આંખો પીળી થઈ અને દુખાવો જરાય નથી — સ્વાદુપિંડ (pancreas) ના head ની ગાંઠ કઈ રીતે પકડાય છે

Dr Harsh Shah · Pancreas Cancer Surgeon · Apollo Hospital, Bhat, ગાંધીનગર અને Gota OPD, અમદાવાદ

મોટી ઉંમરના માણસને કમળો થાય, પણ દુખાવો જરાય ન હોય અને તાવ પણ ન હોય — તો જ્યાં સુધી બીજું કંઈ સાબિત ન થાય ત્યાં સુધી એ સ્વાદુપિંડ (pancreas) ના head ની ગાંઠ ગણવી પડે. આપણે ત્યાં આ વાત ઊંધી સમજાય છે. પીળાશ દેખાય એટલે “કમળો છે” કહીને ઘરગથ્થુ ઉપાય, પરેજી, કે કોઈની સલાહથી દવા શરૂ થાય છે — અને બે-ત્રણ અઠવાડિયાં નીકળી જાય છે. બીજો રસ્તો એટલો જ સામાન્ય છે: સીધું endoscopy કરીને bile duct માં plastic stent મૂકી દેવાય, જેથી bilirubin ઊતરે. કોઈ વાર એ જ સાચું પગલું હોય છે. પણ ઘણી વાર એ પગલું પછીનું બધું અઘરું બનાવે છે — કારણ કે operation થઈ શકશે કે નહીં એ નક્કી કરનારો scan, stent અને તેની આસપાસના સોજા પછી વાંચવો વધારે અઘરો થઈ જાય છે. અહીં પહેલા ત્રણ નિર્ણયોનો ક્રમ — કયો scan, drainage કરવું કે નહીં, અને પછી operation — એ ત્રણમાંથી કોઈ એકની ઝડપ કરતાં વધારે મહત્ત્વનો છે.

Dr Harsh Shah કોણ છે

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre

Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Pancreas Cancer Surgeon
· Apollo Hospital, Bhat, ગાંધીનગર · Gota OPD, અમદાવાદ

Surgical gastroenterology માં બે વાર qualified, અને મોટા કેન્દ્રોમાં તાલીમ પામેલા Dr Harsh Shah આખા સ્વાદુપિંડ (pancreas) ની સેવા ચલાવે છે — સાથે bile duct અને duodenum, જે pancreas ના head ને અડીને બેસે છે. કમળા સાથે head ની ગાંઠ એ એક જ એવી પરિસ્થિતિ છે જેમાં surgeon, endoscopist અને radiologist કંઈ પણ કરતાં પહેલાં ક્રમ નક્કી કરે એ જરૂરી છે — અને જ્યાં scan, endoscopic ultrasound, drainage અને operation એક જ છત નીચે થાય છે, ત્યાં એ ક્રમ referral ને બદલે દિવસોમાં નક્કી થાય છે. Gota clinic પર Google rating 4.89, 216 reviews માંથી; Apollo, Bhat listing પર 4.94, 17 reviews માંથી.

દુખાવા વગરનો કમળો — આ એક લક્ષણ "જોઈ લઈએ" કહીને છોડાય નહીં

Bile duct માં પથરી ફસાય તો દુખે છે, અને સાથે તાવ પણ આવે છે. સ્વાદુપિંડ (pancreas) ના head ની ગાંઠ duct ને ધીમે ધીમે, દુખાવા વગર દબાવીને બંધ કરે છે — એટલે સૌથી પહેલાં રંગ દેખાય છે: પીળી આંખો, ઘેરો પેશાબ, ફિક્કો સંડાસ, અને આખા શરીરે એવી ખંજવાળ કે રાત્રે ઊંઘ ન આવે. કંઈ દુખવાનું શરૂ થાય એ પહેલાં આ બધું હાજર હોય છે. મોટી ઉંમરે દુખાવા વગરનો કમળો એટલે તાત્કાલિક pancreas નો scan — નહીં કે liver ની ગોળીઓ અને ત્રણ અઠવાડિયા પછીની તારીખ.

