WhatsApp Skip to main content

Dr. Harsh J Shah

સ્યુડોસિસ્ટ ડ્રેનેજ પછી સાજા થવું અને આહાર

છેલ્લે સુધાર્યું: 8 નવેમ્બર 2026

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Harsh Shah, gastro and cancer surgeon, Ahmedabad

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Gastro & Cancer Surgeon
Dr. Jivraj Mehta Hospital, Vasna, Ahmedabad · 18 વર્ષનો અનુભવ

ટૂંકમાં

ડ્રેનેજ પછી મોટા ભાગના લોકો પહેલાં થોડું અને ઓછી ચરબીવાળું ભોજન લે છે, અને દુખાવો તથા પેટ ભરાયેલું લાગવું ઓછું થતાં કેટલાક અઠવાડિયામાં આહાર વધારે છે.

સાજા થવાની તપાસ તમને કેવું લાગે છે અને ફરી સ્કેન પરથી થાય છે. ખિસ્સું બંધ થઈ જાય પછી સ્ટેન્ટ કે નળી કાઢી શકાય.

ડ્રેનેજ પછી તાવ, નવો પેટનો દુખાવો, ઊલટી, કાળો મળ કે આંખો પીળી થાય તો તે જ દિવસે સર્જનને ફોન કરો.

આ લેખ ખિસ્સું ખાલી થયા પછીનાં અઠવાડિયાં વિશે છે. સોજાના હુમલાની પહેલા દિવસોથી પિત્તાશય સુધીની પૂરી માહિતી અમારા તીવ્ર સ્વાદુપિંડના સોજાની સારવાર પાનામાં છે.

ખિસ્સું ખાલી થયા પછી તરત શું થાય?

થોડા દિવસ દવાખાનામાં રહેવું પડે છે. ખિસ્સું જઠરમાં કે નળીમાં ખાલી થાય ત્યારે ટીમ તાવ, દુખાવો અને લોહી વહેવા પર નજર રાખે છે.

ડ્રેનેજ દૂરબીનથી જઠર અને ખિસ્સા વચ્ચે સ્ટેન્ટ મૂકીને થઈ શકે. ચામડી દ્વારા નળી મૂકીને પણ થાય, અથવા ઓપરેશનથી. દરેક રસ્તાના પહેલા દિવસો જુદા હોય છે.

  • દૂરબીનથી સ્ટેન્ટ મૂક્યા પછી સામાન્ય રીતે પહેલાં પ્રવાહી, પછી નરમ ખોરાક અપાય છે.
  • ચામડીની નળી હોય તો નર્સ તેને ધોવાની, ખાલી કરવાની અને પ્રમાણ નોંધવાની રીત શીખવે છે.
  • ઓપરેશન પછી ઘૂંટડાથી શરૂઆત થાય છે, અને આંતરડું કામ કરતું થાય તેમ વધારાય છે.

આ રસ્તાઓનો ફરક અમારા સ્યુડોસિસ્ટનું ડ્રેનેજ: દૂરબીન કે ઓપરેશન લેખમાં સમજાવ્યો છે. આ લેખ ત્યાંથી આગળ શરૂ થાય છે, જ્યારે તમે ઘરે જવાની તૈયારીમાં હો.

ડ્રેનેજ પછી શું ખાવું?

દિવસમાં છ વાર થોડું, નરમ અને ઓછી ચરબીવાળું ભોજન લો. ભૂખ પાછી આવે અને દુખાવો ન થાય તેમ સામાન્ય ખોરાક ધીમે ધીમે ઉમેરો.

સ્વાદુપિંડને વધારે મહેનત ન કરવી પડે ત્યારે તે સારી રીતે સાજું થાય છે. મોટું અને તેલવાળું ભોજન ગ્રંથિને વધુ કામે લગાડે છે અને દુખાવો પાછો લાવી શકે. થોડું ભોજન હળવું પડે છે, અને પહેલા અઠવાડિયામાં ઘણી વાર વધુ સહન થાય છે.

ડ્રેનેજ પછી આહાર ધીમે ધીમે કેવી રીતે વધારાય
તબક્કોશું ખાવુંશું ટાળવું
ઘરે પહેલા દિવસોદાળનું પાણી, ભાતની રાબ, ખીચડી, દહીં-ભાત, બાફેલાં શાક, કેળુંતળેલું, વધારે ઘી, મીઠાઈ, તીખું
પછીનાં અઠવાડિયાંઓછા તેલની રોટલી, બાફેલાં શાક, ઈંડાની સફેદી, ઓછી ચરબીવાળી માછલી કે ચિકન, છાશભારે રસાવાળાં શાક, ક્રીમ, ચીઝ, બહારનું ખાવાનું
સારું લાગે અને દુખાવો શમે ત્યારેઘરનો સામાન્ય આહાર મર્યાદિત માત્રામાં, પૂરતા પ્રોટીન સાથેદારૂ, હંમેશાં

તમારો પોતાનો plan જુદો હોઈ શકે. ડાયાબિટીસ હોય કે નળી હજુ મૂકેલી હોય તો તમારા માટે ખાસ સલાહ જોઈએ.

