Skip to main contentછેલ્લે સુધાર્યું: 14 નવેમ્બર 2026
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
કોલોન કેન્સર સર્જન
Dr. Jivraj Mehta Hospital, વાસણા, અમદાવાદ · 18 વર્ષનો અનુભવ
ટૂંકમાં
સ્ટેજ I થી III કોલોન કેન્સરમાં ઓપરેશન મુખ્ય સારવાર છે. તેમાં ગાંઠવાળો આંતરડાનો ભાગ, તેની લોહીની નળીઓ અને પાસેની લસિકા ગાંઠો કાઢવામાં આવે છે.
સ્ટેજ I માં સામાન્ય રીતે ફક્ત ઓપરેશન પૂરતું છે. સ્ટેજ II માં રિપોર્ટમાં જોખમના સંકેત હોય તો જ કીમોથેરાપી જોઈએ. સ્ટેજ III માં સામાન્ય રીતે ઓપરેશન પછી કીમોથેરાપી અપાય છે.
સારવારનો છેલ્લો પ્લાન ઓપરેશન પછીના પેથોલોજી રિપોર્ટથી નક્કી થાય છે, ફક્ત સ્કેનથી નહીં.
આ લેખ દૂરના અંગો સુધી ન ફેલાયેલા કેન્સરની સારવાર સમજાવે છે. તપાસ, ઓપરેશન અને આખી સારવાર માટે અમારું કોલોન કેન્સરની સારવાર, અમદાવાદ પાનું જુઓ. તમારો સ્ટેજ હજી સ્પષ્ટ ન હોય તો પહેલાં કોલોન કેન્સરનો સ્ટેજ 0 થી IV કેવી રીતે નક્કી થાય તે વાંચો.
કેન્સર દૂરના અંગો સુધી પહોંચ્યું નથી, એટલે હેતુ તેને કાયમ માટે દૂર કરવાનો છે. મુખ્ય કામ ઓપરેશન કરે છે. ફરી થવાની શક્યતા ઘટાડવા કીમોથેરાપી ઉમેરાય છે.
| સ્ટેજ | મુખ્ય સારવાર | ઓપરેશન પછી કીમોથેરાપી? |
|---|---|---|
| I | કોલોનનું ઓપરેશન | મોટા ભાગના દર્દીમાં જરૂર નથી |
| II | કોલોનનું ઓપરેશન | રિપોર્ટમાં જોખમના સંકેત હોય તો જ |
| III | કોલોનનું ઓપરેશન | હા, લગભગ ત્રણ થી છ મહિના |
આ સામાન્ય માર્ગદર્શન છે. તમારો પોતાનો પ્લાન જુદો હોઈ શકે. ઉંમર, બીજી બીમારીઓ અને ગાંઠની તપાસ બધું ગણાય છે.
સ્ટેજ I એટલે ગાંઠ આંતરડાની દીવાલ સુધી સીમિત છે અને એકેય ગાંઠ ભરાઈ નથી. સામાન્ય રીતે ફક્ત ઓપરેશન પૂરતું છે.
હંમેશાં નહીં. સ્ટેજ II ના ઘણા દર્દી ફક્ત ઓપરેશન પછી સારા રહે છે. કેન્સર પાછું આવવાના સંકેત રિપોર્ટમાં હોય ત્યારે કીમોથેરાપી સૂચવાય છે.
ગાંઠ પરની MMR કે MSI તપાસ પણ મહત્ત્વની છે. MMR ની ખામીવાળી સ્ટેજ II ગાંઠો ફક્ત ઓપરેશન પછી સારી રહેવાનું વલણ ધરાવે છે. આવા દર્દીમાં જૂની કીમોથેરાપીની ગોળીઓ અને ડ્રિપથી વધારાનો ફાયદો ઓછો થાય છે. કીમોથેરાપી સૂચવતાં પહેલાં ડૉક્ટર આ તપાસ અને જોખમના સંકેતો સાથે તોલે છે.