બીજાં ચાર લક્ષણ પણ એ જ યાદીમાં આવે છે, અને દરેકને સામાન્ય કારણ સાથે જોડી દેવાય છે: પેટના ઉપરના ભાગનો દુખાવો જે સીધો પીઠમાં જાય અને આગળ નમીને બેસવાથી ઓછો થાય — કારણ કે આ ગ્રંથિ કરોડરજ્જુ આગળના nerve plexus ને અડીને પડેલી છે; વજન સતત ઘટવું અને ભૂખ મરી જવી; પચાસ પછી પહેલી વાર diabetes આવે અને સાથે વજન ઘટે, જે ફક્ત ઉંમર નહીં પણ આ કેન્સરનું ઓળખાયેલું વહેલું સંકેત છે; અને પગની નસમાં કારણ વગરનો clot, કારણ કે આ કેન્સરમાં લોહી જામવાનું જોખમ સૌથી વધારે હોય છે.

તપાસનો ક્રમ — અને એક scan જે બધું નક્કી કરે છે

એક સાચો ક્રમ છે, અને એમાંનું કોઈ પગલું છોડી દેવું એ દર્દી ખોટા plan પર પહોંચે તેનું સૌથી સામાન્ય કારણ છે. પહેલી વસ્તુનું વજન સૌથી વધારે છે: સામાન્ય abdominal CT એ સવાલનો જવાબ આપતો નથી જેના પર સારવાર નક્કી થાય છે, અને જ્યાં એ જ એકમાત્ર scan હોય ત્યાં તે ફરીથી, બરાબર protocol થી કરવો પડે — બને તો bile duct માં કંઈ પણ મૂકાય એ પહેલાં.

Pancreatic-protocol CT. પાતળા slices, contrast ના બે અલગ phase, અને એક કરતાં વધારે દિશામાં reconstruction. આ જ એ study છે જે બતાવે છે કે ગાંઠ કઈ રક્તવાહિનીઓને અડે છે અને દરેકની આસપાસ કેટલે સુધી ફેલાઈ છે — અને એ તારણ, ગાંઠનું માપ નહીં, operation થઈ શકશે કે નહીં તે નક્કી કરે છે. કમળા માટે કરેલો સામાન્ય abdominal CT આ scan નથી, અને તેના પર અપાયેલો “operation થઈ શકે નહીં” એવો અભિપ્રાય અભિપ્રાય ગણાતો નથી.
Endoscopic ultrasound, અને જરૂર પડે ત્યાં needle. Endoscope ની ટોચ પર ultrasound probe, જે pancreas ના head થી મિલિમીટર દૂર બેસીને તેમાંથી sample લઈ શકે. કેન્સર અને સોજાની ગાંઠ વચ્ચેનો ફરક, અને એ જ જગ્યાએ બેસતી ampullary તથા duodenal ગાંઠો — જેમની વર્તણૂક તદ્દન જુદી છે — તેનો ફરક આ તપાસ પાડે છે.
શરૂઆતમાં CA 19-9, સમજીને વાંચવાનો. આ marker નિદાન માટે નહીં, પ્રગતિ જોવા માટે છે; અને bilirubin ઊંચું હોય ત્યાં સુધી તેનું વાંચન અર્થહીન છે — એટલે કમળાવાળા દર્દીમાં કામનો આંકડો duct ની drainage પછીનો છે. કેટલાક લોકોના શરીરમાં આ marker બનતો જ નથી, અને તેમનામાં normal રિપોર્ટનો કોઈ અર્થ નથી.
MRI કે MRCP જ્યાં CT અસ્પષ્ટ હોય; બધા દર્દીઓમાં germline genetic testing, કારણ કે તેનાથી કઈ દવા કામ કરશે તે બદલાય છે અને ભાઈ-બહેન તથા સંતાનો માટે પણ તેનું મહત્ત્વ છે; અને પસંદ કરેલા દર્દીઓમાં staging laparoscopy — bilirubin normal હોવા છતાં marker ખૂબ ઊંચો હોય ત્યારે, મોટું operation શરૂ કરતાં પહેલાં ટૂંકી telescope તપાસ. છુપાયેલા ડાઘ લાંબા operation ની વચ્ચે મળવાને બદલે અહીં મળી જાય — એ જ આખો હેતુ છે.