પૂરતું પ્રોટીન અને શક્તિ કેવી રીતે મળે?

સ્વાદુપિંડના સોજામાં વજન અને તાકાત ઘટે છે. દરેક નાના ભોજનમાં પ્રોટીન ઉમેરો, અને ખાવાનું ઓછું પડે તો સપ્લિમેન્ટ માગો.

  • પ્રોટીન. દાળ, દહીં, ઓછી ચરબીવાળા દૂધનું પનીર, ઈંડાની સફેદી, નરમ માછલી.
  • શક્તિ. ભાત, બટાટા, કેળું, થોડો ગોળ, ખજૂર.
  • પ્રવાહી. આખો દિવસ પાણી, નારિયેળ પાણી, પાતળી છાશ.
  • સપ્લિમેન્ટ. ભોજન નાનું રહે ત્યારે તૈયાર પ્રોટીન ડ્રિંક મદદ કરે છે. આહારશાસ્ત્રી યોગ્ય ડ્રિંક પસંદ કરી આપે છે.

સોજા પછી કેટલાકને ચરબી પચાવવામાં તકલીફ થાય છે. મળ ફિક્કો, ચીકણો અને તરતો હોય તો ડૉક્ટરને કહો. જમવા સાથે લીધેલી સ્વાદુપિંડની enzyme capsule મદદ કરી શકે.

દારૂ કાયમ માટે કેમ બંધ કરવો?

દારૂ ફરી હુમલા અને નવાં ખિસ્સાનું સામાન્ય કારણ છે. ડ્રેનેજ પછી તેને સંપૂર્ણ બંધ કરવું ઘણું ઉપયોગી પગલું છે.

સાજી થતી ગ્રંથિમાં થોડો દારૂ પણ બીજો હુમલો લાવી શકે. પહેલો હુમલો દારૂથી થયો હોય તો બીજું ખિસ્સું થવાનું સાચું જોખમ છે. ધૂમ્રપાન પણ સ્વાદુપિંડને નુકસાન કરે છે, એટલે તે પણ બંધ કરો. છોડવું અઘરું લાગે તો કહો. મદદ મળે છે અને ડૉક્ટર ગોઠવી આપે છે.

સાજા થવામાં કેટલો સમય લાગે, શું તપાસાય?

મોટા ભાગના લોકોને કેટલાક અઠવાડિયામાં તાકાત આવે છે. ફરી સ્કેનથી ખબર પડે છે કે ખિસ્સું બંધ થયું કે નહીં, અને સ્ટેન્ટ કે નળી ક્યારે નીકળે તે તેના પરથી નક્કી થાય છે.

  1. ઘરે ગયા પછી એક-બે અઠવાડિયે પહેલી તપાસ.
  2. થોડા અઠવાડિયા પછી સ્કેન, સામાન્ય રીતે CT કે MRI, ખિસ્સું નાનું થયું કે નહીં તે જોવા.
  3. ખિસ્સું ગયા પછી નળી કાઢવી, અથવા સ્ટેન્ટ માટે plan.
  4. પછી વજન, આહાર અને લોહીની સાકર ચકાસવા ફરી તપાસ.

ખિસ્સાની અંદર મૃત પેશી હોય તો સાજા થવામાં વાર લાગી શકે. ત્યારે નેક્રોસેક્ટોમી લેખમાંનાં પગલાં લાગુ પડી શકે, અને સાજા થવાનો સમય લાંબો થાય. ડ્રેનેજનો નિર્ણય કેવી રીતે લેવાય છે તે અમારા સ્યુડોસિસ્ટને સારવાર જોઈએ કે નહીં લેખમાં સમજાવ્યું છે.

ઘરે શું ધ્યાન રાખવું, કામ પર ક્યારે જવું?

રોજ ચાલો, શરૂઆતમાં ભારે કંઈ ન ઉપાડો, અને દુખાવો ગયા પછી તથા સારું ખવાય ત્યારે બેઠાં કામ પર જાઓ. ભારે કામ માટે વધુ રાહ જુઓ.

  • દિવસમાં કેટલીક વાર ટૂંકું ચાલવાથી આંતરડા અને ફેફસાંને મદદ મળે છે.
  • સર્જન રજા ન આપે ત્યાં સુધી ભારે વજન ન ઉપાડો, ખાસ કરીને ઓપરેશન પછી.
  • ચામડીની નળી સ્વચ્છ અને સૂકી રાખો, અને તેને ક્યારેય ખેંચશો નહીં.
  • લોહીની સાકરની દવા સહિત દરેક દવા લખ્યા મુજબ લો.
  • સારું લાગતું હોય તો પણ નક્કી કરેલી સ્કેનની તારીખો ચૂકશો નહીં.

