુસાફરી પહેલાં પ્રશ્નો હોય તો +91-63555-64601 પર ફોન કરો.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre, Gota, Ahmedabad
Consultation, endoscopy, biopsy અને scan ના રિપોર્ટ જોવા, બીજો અભિપ્રાય અને નિયમિત તપાસ.
Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar
Apollo Hospital International Limited, GIDC Bhat Industrial Estate, Bhat, Gandhinagar. Endoscopy, biopsy, CT scan, પેટ અને ડ્યુઓડિનમના રોગોનાં ઓપરેશન, અને દાખલ દર્દીઓની સંભાળ.
મળમાર્ગમાંથી લોહી પડવાનું થોડા અઠવાડિયાં કરતાં વધુ ચાલે, તો તેની યોગ્ય તપાસ જરૂરી છે. અંદાજથી તેને મસા ન ગણી લેવાય. તમારા રિપોર્ટ અમને મોકલો, કે મુલાકાત બુક કરો. Dr Harsh Shah તમને તપાસે છે અને આગળનું પગલું તમારી સાથે નક્કી કરે છે. Call +91-63555-64601 WhatsApp પર તપાસ માટે પૂછો
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