PET scan નિયમિત તપાસનો ભાગ નથી. અને સારવાર શરૂ થાય એ પહેલાં દરેક કેસ tumour board માં જાય છે, અપવાદ વગર: ગાંઠ કઢાય કે નહીં એ radiologist, medical oncologist અને operation કરનાર surgeon ત્રણેય મળીને images પર લેતો નિર્ણય છે, એક જણનો અભિપ્રાય નહીં.

પહેલાં stent, કે સીધું operation?

બંધ થયેલા bile duct ને operation પહેલાં drain કરવો જ પડે એવો નિયમ નથી. અહીંનો સ્થાયી નિયમ એ છે કે stent કારણ હોય ત્યારે મૂકાય, આપોઆપ નહીં — અને જો operation લગભગ બે અઠવાડિયામાં થઈ શકતું હોય અને દર્દી બાકી સ્વસ્થ હોય, તો સાચો જવાબ સામાન્ય રીતે કમળા સાથે જ operation માં જવું અને અવરોધનું કારણ કાઢી નાખવું એ છે.

પહેલાં drainage કરવું એ નક્કી પરિસ્થિતિઓમાં સાચું છે, અને એ પરિસ્થિતિઓમાં એ મરજીની વાત નથી:

Cholangitis. કમળા સાથે તાવ અને ટાઢ ચડે એટલે bile duct બંધ છે અને તેમાં infection છે — એ જ દિવસે drainage કરવાની emergency છે, નિરાંતે લેવાનો નિર્ણય નહીં.
એવી ખંજવાળ કે દર્દી સહન ન કરી શકે — ઘણા લોકો ધારે છે તેના કરતાં આ વધારે સાચું કારણ છે.
Bilirubin ખૂબ ઊંચું હોય અને વિલંબ નિશ્ચિત હોય — scan ફરી કરાવવાનો હોય, fitness સુધારવાની હોય, કે operation ની તારીખ આગળ ન લાવી શકાય.
Kidney ની કામગીરી બગડવા લાગે, જે ઊંડો કમળો કરે છે.
જેને પહેલાં chemotherapy લેવાની હોય — borderline કે locally advanced ગાંઠ, અથવા એવો દર્દી જેની બીમારીની વર્તણૂક operation વિચારતાં પહેલાં તપાસવી પડે. મહિનાઓની સારવાર બંધ duct સાથે આપી શકાતી નથી.

Stent મૂકાય ત્યારે કયો stent એ પણ એટલું જ મહત્ત્વનું છે. ટૂંકો self-expanding metal stent ખુલ્લો રહે છે; plastic ની નળી ભરોસાપાત્ર રીતે બંધ થાય છે, અને ત્રણ અઠવાડિયા પછી તાવ સાથે પાછો આવતો દર્દી સામાન્ય રીતે એ જ હોય છે જેને ઝડપ ખાતર plastic મૂકાયું હતું. Operation પહેલાં chemotherapy નું આયોજન હોય ત્યાં covered metal stent આખો course ટકે છે. આ નિર્ણય સાથે સાથે ચાર વસ્તુ સુધારાય છે, પછીથી નહીં: લોહી જામવાની ક્ષમતા, જેને ઊંડો કમળો બગાડે છે અને vitamin K સુધારે છે; anaemia; sugar; અને enzymes. જેને ચીકણો સંડાસ, વજન ઘટવું કે બંધ duct હોય તેને નિદાનના દિવસથી pancreatic enzyme replacement શરૂ કરાય છે — જમતી વખતે, જમ્યા પહેલાં કે પછી નહીં. આ બીમારીમાં સૌથી ઓછી લખાતી સારવાર આ છે, અને તેનું મહત્ત્વ ફક્ત આરામનું નથી: જે દર્દી ખોરાક શોષી શકતો નથી તે વજન ટકાવી શકતો નથી, અને વજન ઘટતું હોય તે દર્દી chemotherapy સહન કરી શકતો નથી.