હુમલો પિત્તાશયની પથરીથી થયો હોય તો ફરી ન થાય તે માટે સામાન્ય રીતે પિત્તાશય કઢાય છે. કારણ અમારા પથરીથી થતા સ્વાદુપિંડના સોજા લેખમાં છે.

કયાં ચિહ્નોમાં તે જ દિવસે ફોન કરવો?

તાવ, નવો કે તીવ્ર પેટનો દુખાવો, વારંવાર ઊલટી, કાળો મળ, આંખો પીળી થવી, અથવા નળીમાંથી નીકળવાનું બંધ થવું, તો તે જ દિવસે સર્જનને ફોન કરો.

  • ધ્રૂજારી સાથે તાવ
  • દુખાવો પાછો આવે કે અચાનક વધે
  • ઊલટી શમે નહીં, અથવા પ્રવાહી પણ પી ન શકાય
  • કાળો કે લોહીવાળો મળ, અથવા લોહીની ઊલટી
  • આંખો પીળી થવી કે પેશાબ ઘેરો થવો
  • ચામડીની નળીમાંથી પરુ, ખરાબ વાસ કે અચાનક નીકળવાનું બંધ થવું

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

ડ્રેનેજ પછી હું શું ખાઈ શકું?

થોડું, નરમ અને ઓછી ચરબીવાળું ભોજન લો, જેમ કે ખીચડી, દહીં-ભાત અને બાફેલાં શાક. દુખાવો ન થાય તેમ આહાર ધીમે ધીમે વધારો.

ડ્રેનેજ પછી સાજા થવામાં કેટલો સમય લાગે?

મોટા ભાગના લોકોને કેટલાક અઠવાડિયામાં તાકાત આવે છે. ફરી સ્કેનથી ખબર પડે છે કે ખિસ્સું બંધ થયું કે નહીં, અને આગળનો plan તે પરથી નક્કી થાય છે.

શું ચરબી આખી જિંદગી ટાળવી પડે?

સામાન્ય રીતે નહીં. શરૂઆતમાં ચરબી ઘટાડાય છે અને પછી મર્યાદિત માત્રામાં પાછી ઉમેરાય છે. મળ ફિક્કો અને ચીકણો થાય તો enzyme capsule મદદ કરી શકે.

સ્ટેન્ટ કે નળી ક્યારે કઢાય?

સ્કેનમાં ખિસ્સું બંધ થયેલું દેખાય અને તમે સારા હો ત્યારે. સમય દરેક માટે જુદો હોય છે, એટલે સર્જનના plan મુજબ ચાલો.

ડ્રેનેજ પછી સ્યુડોસિસ્ટ ફરી થઈ શકે?

થઈ શકે, ખાસ કરીને જો હુમલાનું કારણ સારવાર વિના રહે. દારૂ બંધ કરવો અને પથરીની સારવાર કરાવવાથી જોખમ ઘટે છે.

ડ્રેનેજ પછી દારૂ ચાલે?

ના. દારૂ બીજો હુમલો અને નવું ખિસ્સું લાવી શકે. તેને સંપૂર્ણ બંધ કરવું ઘણું ઉપયોગી પગલું છે.

હું કામ પર ક્યારે જઈ શકું?

દુખાવો ગયા પછી અને સારું ખવાય ત્યારે બેઠાં કામ ઘણી વાર શક્ય બને છે. ભારે કામ અને વજન ઉપાડવાનું સર્જન રજા આપે ત્યાં સુધી રાહ જુએ છે.

કયાં ચિહ્નોમાં ડૉક્ટરને ફોન કરવો?

તાવ, નવો પેટનો દુખાવો, વારંવાર ઊલટી, કાળો મળ, આંખો પીળી થવી કે ચામડીની નળીમાંથી નીકળવાનું બંધ થવું, તો તે જ દિવસે ફોન કરો.

સંબંધિત પાનાં

Dr Harsh Shah ક્યાં મળે છે?

ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601

સ્યુડોસિસ્ટ કે ભરાયેલા પ્રવાહીનું ડ્રેનેજ થયું છે, અને ઘરે શું ખાવું કે શાનું ધ્યાન રાખવું એ ખબર નથી? Dr Harsh Shah તમારા ડિસ્ચાર્જ કાગળો અને સ્કેન જુએ છે. તેઓ ખોરાક, હરવા-ફરવા અને ફોલો-અપનો સ્પષ્ટ plan નક્કી કરી આપે છે. તમારા રિપોર્ટ સાથે લાવો. ફોન પણ કરી શકો, કે WhatsApp પર સંદેશ મોકલી શકો. Call +91-63555-64601 WhatsApp પર પૂછો

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Get health updates from Dr Harsh Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.

Dr. Harsh J Shah
Dr Harsh Shah, Gastro, Cancer & Laparoscopic Surgeon, Ahmedabad
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.