સ્ટેજ III એટલે કેન્સર પાસેની ગાંઠો સુધી પહોંચ્યું છે. પ્રમાણભૂત પ્લાનમાં પહેલાં ઓપરેશન થાય છે, પછી થોડા અઠવાડિયે કીમોથેરાપી શરૂ થાય છે.
ઑક્ઝાલિપ્લેટિન વાપરી શકાય નહીં તો ફક્ત કેપેસિટાબિનની ગોળીઓ યોગ્ય વિકલ્પ છે. 75 વર્ષથી મોટા દર્દીમાં વધુ કાળજીથી પ્લાન બને છે અને પહેલાં શરીરની તંદુરસ્તી તપાસાય છે.
સર્જન ગાંઠવાળો કોલોનનો ભાગ, તેની લોહીની નળીઓ અને ગાંઠો સાથે કાઢે છે. પછી બંને કાપેલા છેડા જોડવામાં આવે છે.
કેટલો ભાગ કાઢવો તે ગાંઠ ક્યાં છે તેના પર આધારે છે. જમણી બાજુની ગાંઠમાં રાઇટ હેમિકોલેક્ટોમી થાય છે. ડાબી બાજુની ગાંઠમાં લેફ્ટ હેમિકોલેક્ટોમી થાય છે, અને સિગ્મોઇડની ગાંઠમાં સિગ્મોઇડ કોલેક્ટોમી થાય છે. દરેકમાં સિદ્ધાંતો સરખા છે.
અભ્યાસ બતાવે છે કે દૂરબીનથી કેન્સર ખુલ્લા ઓપરેશન જેટલું જ સારી રીતે નીકળે છે. તમારી ગાંઠ માટે જે વધુ સલામત હોય તે રીત Dr Harsh Shah પસંદ કરે છે.
| રીત | શું અપેક્ષા રાખવી | ક્યારે પસંદ થાય |
|---|---|---|
| દૂરબીન (લેપ્રોસ્કોપિક) | નાના કાપા, ઓછો દુખાવો, વહેલું ચાલવું અને ખાવું, ટૂંકો રોકાણ | મોટા ભાગનાં કોલોન કેન્સર |
| ખુલ્લું | એક મોટો કાપ, કેન્સરની સફાઈ સરખી | ખૂબ મોટી ગાંઠ, બીજા અંગ સાથે ચોંટેલી ગાંઠ, કે પેટમાં ઘણા ડાઘ |
ક્યારેક દૂરબીનનું ઓપરેશન દરમિયાન ખુલ્લામાં બદલવું પડે છે. આ સલામતી માટે કરાય છે. તે પ્લાનની નિષ્ફળતા નથી.
સાજા થવાનું આયોજન ઓપરેશન પહેલાં જ થાય છે. હેતુ છે કે તમે વહેલા ઊભા થાઓ, ખાઓ અને સલામત રીતે ઘરે જાઓ.
નિયમિત તપાસથી કેન્સર પાછું આવે તો વહેલું પકડાય છે. કીમોથેરાપી પછી રોજની કસરત પણ સારવારનો ભાગ છે.
સ્કેન અને આખો પેથોલોજી રિપોર્ટ સાથે લાવો. આ પ્રશ્નો પ્લાન સમજવામાં મદદ કરે છે.
કેન્સર મળાશયમાં હોય તો પ્લાન જુદો છે. મળાશયના કેન્સરનો સ્ટેજ વાંચો. લિવર સુધી પહોંચ્યું હોય તો લિવરમાં ફેલાયેલું કોલોન કેન્સર, અંગ્રેજી લેખ વાંચો.
મોટા ભાગના દર્દીમાં હા. ગાંઠવાળો કોલોનનો ભાગ અને તેની ગાંઠો કાઢવામાં આવે છે, કીમોથેરાપીની જરૂર નથી. પોલિપની અંદરનું ખૂબ નાનું, ઓછા જોખમવાળું કેન્સર રિપોર્ટમાં ધાર સ્વચ્છ હોય તો સ્કોપથી કાઢી શકાય.