Whipple operation માં શું નીકળે છે, અને શું જોડાય છે

સ્વાદુપિંડ (pancreas) ના head ની ગાંઠનું operation pancreatoduodenectomy છે, જેને બધે Whipple કહેવાય છે. તેના બે ભાગ છે: એક resection, જેમાં ગ્રંથિનો head અને તેની સાથે લોહીની એક જ સપ્લાય વહેંચતું બધું નીકળે છે; અને એક reconstruction, જેમાં પાચનતંત્ર ત્રણ જગ્યાએ ફરી જોડાય છે. Recovery કેવી રહેશે તે બીજો ભાગ નક્કી કરે છે.

શું નીકળે છે: pancreas નો head, આખું duodenum, પિત્તાશય અને bile duct નો નીચેનો ભાગ, એ વિસ્તારની lymph nodes, અને — કઈ આવૃત્તિ પસંદ થાય તે પ્રમાણે — જઠરનો નિકાસ ભાગ. Classical operation અને pylorus-preserving આવૃત્તિ કેન્સરની દૃષ્ટિએ સરખાં છે, એટલે પસંદગી surgeon સામેની રચના પર થાય છે, “સારું operation” તરીકે વેચાતી નથી. શું ફરી જોડાય છે: બાકીનું pancreas નાના આંતરડા સાથે, bile duct નાના આંતરડા સાથે, અને જઠર કે duodenum નાના આંતરડા સાથે.

Margin મપાય છે, અંદાજાતું નથી — દરેક કાપેલી સપાટીથી ગાંઠ ઓછામાં ઓછી એક મિલિમીટર દૂર હોવી જોઈએ, અને retroperitoneal, posterior, portal-vein-groove, pancreatic transection તથા bile duct દરેક margin અલગ અલગ report થાય છે; plane નજીક હોય ત્યાં operation દરમિયાન frozen section વપરાય છે. Node clearance standard વિસ્તારની જ — વધારે લેવાથી complications વધે છે અને ફાયદો વધતો નથી.
Vein resection અને reconstruction જ્યાં એ જ margin ચોખ્ખો કરાવે છે — vein ને ગાંઠ અડે એટલા માત્રથી ગાંઠ inoperable બનતી નથી, જે અહીં વિગતે સમજાવેલું છે. Artery ની resection નિયમિત operation તરીકે અહીં કરાતી નથી, અને દર્દીને એ વાત સ્પષ્ટ કહેવી જોઈએ, પછીથી ખબર પડે એ રીતે નહીં.
ક્યાં થાય છે એ પણ મહત્ત્વનું, અને કેવી રીતે એ પણ. Open કે દૂરબીનથી — એ ગાંઠ ક્યાં બેઠી છે અને શેને અડે છે તેના પર નક્કી થાય છે, પહેલેથી જાહેર કરાતું નથી; અને Whipple નું જોખમ નિયમિત રીતે આ operation કરતા કેન્દ્રમાં અને ક્યારેક કરતા કેન્દ્રમાં સરખું હોતું નથી. એ વાત consent ની ચર્ચામાં આવે છે, જ્યાં તમારી પોતાની પરિસ્થિતિના આંકડા તમારી ભાષામાં, પરિવારની હાજરીમાં અપાય છે.

Operation જ્યારે જવાબ નથી

"Operation નહીં" એ નિર્ણય છે, ના પાડવી નથી — અને એ સ્પષ્ટ કહેવું કામનો ભાગ છે, કારણ કે જેને કહેવાય કે operation જવાબ નથી તે ઘણી વાર સમજે છે કે તેને પાછો કાઢ્યો છે. ચાર તદ્દન જુદાં કારણ ચાર જુદા plan તરફ લઈ જાય છે.

રોગ ફેલાઈ ગયો છે. Liver માં કે peritoneum પર ડાઘ હોય તો pancreas નો head કાઢવાથી ફાયદો થતો નથી. સારવાર systemic થાય છે; duct માં stent મૂકાય, જઠરનો નિકાસ બંધ થતો હોય તો bypass કે stent થાય જેથી જમવાનું ચાલુ રહે, opioid થી કાબૂમાં ન આવતો પીઠનો દુખાવો coeliac plexus block થી શમે — જે જોઈએ તેના કરતાં ઘણું ઓછું વપરાય છે — અને palliative care અંતે નહીં, શરૂઆતમાં જોડાય છે.
Artery ની આસપાસ ગાંઠ ઘણી વીંટળાયેલી છે. આ locally advanced રોગ છે, અને જવાબ છે કેટલાક મહિના chemotherapy અને પછી નવો scan — કારણ કે આમાંના કેટલાક દર્દી operable બની જાય છે. જે scan બદલાયો ન દેખાય તે નિષ્ફળ ગયો એવું નથી: અહીં imaging સતત પ્રતિભાવને ઓછો આંકે છે, કારણ કે વાહિની આસપાસનો ડાઘ અને વાહિની આસપાસની ગાંઠ સરખા દેખાય છે. જે દર્દી સ્વસ્થ છે અને જેનો marker ઊતર્યો છે, તેને operation માટે ફરી વિચારાય છે.
દર્દી મોટા resection માટે fit નથી — એ પ્રામાણિકપણે કહેવાય, વિકલ્પો સાથે, waiting list ના રૂપમાં નહીં.
રોગ આ જ નથી. Ampullary કે duodenal ગાંઠ, અથવા bile duct ના નીચલા ભાગનું કેન્સર, એ જ operation થી નીકળે છે પણ એ જુદો રોગ છે અને તેનું ભવિષ્ય જુદું છે — તેને pancreatic cancer ની વાત આપી દેવાય નહીં. Neuroendocrine tumour અને chronic સોજાની ગાંઠ તો સાવ પોતાના રસ્તા પર જાય છે.

Operation પછી — enzymes, sugar, અને એક ચેતવણી જે રાહ જોઈ શકે નહીં

Whipple પછીની recovery અંદાજ પર નહીં, નક્કી કરેલા માર્ગ પર ચાલે છે. Operation ના દિવસે જ દર્દી પલંગની બહાર બેસે છે, nasogastric tube દિવસો પછી નહીં પણ operation ના અંતે જ કઢાય છે, એ જ સાંજે પાતળું પ્રવાહી શરૂ થાય છે, અને બીજી સવારે drain નું પ્રવાહી તપાસાય છે. એ એક તપાસ લગભગ આખું અઠવાડિયું નક્કી કરે છે: જો રિપોર્ટ સારો હોય તો ત્રીજા દિવસે drain નીકળે છે અને ખોરાક આગળ વધે છે.