હંમેશાં નહીં. રિપોર્ટમાં જોખમના સંકેત હોય ત્યારે કીમોથેરાપી સૂચવાય છે, જેમ કે T4 ગાંઠ, ઓછી ગાંઠો તપાસાઈ હોય, કે નાની નળીઓ અને ચેતાઓમાં કેન્સરના કોષો હોય. MMR કે MSI તપાસ પણ ગણાય છે.
સામાન્ય રીતે ત્રણ થી છ મહિના. ઓછા જોખમવાળા દર્દીને ત્રણ મહિનાની CAPOX અપાઈ શકે. વધુ જોખમવાળાને સામાન્ય રીતે છ મહિના અપાય છે. તમારા રિપોર્ટ પરથી કેન્સર નિષ્ણાત સમયગાળો નક્કી કરે છે.
સામાન્ય રીતે ઓપરેશનના લગભગ ચારથી આઠ અઠવાડિયે, જ્યારે ઘા રુઝાઈ જાય અને તમે સારી રીતે ખાતા અને ચાલતા થાઓ. ખૂબ મોડી શરૂ કરવાથી તેનો ફાયદો ઘટી શકે છે.
અનુભવી સર્જન કરે ત્યારે અભ્યાસ બતાવે છે કે તે કેન્સરને ખુલ્લા ઓપરેશન જેટલું જ સારી રીતે કાઢે છે. દુખાવો ઓછો અને રોકાણ ટૂંકું રહે છે. ખૂબ મોટી કે ચોંટેલી ગાંઠમાં ખુલ્લું ઓપરેશન રખાય છે.
ભાગ્યે જ. કોલોનના બંને છેડા સામાન્ય રીતે તે જ ઓપરેશનમાં જોડાય છે. લીક થવાનું જોખમ વધુ હોય તેવા દર્દીમાં જ કામચલાઉ સ્ટોમા રખાય છે, અને ઘણી વાર તે પછી બંધ કરાય છે.
પહેલાં બે વર્ષ દર થોડા મહિને ક્લિનિકમાં મુલાકાત અને CEA લોહીની તપાસ, નક્કી કરેલા સમયે CT સ્કેન, અને ઓપરેશનના લગભગ એક વર્ષ પછી કોલોનોસ્કોપી. નિયમિત કસરતની સલાહ પણ અપાય છે.
કોલોન કેન્સરની સંપૂર્ણ સારવાર સમજવા કોલોન કેન્સરની સારવાર પાનાથી શરૂ કરો. મુસાફરી પહેલાં પ્રશ્નો હોય તો +91-63555-64601 પર ફોન કરો.
ડૉ. હર્ષ શાહ — ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, વાસણા, અમદાવાદ
ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ, ડૉ. જીવરાજ મહેતા માર્ગ, વાસણા, અમદાવાદ 380007.
પરામર્શ, રિપોર્ટ અને સ્કેનની સમીક્ષા, ઓપરેશન અને ફોલો-અપ. OPD સોમવારથી શનિવાર, સવારે 9 થી સાંજે 5.
એપોઇન્ટમેન્ટ: +91-63555-64601 · +91-63590-11009 · હોસ્પિટલ 079-2663 6363
હોસ્પિટલની દિશા · WhatsApp +91-63555-64601
તમને સ્ટેજ I, II કે III કોલોન કેન્સર કહેવાયું છે અને હવે શું થશે તે સમજાતું નથી? આ સ્ટેજમાં મોટા ભાગના દર્દીની સારવાર કેન્સરને કાયમ માટે દૂર કરવાના હેતુથી થાય છે. પહેલાં ઓપરેશન થાય છે. રિપોર્ટમાં જરૂર દેખાય તો જ કીમોથેરાપી ઉમેરાય છે. Dr Harsh Shah કોલોન કેન્સરના સર્જન છે. તે તમારી સાથે સ્કેન અને પેથોલોજી રિપોર્ટ જોઈને દરેક પગલું સમજાવે છે. ફોન કરો, કે WhatsApp પર સંદેશ મોકલો. અપોઇન્ટમેન્ટ માટે કૉલ કરો WhatsApp પર બુક કરો Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.
Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.