Pancreas ના સાંધામાંથી લીકેજ એ જ complication છે જેના પર આ operation ને માપાય છે; અને પોચી ગ્રંથિ સાંકડા duct સાથે કઠણ ગ્રંથિ કરતાં વધારે લીક કરે છે — ઊલટું લાગે પણ ampullary કે duodenal ગાંઠમાં જોખમ વધારે હોય છે, કારણ કે તેની પાછળની ગ્રંથિ સાવ normal અને પોચી હોય છે. એ drain ના પ્રવાહીમાં દેખાય છે, અને તેનું સંચાલન drain અંદર રાખીને, સાંધાની આગળથી ખવડાવીને, antibiotics અને ન નીકળતા collection માટે scan કરીને થાય છે — ફરી theatre માં દોડીને નહીં.
જઠર મોડું ખાલી થવું સામાન્ય છે, અને એ operation ની નિષ્ફળતા નથી. જઠરને બરાબર ખાલી થવા માંડતાં દિવસોથી અઠવાડિયાં લાગી શકે, nasogastric tube ફરી મૂકવી પડે, અને જમવાનું મોડું શરૂ થાય. પરિવારને આ વાત પહેલેથી કહેવી જરૂરી છે, જેથી તે આઘાત ન બને.
જાતે બંધ થઈ જતું નાનું bleeding પણ emergency છે. Drain માંથી, nasogastric tube માંથી કે ટાંકાની જગ્યાએથી લોહીનો સહેજ અંશ — દર્દી સાવ સારો દેખાતો હોય તો પણ — artery માંથી થનારા મોટા haemorrhage પહેલાંની ચેતવણી હોઈ શકે. એને રાત આખી જોવાય નહીં: એનો અર્થ છે cross-match કરેલું લોહી, તાત્કાલિક CT angiogram, અને interventional radiologist ને એ જ રાત્રે જાણ.
Enzymes, sugar અને clot — ત્રણેય સાથે અને લાંબા ગાળા માટે. દરેક ભોજન સાથે enzyme replacement, અને નાસ્તા સાથે અડધો ડોઝ, જીવનભર રહેવાની શક્યતા છે; દરેક follow-up માં વજન અને enzyme નો ડોઝ તપાસાય છે, કારણ કે ઓછો ડોઝ એ મહિનાઓ પછી દર્દી ઊતરતો જાય તેનું સૌથી સામાન્ય અને સુધારી શકાય તેવું કારણ છે. Insulin બનાવતી ગ્રંથિનો ભાગ નીકળે છે એટલે diabetes નવો થાય કે વધે, તેથી sugar માટે લખેલો plan સાથે રજા મળે છે. લોહી પાતળું રાખવાની દવા હોસ્પિટલના દરવાજે બંધ થતી નથી, રજા પછી અઠવાડિયાં સુધી ચાલુ રહે છે.
પછીની chemotherapy નક્કી સમયગાળામાં શરૂ થવી જોઈએ, અને ઘણા દર્દી recovery બગડવાથી કદી શરૂ કરી શકતા નથી — એટલે જ અહીં prehabilitation, પોષણ અને enzymes ને કેન્સરની સારવારનો ભાગ ગણાય છે, આજુબાજુની વાત નહીં.

દર્દીની સફર, પગલું પગલું

મુસાફરી પહેલાં scan મોકલો. WhatsApp પર images, ફક્ત report નહીં. જો એ pancreatic-protocol CT ન હોય તો આખો દિવસ મુસાફરીમાં ગાળતાં પહેલાં તમને કહેવાશે, અને યોગ્ય scan અહીં ગોઠવી શકાય છે.
Consultation. Images તમારી હાજરીમાં વંચાય છે. તમને કહેવાય છે કે ગાંઠ કઢાય એવી લાગે છે કે નહીં, duct પહેલાં drain કરવો પડશે કે નહીં, અને હજી શું અનિશ્ચિત છે.
તપાસ, દિવસોમાં. જરૂર પડે ત્યાં sample સાથે endoscopic ultrasound, marker, genetic testing, પોષણનું મૂલ્યાંકન, enzymes શરૂ, અને લોહી જામવાની ક્ષમતા તથા sugar સુધારવાનું.
Tumour board. Radiologist, medical oncologist અને surgeon images પર સાથે મળીને ક્રમ નક્કી કરે છે, અને તેમણે શું અને કેમ નક્કી કર્યું તે તમને કહેવાય છે.
સારવાર, પછી નિયમિત follow-up — જેમાં મુલાકાતો, scans અને marker પહેલેથી નક્કી હોય, અને દર વખતે enzymes તથા sugar તપાસાય.

ખર્ચ, insurance અને admission

Whipple આયોજિત operation છે, એટલે કાગળિયાં ઉતાવળમાં નહીં, admission પહેલાં બરાબર થાય છે. Cashless pre-authorisation Apollo Hospital, Bhat ની office સંભાળે છે; CGHS અને corporate panel પણ એ જ office થી ચાલે છે; અને તમે કંઈ પણ નક્કી કરો એ પહેલાં વિગતવાર લેખિત estimate અપાય છે. ખર્ચ room ની category, રોકાણની લંબાઈ, પહેલાં stent અને endoscopic ultrasound કરવાં પડે છે કે નહીં, અને chemotherapy operation પહેલાં આવે છે કે પછી — એના પર ફરે છે. એટલે ફોન પર કોઈ એક આંકડો કહે તે અંદાજ છે. Estimate વહેલું માગી લો: પૈસાની બાજુ ગોઠવાઈ જાય પછી સારવારનું આયોજન સહેલું પડે છે.

દર્દીઓ શું કહે છે

★★★★★

“We are very thankful to Dr. Harsh Shah for successfully performing the Whipple’s procedure. From the beginning, he explained everything clearly and gave us great confidence throughout the treatment. Today, we are happy to share that we received the discharge and are going home with a positive feeling. Thank you, Dr. Harsh Shah, for your expertise, care, and support. Highly recommended for GI surgery.”

★★★★★

“My father underwent surgery for pancreas cancer under the care of Dr. Harsh Shah, and we are very satisfied with the treatment. Dr. Harsh Shah is highly skilled, caring, and explained everything clearly before and after the surgery. His confidence and expertise gave us great reassurance throughout the entire journey. The surgery was successful, and my father is recovering well. We are truly grateful for the excellent care and support provided by Dr. Harsh Shah and his team. I highly recommend Dr. Harsh Shah to anyone looking for the best pancreas cancer surgeon in Ahmedabad.”

★★★★★

“We came from Banaskantha for my father's treatment. Dr. Harsh Shah performed his pancreas cancer surgery with great care and professionalism. He explained everything clearly and supported us throughout the treatment. We are grateful for the excellent care and highly recommend him to anyone looking for the best pancreas cancer surgeon in Ahmedabad. Thank you, Dr. Harsh Shah and the entire team.”

— Desai Sonal, Google review, Apollo Hospital, Bhat listing

— Gudia Khan, Google review, Apollo Hospital, Bhat listing

— Jay Chauhan, Google review, Gota clinic listing

Dr Harsh Shah — વહેલાં દેખાતાં ચિહ્નો: દુખાવા વગરનો કમળો અને પિસ્તાળીસ પછીનો નવો diabetes

દર્દીઓ જે પ્રશ્નો પૂછે છે

આંખો પીળી છે. તો pancreas ની વાત કેમ થાય છે, liver ની નહીં?

જે નથી તેના કારણે. Liver ની બીમારીનો કે duct માં પથરીનો કમળો સામાન્ય રીતે દુખાવો, તાવ કે બેસતો ઇતિહાસ સાથે લાવે છે. જે પીળાશ ચૂપચાપ આવે, સાથે ખંજવાળ અને ફિક્કો સંડાસ હોય અને દુખાવો જરાય ન હોય, તે duct બહારથી દબાઈને બંધ થયો હોવાનું બતાવે છે — અને એને અડીને pancreas નો head જ બેઠો છે. મોટી ઉંમરે આ સંયોજનને, યોગ્ય scan ઊલટું ન બતાવે ત્યાં સુધી, pancreas ના head ની ગાંઠ ગણવામાં આવે છે.

આ અઠવાડિયે ERCP કરીને stent મૂકવાનું કહે છે. એ બરાબર છે?

ક્યારેક હા, ક્યારેક નહીં. તાવ હોય, અસહ્ય ખંજવાળ હોય, kidney બગડતી હોય, કે operation પહેલાં ટાળી ન શકાય એવો વિલંબ હોય — તો પહેલાં duct drain કરવો સાચું છે. પણ જો operation બે અઠવાડિયામાં થઈ શકતું હોય અને દર્દી સ્વસ્થ હોય તો સીધું operation સામાન્ય રીતે સારું, કારણ કે stent અને તેની આસપાસની પ્રતિક્રિયા નિર્ણાયક scan વાંચવો અઘરો બનાવે છે. બે સવાલ આ નક્કી કરી આપે: pancreatic-protocol CT થઈ ગયો છે, અને stent plastic ને બદલે metal છે?

Needle ની તપાસ negative આવી. હવે ચિંતા છોડી શકાય?

નહીં. નાની ગાંઠમાં નાખેલી needle સહેલાઈથી તેની બાજુના સોજાવાળા ભાગમાંથી sample લઈ આવે, એટલે negative રિપોર્ટનો અર્થ "કંઈ નથી" નહીં પણ "needle ચૂકી ગઈ" થાય છે. કોઈ પણ chemotherapy પહેલાં tissue જરૂરી છે, પણ scan જે ગાંઠ સ્પષ્ટપણે કઢાય એવી બતાવે તેને કાઢતાં પહેલાં tissue જરૂરી નથી — operation બંને સ્થિતિમાં એ જ રહે છે.

Dr Harsh Shah ને ક્યાં મળવું

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre
Gota, અમદાવાદ, ગુજરાત

Google rating 4.89, 216 reviews માંથી

રસ્તો જુઓ

Apollo Hospital
Bhat, ગાંધીનગર, ગુજરાત

Google rating 4.94, 17 reviews માંથી

રસ્તો જુઓ

Dr Harsh Shah બે સ્થળે consultation કરે છે: Gota, અમદાવાદ ની clinic, અને Apollo Hospital, Bhat, ગાંધીનગર.

દર્દીઓ આખા ગુજરાતમાંથી તથા રાજસ્થાન અને મધ્ય પ્રદેશથી અહીં આવે છે. કમળા સાથે head ની ગાંઠમાં સમય કીમતી હોવાથી, પહેલેથી મોકલેલી images પર scan નું વાંચન અને drainage નો નિર્ણય આપી શકાય છે — જેથી પરિવારને ત્રણ વાર નહીં, એક જ વાર આવવું પડે, અને consultation તથા તપાસ એક સાથે થઈ જાય.

સંબંધિત પાનાં

આંખો અને પેશાબનો રંગ બદલાયો હોય અને દુખાવો ન હોય, તો કોઈ stent મૂકે એ પહેલાં pancreas નો scan કરાવો. Reports અને images એ જ દિવસે મોકલો. Call +91-63555-64601 · WhatsApp પર મોકલો

આંખો પીળી થઈ અને દુખાવો જરાય નથી — સ્વાદુપિંડ (pancreas) ના head ની ગાંઠ કઈ રીતે પકડાય છે

Dr Harsh Shah કોણ છે

દુખાવા વગરનો કમળો — આ એક લક્ષણ "જોઈ લઈએ" કહીને છોડાય નહીં

તપાસનો ક્રમ — અને એક scan જે બધું નક્કી કરે છે

પહેલાં stent, કે સીધું operation?

Whipple operation માં શું નીકળે છે, અને શું જોડાય છે

Operation જ્યારે જવાબ નથી

Operation પછી — enzymes, sugar, અને એક ચેતવણી જે રાહ જોઈ શકે નહીં

દર્દીની સફર, પગલું પગલું

ખર્ચ, insurance અને admission

દર્દીઓ શું કહે છે

Dr Harsh Shah — વહેલાં દેખાતાં ચિહ્નો: દુખાવા વગરનો કમળો અને પિસ્તાળીસ પછીનો નવો diabetes

દર્દીઓ જે પ્રશ્નો પૂછે છે

આંખો પીળી છે. તો pancreas ની વાત કેમ થાય છે, liver ની નહીં?

આ અઠવાડિયે ERCP કરીને stent મૂકવાનું કહે છે. એ બરાબર છે?

Needle ની તપાસ negative આવી. હવે ચિંતા છોડી શકાય?

Dr Harsh Shah ને ક્યાં મળવું

સંબંધિત પાનાં

Get free health updates from Dr Harsh Shah on WhatsApp

Our Partners

Cancerclinix

Cancerclinix

Dr Harsh Shah

Dr Harsh Shah

Dr Swati Shah

Dr Swati Shah

Robotic Surgery

Robotic Cancer Surgery

Consult GastroBot

Contact Us

Email

Request a call back

Legal & Privacy

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre

Apollo Hospital International Limited